De televisie in Vlaanderen bestaat tegenwoordig uit de openbare omroep en meerdere regionale en commerciële zenders. De geschiedenis van de eerste tv-uitzendingen in Vlaanderen gaat terug tot de jaren 1930, toen een eerste experiment plaatsvond. De eerste daadwerkelijke televisie-uitzendingen begonnen in 1953 onder impuls van het NIR. In 1960 werd het NIR opgeheven en ontstond de Belgische nationale omroep BRT, de huidige VRT. Commerciële televisie verscheen in Vlaanderen pas vanaf 1989 met de oprichting van VTM.
De openbare omroep (VRT) In 1931 vond de eerste publieke demonstratie van de werking van televisie plaats., De Magie van Radio en Televisie, Ludion, 1997. Pas vanaf 31 oktober 1953 begon het toenmalig NIR (Nationaal Instituut voor de Radio-omroep) vanuit het Flageygebouw in Brussel zijn eerste regelmatige televisie-uitzendingen te verzorgen. Omroepster met dienst was Irene Beval. De latere leading lady van de Vlaamse televisie Paula Sémer was die dag ook op televisie te zien. Ze acteerde tijdens die eerste tv-avond in het tv-drama Drie dozijn rode rozen. Vlaanderen telde toen slechts één televisiezender, zond in zwart-wit uit en in 625 lijnen. Alle uitzendingen gingen live en vonden plaats in een verbouwde radiostudio, waar personeel en rekwisieten in die pioniersjaren nog op elkaar gepakt stonden. Terwijl in de ene helft toneel gespeeld werd, moest men in de andere hoek alles gereed brengen voor het Journaal. Veel uitzendingen waren vrij primitief omdat bij gebrek aan voldoende televisiemakers met ervaring er voornamelijk radiomakers werden ingeschakeld,, Radio en Televisie in Vlaanderen: Een Geschiedenis, Davidsfonds/Leuven, 1997, blz. 127-128. die hun kennis over het nieuwe medium gingen opdoen bij de BBC., Blijven kijken! Vijftig jaar televisie in Vlaanderen, Lannoo, 2003, blz. 10. De zendtijd bedroeg dat jaar 12 uur per week.
Op dat moment waren er in heel België amper 15.000 ontvangsttoestellen. Het zendbereik was ook beperkt. Naar aanleiding van de Wereldtentoonstelling van 1958 werden er op voorhand enkele relais-zenders gebouwd zodat men beter over het hele land kon uitzenden. Het evenement spoorde ook veel Belgen aan om een eigen televisietoestel te kopen. In 1958 werd kijk- en luistergeld ingevoerd, de tv-loze maandag werd afgeschaft en de omroep werd losgemaakt uit het ministerie van PTT en Verkeer en onder Cultuur ondergebracht. Na de wereldtentoonstelling werd het Amerikaans paviljoen op de Brusselse Heizel in 1959 omgebouwd tot televisiestudio: het Amerikaans Theater. De openbare omroep nam er tot 2012 talloze grote televisieshows op.
Door de nieuwe omroepwet van 18 mei 1960 werd het NIR opgeheven en vervangen door drie onafhankelijke instellingen: de BRT (Belgische Radio en Televisie, Nederlandstalige uitzendingen), de RTB (Radiodiffusion-Télévision Belge, émissions françaises) en het IGD (Instituut van Gemeenschappelijke Diensten). In 1979 maakte een decreet van de BRT een Vlaamse culturele instelling. Het omroepdecreet van 27 maart 1991 veranderde de naam van de BRT in BRTN (Belgische Radio- en Televisieomroep Nederlands). Sinds 1 januari 1998 heet de omroep VRT (Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie). De openbare omroep kreeg van bij het begin de opdracht om een kwalitatief hoogstaand aanbod te brengen in de sectoren informatie, cultuur, educatie en ontspanning.
