De Edeka-Gruppe (Officiële schrijfwijze: EDEKA) is sinds 2005 na de overname van de Duitse vestiging van de supermarktketen Spar het grootste netwerk van supermarkten in de Duitse Bondsrepubliek. Partner van de Edeka-Gruppe zijn coöperaties, die zich als zelfstandige handelaren aangesloten hebben. Regionale distributiecentra bevoorraden de zelfstandige winkeliers die zich bij EDEKA hebben aangesloten.
Geschiedenis De Edeka-Gruppe is in 1898 ontstaan als 21 inkoopverenigingen uit Duitsland in Halleschen Torbezirk in Berlijn tot de oprichting van de „Einkaufsgenossenschaft der Kolonialwaren Händler im Halleschen Torbezirk zu Berlin“ – afgekort E. d. K. – besloten.
Dertien van dergelijke coöperaties verenigden zich op 21 oktober 1907 tot „Verband deutscher kaufmännischer Genossenschaften“ met aangesloten GmbH als centrale inkooporganisatie. In 1911 werd uit de afkorting E. d. K. de tot op heden gevoerde firma- en merknaam Edeka gevormd. EDEKA importeerde koloniale waren als koffie, thee, suiker, cacao en tabak, en ontwikkelde in de loop van de jaren eigen producten die aan de EDEKA-zegel te herkennen zijn. Hiertoe bouwde de onderneming eigen fabrieken, en via folders werden de leden van EDEKA geïnformeerd over het aanbod van artikelen en overige meldingen. In 1914 werd de Edeka-Bank opgericht. Van de in het verbond aangesloten coöperaties bereikten er 72 in dat jaar een omzet van 10 miljoen Mark.
Grootte Na de overname van de Duitse vestiging van de supermarktketen Spar en Netto Marken-Discount is Edeka begin 2006 de nummer 1 in de Duitse levensmiddelenhandel. Het marktaandeel van de groep groeide van 20 tot ongeveer 26%. Onder de merknaam EDEKA en Spar zijn ongeveer 6.000 handelaren actief die samen meer dan 7.000 winkels exploiteren. Met de filialen erbij geteld zijn er ongeveer 11.500 winkels die tot de Edeka-Gruppe behoren. In 2005 werd een concernomzet van € 38 miljard bereikt.
Structuur van de onderneming EDEKA ontstond uit regionale coöperaties. Destijds vormden 10 coöperaties met ongeveer 5000 leden het fundament van de huidige EDEKA-Gruppe. Deze coöperaties zijn eigenaar van de EDEKA Zentrale en voor 50% eigenaar van de 7 regionale vestigingen van EDEKA. De tweede partner van deze regionale vestigingen is de Edeka Zentrale AG & Co KG.
Edeka Zentrale AG & Co KG De centrale heeft als partner van de coöperatie bij de regionale vestigingen een groot gewicht in de EDEKA-Gruppe. Extra gesterkt wordt de rol van de centrale door de dochterbedrijven en deelnemingen. Dit zijn filiaalondernemingen van de groep (AVA AG, Netto Markendiscount, Netto Deutschland, Edeka Großverbraucher-Service, Einkaufszentralen (Edeka Frucht- und Blumenkontor), Productiebedrijven (Rheinberg Kellerei) en centrale dienstverleningsactiviteiten (Edeka Verlag, Edekabank AG, Edeka Versicherung).
De regionale bedrijven De 7 regionale bedrijven zijn de operatieve eenheden van de Edeka-Gruppe. In feite zijn dit groothandelbedrijven die leveren aan de zelfstandige handel- en filiaalbedrijven. De regionale bedrijven zijn eigendom van filiaaleigenaren en productiebedrijven. Deze regionale vestigingen zijn:
Edeka Nord in Neumünster is voor Sleeswijk-Holstein, Hamburg, Mecklenburg-Voor-Pommeren en het noorden van Nedersaksen en Brandenburg verantwoordelijk. Edeka Minden-Hannover met hoofdvestiging Minden is voor Nedersaksen, Saksen-Anhalt, Berlijn, Brandenburg, Bremen en het noordelijke deel van Noordrijn-Westfalen verantwoordelijk. Edeka Rhein-Ruhr gevestigd in Moers is voor het grootste deel van Noordrijn-Westfalen verantwoordelijk. Edeka Hessenring verzorgt Noord-Hessen en delen van Thüringen en Nedersaksen. Edeka Südwest in Offenburg bedient Baden-Württemberg, Rijnland-Palts, Saarland en Zuid-Hessen. Edeka Nordbayern-Sachsen-Thüringen in Rottendorf richt zich op Franken, Saksen en Thüringen. Edeka Südbayern in Gaimersheim is voor het zuidelijke deel van Beieren verantwoordelijk. Deze vestiging levert ook voor 70 % aan de Oostenrijkse EDEKA ADEG.
