Mützenich is een plaats in de Duitse gemeente Monschau, deelstaat Noordrijn-Westfalen, en telt 2237 inwoners (2006).
De internationale situatie van Mützenich is enigszins wonderlijk. Dit stadsdeel van Monschau kan slechts over Belgisch grondgebied worden bereikt. Men moet vanuit Duitsland (Monschau) namelijk de Vennbahn, waaraan het station Monschau ligt, kruisen om in Mützenich te komen, en deze is sinds 1919 Belgisch grondgebied, hoewel ze niet meer als spoorweg wordt gebruikt. Formeel gesproken is Mützenich dus een exclave.
Geschiedenis De naam Mützenich komt mogelijk van Mutiniacum, een Romeinse nederzetting. In 1783 werd onder een knuppelbrug in de Hoge Venen het restant van een Romeins soldaat in volledige wapenrusting aangetroffen.
In 1909 werden door Erich Offermann experimenten met vliegtuigen genomen op een nabijgelegen heuvel, die tegenwoordig in België ligt.
In 1920 werd Mützenich een Duitse exclave, toen het tussen door België geannexeerd gebied en het eveneens door België geannexeerde Vennbahntraject kwam te liggen. Na de Tweede Wereldoorlog maakte België aanspraak op Mützenich, doch uiteindelijk liet het Mützenich in 1949 buiten de Aan België overgedragen gebieden. Prompt richtte de gemeenteraad van het dorp, gedreven door sociaal-economische grieven, op 23 april 1949 een unaniem verzoek tot aanhechting aan de Belgische premier Paul-Henri Spaak.Christoph Brüll, "Die ‘Revolte’ von Mützenich (1949). Ein Eifeldorf als Indikator der deutsch-belgischen Nachkriegsbeziehungen" in: Zeitschrift des Aachener Geschichtsvereins, 2012, p. 231-260 De Duitse autoriteiten reageerden op deze revolte door het gemeentebestuur te schorsen. Uiteindelijk drong België niet aan en bleef Mützenich Duits, zoals definitief bevestigd bij het vastleggen van de Belgisch-Duitse grens in 1956.Verdrag tot correctie van de Belgisch-Duitse grens van 24 september 1956
Tegenwoordig is Mützenich vooral een toeristische plaats, vanwege de nabijheid van de Hoge Venen.
Bezienswaardigheden Kaiser Karls Bettstatt, een kwartsietrots waarop volgens de legende Karel de Grote moest overnachten nadat hij tijdens een jachtpartij verdwaald was. Vakwerkhoeven Sint-Bartholomeuskerk
Natuur en landschap Mützenich ligt nabij de Hoge Venen en nabij de Eifel, op een hoogte van 584 meter.
Nabijgelegen kernen Eupen, Konzen, Imgenbroich, Monschau
Voetnoten
Categorie:Plaats in Noordrijn-Westfalen Categorie:Monschau Categorie:Exclave in Europa Categorie:Enclave