Op 1 januari 1971 schakelde de BRT over op kleurentelevisie. België koos net zoals de meeste andere West-Europese landen voor het PAL-kleurensysteem. Vanaf 1973 begon de BRT voor het eerst met een tweede kanaal te experimenteren, dat vanaf 26 april 1977 definitief een volwaardig tv-zender werd onder de naam BRT 2. De jaren 70 werden echter vooral gekenmerkt door een diepe crisis bij de BRT. De openbare omroep werd als te elitair en betuttelend ervaren, en de ontspannings- en muziekprogramma's konden de Vlaamse kijker niet langer boeien. Met de komst van de kabeltelevisie stemden de Vlaamse kijkers massaal af op de Nederlandse televisienetten, waar de omroeporganisaties een slag om de kijker uitvochten met populaire amusementsprogramma's en tv-shows. De BRT zocht de fout niet bij zichzelf, maar legde de verantwoordelijkheid voor de crisis bij de kijker. BRT-jaaroverzicht 1973, deel 2, blz 56. Gearchiveerd op 7 mei 2023. Deze tendens zou zich ook in de jaren 80 verderzetten., Publieke televisie in Vlaanderen - Een geschiedenis, Academia Press, 2007, blz. 106
Een decreet van 19 december 1979 maakte de oprichting van zendgemachtige verenigingen mogelijk. Deze verenigingen kregen zendtijd op de openbare omroep, de zogenaamde uitzendingen door derden die van maart 1981 tot december 2015VRT onderzoekt toekomstig aanbod uitzending voor derden, vrtNWS, 26 juni 2015. Gearchiveerd op 18 maart 2020. op beide BRT-netten te zien waren. Daarnaast is de openbare omroep al van bij zijn ontstaan verantwoordelijk voor het gratis uitzenden van regeringsmededelingen, iets waar de Vlaamse overheid tegenwoordig nog maar nauwelijks gebruik van maakt.
De komst van de eerste commerciële omroep VTM in 1989 deed de openbare omroep op zijn grondvesten daveren. De beleidsmakers bij de BRT hadden geen antwoord op het succes van VTM: de BRT zag zijn marktaandeel zakken van 57% in 1988 tot 32% in 1989,, De verbeeldende gemeenschap - 50 jaar Vlaamse tv-fictie en de constructie van een nationale identiteit, Universitaire Pers Leuven, 2004, blz. 71 met een historisch dieptepunt van 22% in 1995. BRTN-jaaroverzicht 1995, blz. 357. Gearchiveerd op 7 mei 2023. Ook het marktaandeel in Vlaanderen van de Nederlandse televisie liep sterk terug, omdat de VTM-producties tegemoetkwamen aan de verwachtingen van de kijkers.
Het omroepdecreet van 27 maart 1991 veranderde de officiële benaming BRT in BRTN, en werden BRT 1 en BRT 2 omgedoopt in respectievelijk TV1 en TV2. Dat decreet introduceerde ook de boodschappen van algemeen nut, die een lucratieve bijkomende bron van inkomsten zouden worden voor de openbare omroep.
Het duurde nog tot de tweede helft van de jaren 90 vooraleer de openbare omroep, onder impuls van gedelegeerd bestuurder Bert De Graeve, een grote vernieuwingsoperatie inzette. TV1 profileerde zich voortaan als het verbredende net, en TV2 werd op 1 december 1997 opgesplitst in twee aparte programmablokken voor verschillende doelgroepen: de kinderzender Ketnet, die van 7 tot 19 uur uitzendt, en de volwassenenzender Canvas, die zijn uitzendingen pas na 19 uur start. De vernieuwingsoperatie miste zijn doel niet: begin 2004 haalde TV1 met 41% zijn hoogste marktaandeel sinds de start van VTM.
Omdat de normale programma's van het tweede kanaal tijdens grote sportevenementen zoals de Olympische Spelen of voetbal- en wielerwedstrijden vaak moeten wijken voor de sportverslaggeving, lanceerde de VRT op 31 mei 2004 de nieuwe zender Sporza op een tijdelijk derde kanaal. Na het afsluiten van dat derde kanaal op 3 september 2004 bleef Sporza voortbestaan als een zogenaamd crossmediaal sportmerk.
Sinds de rebranding van de VRT-netten in 2005 heette TV1 vanaf 21 januari 2005 Eén. Het profiel van het eerste televisiekanaal van de openbare omroep mikt op amusementsprogramma's voor het hele gezin. Ketnet is voor de jeugd bestemd en Canvas richt zich op de meerwaardezoekers. De meeste uitzendingen op Canvas zijn doorgaans politieke, culturele of documentaireprogramma's, al komen ook quizzen, buitenlandse kwaliteitsseries en komische programma's hier aan bod.
In 2005 startte de VRT met Net Gemist en Ooit Gemist, twee betalende video-on-demand-diensten waarbij kijkers via digitale tv VRT-programma's kunnen bekijken. Met Net Gemist kunnen enkel de programma's van de afgelopen 7 dagen herbekeken worden, met Ooit Gemist kunnen ook oudere programma's en afleveringen opgevraagd worden.
