De V250, bijgenaamd Albatros, is een type hogesnelheidstrein, ontworpen door het Italiaanse Pininfarina, ontwikkeld en gebouwd door de eveneens Italiaanse fabrikant van rollend materieel AnsaldoBreda. De treinen waren aangeschaft voor inzet in de treindienst met de merknaam Fyra, de hogesnelheidstreindienst tussen Amsterdam en Brussel met aftakking naar Breda, van de NS en de NMBS.
De trein werd vanaf 9 december 2012 in de commerciële dienst ingezet, in eerste instantie alleen tussen Amsterdam en Brussel. Door een slechte technische gesteldheid van het materieel zijn de treinen sinds 18 januari 2013 echter niet meer toegelaten in de commerciële dienst in België, waardoor ze sindsdien niet meer gebruikt worden. Nadat eind mei 2013 uit onderzoek bleek dat de technische staat van het materieel zodanig slecht was dat herstel zeker twee jaar zou duren, annuleerde zowel NMBS als NS eind mei 2013 het V250-project.Interview met Marc Descheemaeker bij parlementaire enquête Fyra, juni 2015 Alle treinstellen zijn sindsdien teruggebracht naar Italië. De plaatselijke vervoerder Trenitalia heeft de treinen in 2017 verworven onder de naam FS ETR 700.Artikel over de tender van TrenitaliaArtikel over de ingebruikname van de FS ETR 700
Bestelling en levering Aanleiding Na de gunning van de concessie van de HSL-Zuid aan HSA, werd er gezocht naar een serie aanvullende treinen naast de Thalys-treinstellen, voor de exploitatie van binnenlandse en internationale treindiensten. Deze treinen konden dan het binnenlands treinverkeer over de HSL-Zuid verzorgen en de vervanging van de Intercity Brussel zijn. Voor deze treindiensten werd gezocht naar treinen met voor die tijd unieke eisen. De maximumsnelheid zou moeten liggen op ten minste 220 kilometer per uur om de oorspronkelijk geraamde rijtijden te halen. Daarnaast dienden de treinen wegens het ondernemersplan van HSA ten minste 550 zitplaatsen te hebben. Daarnaast dienden de treinen te kunnen rijden met alle dan in België en Nederland bestaande bovenleidingsspanningen en treinbeveiligingssystemen, buiten de afwijkende systemen op de HSL-Zuid die deels nog onbekend waren.
Aanbesteding en bestelling Na een Europese aanbesteding voor de uitvraag van 26 treinstellen met de snelheid van 220 kilometer per uur meldden zich zes fabrikanten van rollend materieel. Door verschillende nieuwe, deels nog onbekende TSI-eisen bleven uiteindelijk Alstom en AnsaldoBreda over. Nadat de aandeelhouders NS en KLM van HSA besloten het aantal treinstellen in eerste instantie te verlagen van 26 tot 12, viel ook Alstom af en bleef AnsaldoBreda over.'Fyra-rapport: Alstom bood lager dan AnsaldoBreda', www.spoorpro.nl; 29 oktober 2015. Alstom vond de serie te klein voor een nieuw ontwerp. In mei 2004 werd uiteindelijk het contract voor 12 treinstellen getekend, nadat AnsaldoBreda de maximumsnelheid op verzoek van HSA verhoogde van 220 naar 230 kilometer, en later tot 250 kilometer per uur. Er was een optie voor 14 extra treinstellen. In augustus 2005 werd besloten het aantal treinen uit te breiden tot 19.'Bijlage 5. V250 (Hogesnelheidstrein HSL-Zuid)', DOC32.pdf, bijlagen-bij-wob-verzoek-over-treinmaterieel-V250, Rijksoverheid.nl Het betrof de bestelling van 16 stellen door NS Financial Services voor lease aan HSA, en 3 door de NMBS.www.nieuwsbank.nl, 8 november 2005. De 12 treinstellen hadden in 2007 geleverd moeten worden en in theorie gelijk in dienst gesteld moeten worden. Later zouden dan de resterende 7 treinstellen geleverd worden. Uiteindelijk werd pas in 2008 het eerste treinstel getest op een testtraject in Tsjechië.Railway Gazette International: First Albatros trainset on test at Velim, 9 mei 2008 De treinstellen werden gebouwd in een filiaal van AnsaldoBreda in het Italiaanse Pistoia.
