Cyclohexylamine is een amine afgeleid van cyclohexaan. Het is een heldere tot lichtgele vloeistof met een sterke visgeur. Het is een sterke organische base, sterker dan aniline dat een gelijkaardige structuur bezit.
Synthese Cyclohexylamine wordt op industriële schaal vooral geproduceerd door de katalytische hydrogenering van aniline op hoge druk en hoge temperatuur. Als katalysator kan onder meer rodium,U.S. Patent 3196179, "Preparation of cyclohexylamine by hydrogenation of aniline using a rhodium catalyst" van 20 juli 1965 uitgereikt aan Abbott Laboratories rutheniumU.S. Patent 4952549, "Ruthenium catalyst, process for its preparation and process for the preparation of a mixture of cyclohexylamine and dicyclohexylamine using the ruthenium catalyst" van 28 augustus 1990 uitgereikt aan Bayer AG. Gearchiveerd op 19 juni 2023. of palladiumU.S. Patent 4952549, "Palladium catalyst and its use in the preparation of a mixture of optionally substituted cyclohexylamine and optionally substituted dicyclohexylamine" van 31 januari 1995 uitgereikt aan Bayer AG. Gearchiveerd op 19 juni 2023. gebruikt worden.
Cyclohexylamine kan ook gevormd worden door de katalytische hydrogenering van fenol in aanwezigheid van ammoniak.U.S. Patent 3364261, "Preparation of cyclohexylamine from phenol" van 16 januari 1968 uitgereikt aan Abbott Laboratories. Gearchiveerd op 19 juni 2023.
Een andere mogelijke route naar cyclohexylamine is de reactie van cyclohexanol (bekomen door oxidatie van cyclohexaan) met ammoniak in de aanwezigheid van waterstofgas en een nikkelhoudende katalysator.U.S. Patent 3346636, "Production of cyclohexylamine" van 10 oktober 1967 uitgereikt aan Halcon International. Gearchiveerd op 19 juni 2023.
Toepassingen Cyclohexylamine is een intermediaire stof in de synthese van vele chemicaliën, onder meer: insecticides en herbicides farmaceutische stoffen weekmakers voor plastic rubberchemicaliën (antioxidantia en vulkanisatieversnellers) corrosie-inhibitoren voor stoomketels en stoomleidingen additief voor ketelwaterbehandeling kunstmatige zoetstoffen (cyclaamzuur en natriumcyclamaat)
Het wordt ook gebruikt in absorptiesystemen voor zure gassen, zoals koolstofdioxide.
Toxicologie en veiligheid Cyclohexylamine is een ontvlambare vloeistof. Boven 28 °C kunnen de dampen ervan ontplofbare mengsels vormen met lucht.
Het is een sterke base. De grotere basesterkte in vergelijking met aniline is te verklaren doordat in aniline het vrij elektronenpaar van stikstof gedeeltelijk in de aromatische ring kan delokaliseren. Het elektronenpaar is dan minder beschikbaar voor de vorming van een binding naar H+.
Cyclohexylamine reageert hevig met zuren en sterk oxiderende stoffen. Het tast aluminium, koper en zink aan.
Het is een corrosieve stof, die de ogen, huid en luchtwegen aantast. De stof kan een effect hebben op het centraal zenuwstelsel. Inademing van de dampen kan hoesten, moeilijke ademhaling, misselijkheid en braakneigingen tot gevolg hebben. Inslikken kan leiden tot duizeligheid, maagpijn, misselijkheid, braakneigingen, shock of bezwijmen.
Externe links
Categorie:Weekmaker Categorie:Primair amine Categorie:Cyclische verbinding Categorie:Ontvlambare stof Categorie:Corrosieve stof