Hrubý Jeseník (Duits: , of ) is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen, en maakt deel uit van het district Nymburk. Het dorp ligt 4 kilometer afstand van de stad Křinec en is nagenoeg vastgegroeid aan Oskořínek.

Hrubý Jeseník telt 609 inwoners (2025).

Geografie De Jesenickýbeek (Duits: ) stroomt door de gemeente; de Ronovka (Duits: ) en Křinecká Blatnice erlangs. In het dorp zelf is een naamloze vijver gesitueerd.

Etymologie De naam Jeseník is ontstaan door het achtervoegsel -ik aan Jesenny toe te voegen, en betekent dus zoveel als een heuvel met daarop een essenbos. Volgens historici is de geleidelijke ontwikkeling van de naam als volgt gegaan: Jazenice (1088), Jessenyk (1352), Jesenik (1369–1405), later Jeseník, Gesenik Weliky en Jeseník/Gesenik Malý (1545) en Hrobo Gesenik (1834). Sinds 1916 heet de plaats officieel Hrubý Jeseník.

Geschiedenis Hrubý Jeseník is een van de oudste dorpen in de regio Nymburk en is van vroegmiddeleeuwse oorsprong. De eerste schriftelijke vermelding van Hrubý Jeseník dateert van 1088, toen koning Vratislav II volgens de oprichtingsakte van het kapittel van Vyšehrad een boerderij met in dienst zijnde smid aan het kapittel schonk.

Het dorp bestond oorspronkelijk uit twee nederzettingen, Jeseník en Jeseníček, dat onder het thans verdwenen kasteel Ronov gelegen was en later opging in Oskořínek. Gedurende de veertiende eeuw stond er in Hrubý Jeseník een parochiekerk voor inwoners uit Jeseník, Oskořínek, Ronov, Nový Dvůr en Jíkev. Tot aan de zestiende eeuw behoorde het landgoed toe aan kleinere adellijke families, zoals de heren van Adlar. Medio de zestiende eeuw werd kwam het in handen van de familie Křinecký z Ronov. Het landgoed werd, zodoende, ondergebracht bij het kasteel Ronov. Op enig moment werd Ronov bestuurlijk samengevoegd met Křinec. Aan het einde van de zeventiende eeuw werd het gehele eigendom van de familie Křinecký verkocht aan de familie Morzin; in de periode na de Slag op de Witte Berg (1620) werd het korte tijd eigendom van Albrecht von Wallenstein.

Hrubý Jeseník werd, net als veel dorpen en steden in de omgeving, tijdens de Dertigjarige Oorlog (1618–1648) bijna volledig verwoest. Nadien werd de parochie beheerd door de dominicanen uit Nymburk. De oorspronkelijke pastorie werd tijdens de achttiende eeuw (1793–1794) hersteld. Deze bleef in gebruik tot 1900, waarna een nieuw gebouw verrees. De geschiedenis van de Sint-Wenceslauskerk gaat terug tot het midden van de veertiende eeuw, maar het huidige gebouw dateert van 1769. Doorheen de eeuwen vonden verdere aanpassingen plaats.

Sinds 1960 maakt Hrubý Jeseník volledig deel uit van het district Nymburk. Van 1 januari 1980 tot en met 31 december 1991 hoorde het dorp bij de gemeente Oskořínek. Het wapen en de vlag werden op 19 januari 2007 aan de gemeente toegekend na besluit van de voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden van het Tsjechische parlement.

Onderwijs In Hrubý Jeseník was er al sinds het midden van de zeventiende eeuw een school. Deze werd echter om onbekende redenen voor korte tijd verplaatst naar Ronov en keerde in 1798 terug naar het dorp. De fundamenten van het huidige schoolgebouw werden in 1824 gelegd, waarna doorheen de jaren nog enkele aanpassingen volgden.

Verkeer en vervoer

Autowegen Hrubý Jeseník is te bereiken via diverse regionale wegen. Ook snelweg D11 doorkruist het kadastraal grondgebied. Spoorlijnen Er is geen station in de gemeente. Het dichtstbijzijnde station is in Oskořínek, op zo'n anderhalve kilometer afstand, aan spoorlijn 061 van Nymburk naar Jičín.

Buslijnen Er zijn twee bushaltes in de gemeente (juli 2026): +HalteLijn(en)Traject(en)Vervoerder(s)Hrubý Jeseník, Kovárna673Nymburk – KřinecOAD KolínHrubý Jeseník, U parku673Nymburk – KřinecOAD Kolín

Bezienswaardigheden

Barokke Sint-Wenceslauskerk uit 1769, gebouwd op de locatie van een oudere gotische kerk uit het midden van de veertiende eeuw; Standbeelden van de heilige Nicolaas van Tolentijn en de Onbevlekte Maagd Maria; Niskapel; Laan met monumentale kleinbladige lindebomen; Uitkijktoren Romanka in de buurt van het dorp.

Galerij

Externe links Website van de gemeente Monumentenregister van Hrubý Jeseník

Categorie:Gemeente in Nymburk