In 2012 startte de VRT opnieuw met een derde kanaal. Ketnet verhuisde vanaf 14 mei 2012 naar dit nieuw kanaal en zond daar uit van 6.00 tot 20.00 uur. Na 20.00 uur zond de nieuwe tv-zender OP12 er programma's voor jongeren uit. Door de afsplitsing van Ketnet werd Canvas voortaan een volwaardige zender met uitzendingen vanaf 14.00 uur. Wegens besparingen hield OP12 op 31 december 2014 om middernacht op te bestaan. Het derde VRT-kanaal bleef echter wel in gebruik voor de uitzendingen van Ketnet en voor de programma's met audiodescriptie van Eén en Canvas.
Vanaf 2015 zette de VRT een aantal belangrijke nieuwe stappen in zijn digitale evolutie. Zo werd er een mobiele app gelanceerd van de VRT-nieuwswebsite deredactie.be en kwam er ook een meer prominente aanwezigheid op sociale media, zoals door het experimenteren met interactieve livevideo op Facebook. Netbrochure Eén, VRT, 2016. Gearchiveerd op 28 september 2022. Via de websites van de tv-zenders ging de VRT meer extra inhoud en achtergrond aanbieden bij diverse programma's.
Eind 2016 stopte de VRT met Teletekst, behalve voor het ondertitelkanaal 888.
In 2017 startte de VRT met zijn online videoplatform VRT NU, waar de uitzendingen van Eén, Canvas en Ketnet 24/7 live te volgen zijn, en waar ook tal van recente programma's herbekenen kunnen worden. Geregeld biedt VRT NU ook programma's uit het VRT-archief aan. In 2019 werden voor het eerst enkele Vlaamse series integraal aangeboden op VRT NU nog voor ze volledig op antenne geweest zijn.Spannende karakterreeks De twaalf, vrt.be, 16 oktober 2019. Gearchiveerd op 11 mei 2023. De nieuwsdiensten werden gebundeld onder de noemer VRT NWS.
In augustus 2022 werd VRT NU omgedoopt tot VRT MAX, in het kader van een vernieuwingsoperatie bij de openbare omroep, waarbij ook de andere merken prominenter aan de VRT gelinkt werden. Zo werd Eén hernoemd in VRT 1 en Canvas kreeg "VRT" voor de naam.
Commerciële zenders VMMa - Medialaan - DPG Media VTM In 1987 werd de eerste Vlaamse commerciële omroep VTM (Vlaamse Televisie Maatschappij) opgericht door 9 uitgeversPerexma, Roularta, Tijdschriften Vereniging Vlaanderen, IUM, Almaspar, De Vlijt, Het Volk, Hoste-Van Thillo en Concentra, waaronder De Persgroep, die elk 11,1% van de aandelen in handen hebben. Op 1 februari 1989 begon VTM onder leiding van het duo Mike Verdrengh en Guido Depraetere met uitzenden. Daarmee kwam er een einde aan het monopolie dat de openbare omroep sinds 31 oktober 1953 in handen had.
De zender speelde met spel- en ontspanningsprogramma's in op de behoeftes van het grote publiek en scoorde daardoor hoge kijkcijfers. Verschillende bekende BRT-gezichten maakten de overstap naar VTM en presenteerden daar Vlaamse versies van succesvolle internationale formats zoals Rad van Fortuin, Cijfers en Letters, en Waagstuk. Met het muziekprogramma Tien om te zien zorgt VTM bovendien voor een heropleving van de Nederlandstalige muziek, die jarenlang verwaarloosd was geweest door de openbare omroep. In de vroege jaren 90 bereikte VTM een marktaandeel van meer dan 40%.
Ook had VTM al van bij de aanvang een volwaardige nieuwsredactie. De moderne verpakking van het VTM Nieuws stond in schril contract met de ietwat verstarde aanpak van Het Journaal op de openbare omroep: zo begonnen zij als eersten in Vlaanderen al vanaf 13 uur met een middagjournaal en zonden ook 's avonds al vanaf 19 uur een journaal uit, terwijl de BRT lange tijd haar traditie aanhield om enkel 's avonds en dan nog pas vanaf 19.30 uur het nieuws uit te zenden.
Eind jaren 90 begon het marktaandeel van VTM sterk te dalen tot zo'n 20 à 25%, mede door de vernieuwingsoperatie die bij de openbare omroep werd ingezet. VTM had aanvankelijk ook 18 jaar lang het monopolie op televisiereclame in Vlaanderen, maar dit akkoord werd in 1999 door de EU-Commissie vernietigd. Het Vlaamse mediadecreet diende hierna aangepast te worden. Door het verlies van het reclamemonopolie en drastische besparingen liep het marktaandeel van VTM nog verder terug, met een absoluut dieptepunt van 18% in juli 2003. Ook het VTM Nieuws moest zijn marktleidersrol weer afstaan aan Het Journaal van de VRT.