Al in 2005 werd duidelijk dat de opleverdatum niet kon worden gehaald. Bij het toenmalige Nederlandse Ministerie van Verkeer en Waterstaat waren er vermoedens dat problemen konden ontstaan met de levering van de V250 als gevolg van onervarenheid van AnsaldoBreda.In 2005 al zorgen over bouwer Fyra, Het Parool, 14 februari 2013 Daarnaast ontstond er vertraging doordat de keuze voor het beveiligingsysteem laat gemaakt werd. Uiteindelijk werd voor het geheel nieuwe ERTMS 2.3.0. gekozen.
Levering en toelating In april 2009 werd het eerste treinstel als prototype naar Nederland gebracht, een maand later volgde een tweede treinstel dat wel een interieur had.NS HiSpeed verwelkomt eerste V250 treinstelwww.nicospilt.comTrouw: NS verwelkomt eerste hogesnelheidstrein, 28 april 2009.YouTube In de zomer van 2009 werd het eerste treinstel gepresenteerd aan de pers, waarbij ook het merk Fyra werd gepresenteerd.HSA en NMBS presenteren hogesnelheidstrein, treinennieuws.nl; 7 juli 2009 In de daaropvolgende perioden werd geleidelijk het aantal V250-treinstellen in Nederland verhoogd. Deze stellen werden gebruikt voor toelatingsritten, klimaattesten in Wenen en uiteindelijk opleidingsritten voor machinisten en conducteurs. Deze opleidingsritten werden vanaf maart 2012 gereden. Vanaf juni dat jaar werden de treinstellen daadwerkelijk overgedragen aan NS Hispeed en geschikt geacht voor ritten met reizigers, ondanks dat er nog diverse problemen met de treinen waren.Rail Magazine, juni 2012Bericht op forum Skyscraperscity.comDutch V250 emus finally approved, Railjournal.com, 10 juli 2012
Tot in de herfst van 2011 was het de hoop dat tussen Amsterdam en Brussel de V250 zou gaan rijden vanaf de aanvang van de dienstregeling 2012.Hogesnelheidstrein Fyra jaar later naar Brussel, NU.nl, 18 mei 2010 Dat bleek niet mogelijk. Er waren problemen met de deuren, de software en de tractie-installatie.Zonder titel, skyscrapercity.com, 20 november 2011
Uitvoering De V250 is een treinstel bestaande uit acht rijtuigen, en heeft een maximumsnelheid van 250 kilometer per uur. De motoren bevinden zich in beide koprijtuigen en twee tussenrijtuigen. De trein kan rijden onder de Nederlandse en Belgische spanning, en de spanning van de hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen, en is uitgerust met de beveiligingssystemen van België, Nederland en de hogesnelheidslijn. Door het ontbreken van een restauratierijtuig en een kleinere afstand tussen stoelen kon het aantal stoelen per trein verhoogd worden tot 546, een vergelijkbaar aantal stoelen als in een dubbeldeks TGV Duplex.
De V250 was uitgerust met een tractie-installatie die bestond uit watergekoelde IGBT-omvormers die de bovenleidingsspanning van 1,5 kV=, 3 kV= of 25 kV~ omvormden tot draaistroom voor de tractiemotoren. Na de ombouw tot ETR 700 kon de V250 alleen nog onder 3 kV= en 25 kV~ rijden.
Inzet Nadat de eerste V250-treinstellen begin juli 2012 voor commerciële ritten waren toegelaten, werd op 29 juli de eerste daadwerkelijke reizigersrit gereden. Deze ritten vonden tot september 2012 op facultatieve basis plaats. Vanaf dat moment reden de treinstellen wel volgens een dienstregeling extra ritten tussen Amsterdam en Rotterdam. In september 2012 waren de treinstellen ook in België toegelaten.
Fyra Internationaal Amsterdam - Brussel Start De grootschalige inzet van V250 vond plaats vanaf 9 december 2012. Vanaf die dag werd de Intercity Amsterdam - Brussel vervangen door treindiensten over de hogesnelheidslijn, gereden met V250 onder de merknaam Fyra Internationaal. Er waren nog niet voldoende treinstellen afgenomen om een uurdienst te rijden en daarom reden er slechts 10 treinen per dag op het traject Amsterdam-Brussel v.v.