Detailhandel thumb|Edeka-Markt in Düsseldorf thumb|Edeka-AktivMarkt in Keulen
Het zwaartepunt van EDEKA is de levensmiddelenhandel in Duitsland. Was- en reinigingsmiddelen, huidverzorgingsproducten en cosmeticaproducten behoren bij alle vestigingen naast de eerder genoemde levensmiddelen tot het standaard assortiment. In de detailhandel was Edeka tot 2004 met kleinere tot grotere supermarkten en discounters actief. De overname van AVA AG en coöperatie met Globus versterkte te positie van de supermarkten aanzienlijk.
Discountlijnen van Edeka De grote discounters (Aldi en Lidl) maken van de traditionele Edeka supermarkten toenemend concurrenten. Tot 2005 was Edeka in het detailhandelssegment als discounter zwak vertegenwoordigd. Met de overname van Netto Marken Discount met meer dan 1.250 filialen en de coöperatie met Netto Deutschland is het gewicht van deze bedrijfsvorm duidelijk gestegen. In vergelijking tot de grootste winkelketens in deze branche staat EDEKA op de 3e plek op de Duitse discountmarkt.
NaamOmschrijvingOpmerkingTreff 3000Discounter van Edeka Nordbayern-Sachsen-ThüringenDeze vestigingen worden op termijn gesloten en worden aan Edeka dochter Netto Marken-Discount verkocht.diskaDiscounter van Edeka Nordbayern-Sachsen-ThüringenTreff-DiscountDiscount supermarkt van Edeka SüdwestNetto-Marken DiscountSinds 2005 van Spar en ITM Enterprises S.A. overgegaan naar de Edeka-Gruppe met 1.111 winkels.Nettosinds 2005 is de Edeka-Gruppe voor 25 % eigenaar. Spar was oorspronkelijk voor 50 % eigenaar.NP Niedrig-PreisDiscounter van Edeka Minden-HannoverAktiv DiscountDiscounter van Edeka Minden-HannoverPlusVoor 70 % eigenaarGeheel overgenomen en vanaf 2007 geïntegreerd in de formule Netto Markendiscount
Supermarkten EDEKA voert de volgende winkelformules:
NaamOmschrijving...nah & gutZogenaamde buurtsupers met ca. 400 m² vloeroppervlakte. Meest gevestigd in kleine dorpen.Dein Laden / MarkttreffOnder deze naam werd de eerste supermarkt geopend in Erlangen-Eltersdorf met als doel de verzorging in kleine buurtschappen welke snel vergrijzen te garanderen.Edeka Aktiv MarktVoormalige privé beheerde supermarkten met een vloeroppervlakte van ca. 400 m² tot 1000m², meest gevestigd in stadsdelen of grotere dorpen. Deels onder regie van EDEKA.Edeka NeukaufZowel Privé als centraal gestuurde supermarkt met een vloeroppervlakte van 1000m² en 2500m²E centerSupermarkten met een vloeroppervlakte van ca. 2.500m² en meer.SparOngeveer 2100 Spar winkels worden in de toekomst bevoorraad door EDEKA en deels omgebouwd tot EDEKA winkels.ReicheltHet Berlijnse filiaal bedrijf behoort sinds 2002 tot Edeka Minden-HannoverCity-SupermarktFilialen van Edeka SüdwestCekaCentral-KaufhausComet SupermärkteFilialen van Edeka Nordbayern-Sachsen-ThüringenKupschFilialen van Edeka Nordbayern-Sachsen-ThüringenV-MarktSupermarkte van Edeka Minden-Hannover. Deze vestigingen zijn opgegaan in Neukauf of worden omgebouwd tot E.Center.SimmelFilialen in de regio Süd-West-Sachse, Ost-Thüringen en Beieren.Super 2000Merknaam voor nieuwe supermarkten.
ZB-Warenhuizen NaamOmschrijvingEdeka center (E-Center)is een ZB-Warenhuis van 2500m² tot 5000m² vloeroppervlakte HypermarktHerkules CenterZB-Warenhuizen van Rheika-Delta, een dochteronderneming van EDEKA HessenringMarktkaufDoor het opkopen van AVA AG in 2004 zijn 185 ZB-Warenhuizen en supermarkten toegevoegd
Vakhandel Tot de Edeka-Gruppe behoren ook enkele vakhandelketens. De grootste zijn de Bakkerijen. Deze leveren enerzijds aan de diverse EDEKA winkels maar treden zelfstandig op. Ook behoren enkele eigen ketenfilialen, meestal shop-in-shop winkels tot de EDEKA-Gruppe.
