Een translatie (uit het Latijnse translatio) is binnen het Christendom de plechtige overbrenging van relieken van een heilige naar een andere schrijn of kerk, vaak van een hogere status. De dag van de translatie wordt soms ook een feestdag waarop de heilige wordt herdacht, zeker als de sterfdatum niet bekend is.
Aanvankelijk weigerde de Latijnse Kerk op grond van een Romeinse wet, die de onschendbaarheid van graven garandeerde, de opgraving en overbrenging van de stoffelijke resten van martelaars (vanaf de 4e eeuw werden ook de stoffelijke resten van niet-martelaren vereerd) toe te staan. Maar vanaf het einde van de 4e eeuw vond het gebruik van de plechtige overbrenging (translatio) van relieken naar de stadskerken en hun verheffing (elevatio: ongeveer gelijkstaand met een canonisatie) aldaar algemeen ingang. Voor zover bekend geschiedde dit in de Westerse wereld voor het eerst te Milaan in 386, door bisschop Ambrosius met de relieken van de heiligen Gervasius en Protasius.
Nicolaas van Myra Als bekend voorbeeld van een translatie geldt de overbrenging van de botten van Nicolaas van Myra in 1087.Biblioteca Hagiographica Latina Antiquae et Mediae Aetatis. no. 6179. Iuse as text Nitti 1937, derived from Vatican MS. Lat. 5074. voor een volledig verslag van de overbrenging. Zie ook: https://www.stnicholascenter.org/who-is-st-nicholas/stories-legends/classic-sources/translation-i In Europa werd Nicolaas al vereerd, maar na de translatie werd Sint Nicolaas zo belangrijk dat 6 december langzamerhand een dag werd van het geven van goede gaven. Inmiddels heeft het zich in Nederland ontwikkeld tot het sinterklaasfeest.
Categorie:Heiligenverering in de katholieke kerk