Problemen Vanaf het begin van de Fyra-dienst Amsterdam - Brussel waren er problemen met de betrouwbaarheid van het materieel. Zo vielen in de eerste week treinen regelmatig uit en ontstonden er grote vertragingen.Fyra Brussel staat opnieuw stil, treinreiziger.nl, 12 december 2012Ruim 1500 klachten over dienstregeling NS helft Fyra reizigers loopt vertraging op, NRC Handelsblad, 13 december 2012NS en NMBS pakken gezamenlijk opstartperikelen Fyra aan, NS, 14 december 2012 Volgens fabrikant AnsaldoBreda waren de technische problemen te wijten aan de infrastructuur. Alhoewel dit eerst aangemerkt werd als opstartproblemen, was dit een maand na de start van de treindienst nog steeds een probleem. Volgens de NMBS konden de problemen nog maanden aanhouden.NMBS: Fyra-problemen kunnen nog maanden aanhouden, stoptrein vol, treinreiziger.nl, 12 januari 2013
Op 15 januari 2013 viel de helft van de Fyra-treinen uit wegens defect V250-materieel, terwijl de andere helft reed met vertragingen van gemiddeld een uur. Tussen Antwerpen en Breda of Roosendaal werden bussen ingezet.Nieuw dieptepunt voor Fyra Amsterdam – Brussel, treinreiziger.nl, 15 januari 2013 Als gevolg van de winterse omstandigheden vielen twee dagen later, op 17 januari, zeventien van de twintig treinen uit, ofwel 85%.Geen Fyra tussen Amsterdam en Brussel door winterweer, treinreiziger.nl, 17 januari 2013 Bij een van de enkele treinen die wel reed, vond op 15 januari een incident plaats, waarbij door ijsvorming een bodemplaat van een V250-stel losliet op hoge snelheid. Twee dagen later werd deze bodemplaat gevonden in België. Als gevolg van dit incident besloot de Belgische Dienst Veiligheid en Interoperabiliteit der Spoorwegen (DVIS) deze dag de inzet van het V250-materieel op de HSL 4 te verbieden, waardoor de Fyra-treindienst noodgedwongen gestaakt werd.
Een dag later, op 19 januari, liet de NS weten dat AnsaldoBreda aansprakelijk gesteld werd voor de problemen. Tegelijkertijd maakte de NS bekend dat het afnameprogramma van nieuwe Fyra-treinen per direct werd stopgezet totdat de technische mankementen waren opgelost.NS stelt fabrikant Fyra aansprakelijk voor problemen, treinreiziger.nl Op dat moment waren negen van de zestien door de NS bestelde Fyra-treinen geleverd, de door de NMBS bestelde treinen waren alle nog niet afgeleverd. De NS had al ongeveer 100 miljoen euro betaald, de NMBS circa 35 miljoen euro. De totale kosten van de negentien bestelde treinstellen bedroegen omstreeks 400 miljoen euro.Prorail: capaciteit voor trein Den Haag – Brussel te regelen, treinreiziger.nl, 28 januari 2013
Na het staken van de treindienst ging NS er eerst van uit dat de treinen 'over een paar dagen wel weer zouden rijden', maar op 19 januari werd bekendgemaakt dat het nog maanden kon duren voordat de V250-treinen weer ingezet konden worden.NS: Fyra mogelijk maanden uit de running, NRC Handelsblad, 19 januari 2013 AnsaldoBreda bleef echter beweren dat de technische problemen met de V250 "binnen enkele dagen" opgelost zouden kunnen worden.Fyra-problemen spoedig voorbij, NOS, 22 januari 2013 Om een oplossing te vinden gaven de NMBS en de NS AnsaldoBreda de contractueel vastgelegde drie maanden tijd, om de technische mankementen met de V250 op te lossen. Als dat niet zou lukken, zou het contract eenzijdig kunnen worden opgezegd. Mansveld drong er alvast bij de NS op aan zo spoedig mogelijk een alternatieve treindienst Amsterdam – Brussel op te zetten.Weer Intercity Nederland – België, NOS, 21 januari 2013
Al snel na het begin van het onderzoek bleek dat problemen met het Europese beveiligingssysteem ERTMS een belangrijke rol zouden hebben. Dat systeem rekent op een GSM-Rail-netwerk (GSM-R), waarmee de trein permanent in verbinding staat. Het levert informatie over de snelheid en positie, waardoor seinpalen overbodig worden. Bij de grens tussen België en Nederland moet de Fyra-trein overschakelen op het GSM-R-netwerk van het land waar de trein binnenrijdt, maar door een programmeerfout bleek de trein een verhoogd risico te hebben om aldaar het contact met het netwerk te verliezen, waardoor de trein automatisch tot stilstand komt. Een ander softwareprobleem zorgde ervoor dat de trein het signaal kreeg dat hij in de verkeerde richting zou rijden, waardoor de trein remt. Mogelijk zou het oplossen van deze softwareproblemen minstens een jaar in beslag nemen.Telegraaf: Fyra-problemen duren mogelijk een jaar, treinreiziger.nl, 25 februari 2013
Einde van de V250 in België en Nederland