NaamOmschrijvingNeukauf Reisen21 Reisbureaus van Edeka SüdwestEdeka Städte- und Wellness-ReisenDochter van Edeka Rhein-RuhrProfi-Getränke-ShopDrankenhandel van Edeka SüdwestMarktkauf Baumarkt & Garten 133 van de 150 Marktkauf Bouwmarkten zijn sinds april 2007 aan de bouwmarktdochter van de Rewe Group (Toom Baumarkt) verkocht. De overige bouwmarkten worden gesloten.GlobusSinds 2004 coöperatiepartner. Bezit 49 bouwmarkten en 9 alpha-tecc Elektrovakwinkels.K & UBakkerijfiliaal van Edeka SüdwestSchäfer's Brot u. Kuchen SpezialitätenBakkerijketen van Edeka Minden-Hannover, die ook onder de merknamen Thürmann, Hilbig, Nowack, Semmel Brösel optreedt.Krane Optic90 Optiek filialen. Door het opkopen van AVA AG verworven. Alle filialen zijn in augustus 2006 verkocht aan Apollo-Optik.Sport Treff26 vestigingen, dochter van Edeka Hessenring en Marktkauf Holding.Getränke Treff
Groothandel De 7 regionale centra zijn groothandel, meestal met meerdere logistieke centrales. Als zelfstandige vestigingen treden vooral de afhaalgroothandels (Cash + Carry-Markten) en grootverbruikersleveranciers op.
NaamOmschrijvingEdeka C+C Großmarkt141 vestigingenEdeka-Großverbraucher-ServiceRicht zich op de bevoorrading van onder andere kantines, ziekenhuizen etc.HandelshofC+C-Groothandel in het Rijnland, Coöperatie met Edeka sinds 2004MIOS C + C VakgroothandelC+C-Groothandel van Edeka-Minden-HannoverRullkoUnion ZB-GroothandelDochteronderneming van Edeka Südwest - Exploiteert 20 C+C Groothandels in het gebied Baden-Württemberg.SB-Union Großhandel GmbHOnderneming van Edeka-Hessenring - Exploiteert 12 Groothandels in Nordhessen, Thüringen en Süd-NiedersachsenL.StroetmannGrootverbruikersservice
Productiebedrijven en inkoopcentrale De Edeka-Gruppe is met eigen productiebedrijven voor brood, banket en vleeswaren actief. Een centrale inkoop voor groente, fruit, zuidvruchten en bloemen is het 'Fruchtkontor'.
NaamOmschrijvingRheinberg KellereiWijnkelder in Bingen, Volledig dochter van de Edeka-ZentraleEdeka Frucht- und Blumenkontor BVGevestigd in Barendrecht is verantwoordelijk voor de inkoop van fruit en bloemen. Valt onder verantwoordelijkheid van de EDEKA Zentrale AG & Co,OWKOrtenauer Weinkellerei van Edeka SüdwestEdeka Südwest FleischSlagerij van Edeka SüdwestBäckerbubBakkerijbedrijf van Edeka SüdwestSchwarzwaldbrotBakkerijbedrijf van Edeka SüdwestK & UBakkerijbedrijf van Edeka SüdwestSchwarzwald SprudelMineralbronnen van EDEKA SüdwestSchäfer's Brot u. KuchenspezialitätenHet bakkerijbedrijf van Edeka Minden-Hannover, na Kamps Duitslands grootste bakkerijbedrijf.ThürmannBakkerij voor Reichelt. Dochter van Schäfer's Brot u. KuchenspezialitätenGutfleischSlagerij van Edeka NordBauerngutSlagerij van Edeka Minden-HannoverReichelt-FleischwerkSlagerij in BerlijnRastingSlagerij van Edeka Rhein-RuhrBüschBakkerij van Edeka Rhein-RuhrFranken-Gut3 Slagerijen van Edeka Nordbayern-Sachsen-ThüringenSüdbayerische Fleischwaren GmbHDonauland Fleischwerk Ingolstadt, Donlauland Fleischwerk Obertraubling,Chiemgauer Fleisch- und WurstwarenBackstube Wünsche GmbHBakkerij van Edeka Südbayern
Centrale dienstverlening Deze dochterondernemingen zijn in eerste lijn voor de Edeka-Gruppe en de coöperaties als dienstverlener actief.
NaamOmschrijvingEdeka VerlagUitgever van tijdschriften voor EDEKA-leden.Edekabank AGBankonderneming voor EDEKA-leden.Edeka VersicherungsdienstVerzekeringen.Edeka Versorgungsgesellschaft mbHEngergieleverancier voor EDEKA vestigingen.Edeka Verband
Buitenlandse deelnemingen De Oostenrijkse dochterfirma's zijn: ADEG Österreich, Magnet, AGM (Adeg Großmarkt), AGM-Gastro en Contra.
Vertegenwoordigd in het buitenland is EDEKA eveneens in Denemarken met Edeka Danmark en CS Edeka in Tsjechië.
Edeka neemt sinds de oprichting in 2017 deel in Picnic. De Nederlandse webwinkel is ook actief in Duitsland en sinds 2021 zit de hoogste baas van Edeka, Markus Mosa, in de Raad van Commissarissen van Picnic. De Duitse grootgrutter zou hebben voorzien in eenderde van het bedrijfskapitaal van de bezorgdienst.https://www.rtl.nl/nieuws/economie/artikel/5619557/picnic-websuper-geldschieters-gates-edeka-verliezen
Categorie:Duitse supermarktketen Categorie:Duitse multinational