Eemster is een esdorp in de gemeente Westerveld, in de Nederlandse provincie Drenthe. Het is gelegen ten noordoosten van Dwingeloo.
Vanaf de 19e eeuw groeide het langzaam uit van een buurtschap tot een plaats met een dorpskern. Eemster valt tegenwoordig onder Dwingeloo, maar was vroeger een boerschap met een eigen boermarke.
Geschiedenis De plaats werd in 1210 vermeld als Hemsere, in 1217 als Emesere en in 1461 als toe Eemshoren. De naam is mogelijk afgeleid van de bewoners van de stroom Amisa (de Dwingelerstroom), of van Imasharu, wat duidt op een met laag hout begroeide hoogte aan de Eem. In de 13e eeuw bezat het klooster van Ruinen in Eemster het goed Walderkinge. De middeleeuwse structuur, waarbij erven als eilandjes bij elkaar liggen, was in 1832 nog goed herkenbaar op de Kadastrale Minuut.
Eemster behoorde tot 1812 bij de gemeente Diever. In 1893 werd de plaats getroffen door een dorpsbrand die vier keuterijen met bijgebouwen in de as legde. Tot in de jaren 60 van de vorige eeuw lag er aan de oostzijde van de buurtschap een groot heideveld. De laatste winkel sloot in 2004.
Economie en voorzieningen Van 1901 tot 1968 had Eemster een zuivelfabriek. In 1915 werd de bijbehorende directeurswoning gebouwd. Vanwege schaalvergroting sloot de fabriek in de zomer van 1968 de deuren.
Eemster kende tot 2015 een eigen openbare lagere school aan de weg van Eemster naar Leggeloo. Deze school werd ook gebruikt door kinderen uit omringende buurtschappen als Molenstad en Boterveen.
Eemster heeft nooit een eigen kerkgebouw heeft gekend. De zich in 1834 van de Nederlandse Hervormde Kerk afgescheiden Gerefomeerden hielden jarenlang diensten in een boerderij. In 1915 werd er in het aangrenzende Leggeloo een kerk gebouwd.
Geografie Ten noorden van de kern liggen de Eemsteres (of Eemsteresch) en de Eemsterkamp. Aan de noordzijde bevindt zich tevens de veenplas Kreuzenveen. Aan de westkant grenst de plaats aan Leggeloo en in het zuidoosten aan de buurtschap Holtien.
Ten zuiden van Eemster stroomt de Beilerstroom. Dit gekanaliseerde riviertje staat lokaal ook bekend als de Dwingelerstroom. Langs de doorgaande klinkerweg in het dorp staan nog diverse hallenhuisboerderijen.
Zie ook Lijst van rijksmonumenten in Eemster
Categorie:Geografie van Westerveld Categorie:Plaats in Drenthe