miniatuur|Scholieren in Bangkok miniatuur|Meer dan duizend leerlingen in uniform tijdens een bijeenkomst op een middelbare school in Singapore Schooluniformen zijn in veel landen verplicht op basis- en middelbare scholen; in sommige landen alleen op privéscholen. Ze zijn de bekendste vorm van studentenuniformen. Andere typen zijn functionele uniformen, die gedragen worden door studenten die deelnemen aan beroepsopleidingen, zoals in de gezondheidszorg.
Componenten Traditioneel zijn schooluniformen conservatief, bescheiden en/of professioneel. Jongensuniformen bestaan vaak uit een zwarte broek en een lichtgekleurd overhemd met stropdas. Meisjesuniformen vertonen meer variatie tussen de verschillende landen en schoolsystemen, maar bestaan doorgaans uit een jurk of een bloes die gedragen wordt met een rok, culotte of onder een schort. Seksespecifieke uniformen zijn soms een twistpunt, waarbij sommige scholen studentes toestaan om te kiezen tussen een rok of broek, terwijl mannen een broek moeten dragen. Een blazer of een pakachtige jas voor beide seksen is ook gebruikelijk, vooral bij koud weer.
Kledingvoorschriften vs. schooluniformen Kledingvoorschriften op scholen schrijven voor wat niet mag worden gedragen door scholieren, zoals topjes waar de buik zichtbaar is, kledingopdruk die alcohol of tabak promoot, gemene opmerkingen jegens andere kinderen en ouders etc.
Schooluniformen daarentegen zijn voorgeschreven (typen) kleding die leerlingen moeten dragen. Het is dus een verschil tussen "alles wat niet is toegestaan is verboden" (uniform) en "alles wat niet verboden is, is toegestaan" (kledingvoorschrift).
Verbreiding In vele Europese overheidsscholen zijn uniformen niet vereist. Sommige privéscholen, vereisen echter wel schooluniformen of hebben strikte kledingvoorschriften. Het Verenigd Koninkrijk en Ierland zijn een uitzondering hierop, waar de meerderheid van openbare scholen een uniform vereist voor een formelere uitstraling.oft.gov.uk - Schooluniformsresearchsummaryreport.pdf
Gebruik per Engelstalig land Australië links|miniatuur|Voorkant van de bovenkant van een Australisch 12e-jaars schooluniform (2005) miniatuur|Achterkant van hetzelfde uniform Schooluniformen in Australië volgen doorgaans het model van hun Britse tegenhangers. De meeste privé- en openbare scholen, in alle Australische staten, schrijven het dragen van uniformen voor. Voor jongens bestaat het uniform doorgaans uit een (korte) broek, trui en een overhemd of poloshirt. Meisjesuniformen bestaan doorgaans uit een rok, culottes, jurken, truien, bloezen en/of poloshirts en soms ook een (korte) broek. Op privéscholen hebben uniformen voor beide geslachten vaak een blazer, stropdas en hoed. Een ander uniform, speciaal voor het sporten, wordt vaak gedragen tijdens gymnastiek. Dit kan bestaan uit leggings, korte broeken en tennisrokken. Sommige scholen vereisen speciale schoenen.
Openbare scholen in Australië, vooral basisscholen, zijn doorgaans flexibeler in hoe de schooluniformen gedragen moeten worden. Een sterk contrast met de prestigieuze privéscholen die erg strikt zijn wat dat betreft. Dit is omdat van privéscholen wordt verwacht dat ze een reputatie van netheid hoog te houden hebben. Scholen worden vaak beoordeeld op hoe de uniformen zichtbaar worden gemaakt in het openbaar.
Recent werd 12e-jaars scholieren op Australische scholen toegestaan om speciale truien of andere bedrukte shirts te dragen die hun status als eindejaars weergeven. In sommige scholen heeft dit de vorm genomen van een trui in een andere kleur (soms wit of room), een speciaal 12e-jaarsshirt met de laatste twee nummers van het jaar met een naam of bijnaam erop, andere shirts zijn bedrukt met de namen van alle scholieren van hetzelfde jaar.) (forum) Sommige scholen hebben ook andere stropdassen en blazers voor het laatste jaar.
Canada De meeste openbare scholen in Canada vereisen niet dat de scholieren een uniform dragen, maar hebben wel kledingvoorschriften tegen onzedelijke of beledigende kleding. Veel regio's van Canada hebben door de overheid gesubsidieerde katholieke scholen, veel van deze scholen hebben wel uniformen. Voor de integratie van Newfoundlands openbare schoolsysteem eind jaren 1990, hadden die scholen die geadministreerd werden door de katholieke kerk, strikte kledingvoorschriften (overhemd en stropdas voor jongens, jurk of rok voor meisjes) op het basisniveau en brugklas, waarbij de meeste beperkingen later werden opgeheven. In de afgelopen jaren hebben sommige scholen jurken en kilts, vervangen door broeken voor meisjes, of hebben rokken vervangen door culottes of iets wat een 'skort' wordt genoemd, een rok met een top erboven. Ook fietsbroeken worden soms onder de rok gedragen. Aan de bovenkant wordt of een overhemd of een golf-polo gedragen, en een trui. Grijze of kaki broeken worden door zowel jongens als meisjes gedragen.
Er zijn ook scholen in het oosten van Canada die zijn omgezet naar Academiën in tegenstelling tot standaard middelbare scholen. Deze vereisen doorgaans een uniform, meestal een wit shirt en een grijze of donkere rok of broek.
Sommige privéscholen vereisen traditionele Britse uniformen.
Ierland De meeste basisscholen en bijna alle middelbare scholen in Ierland vereisen een schooluniform. Een uitzondering zijn de multiconfessionele Educate Together-basisscholen en ook leerlingen die het Leaving Certificate Examination overdoen. De jongens dragen een blauw pak met een blauwe stropdas, de meisjes een blauwe rok met een blauw T-shirt.
Maleisië Maleisië introduceerde schooluniformen in een westerse stijl aan het eind van de 19e eeuw tijdens het Britse koloniale tijdperk tot na de onafhankelijkheid. Tegenwoordig zijn ze bijna universeel in openbare en privéscholen. De huidige Maleisische schooluniformen zijn verplicht voor alle scholieren die naar openbare scholen gaan. De uniformen op de Maleisische openbare scholen zijn als volgt:Kementerian Pendidikan Malaysia 1997. Surat Pekeliling lkhtisas Bil. 3/1983 - Pakaian Seragam Murid-murid Sekolah. Geraadpleegd op 4 juni 2007. Online beschikbaar miniatuur|Maleisische basisschoolmeisjes die een schort dragen thumb|Baju kurung uniform
Basisschool Jongens Wit overhemd en marineblauwe (korte) broek Meisjes Marineblauw schort over een wit overhemd; of Witte baju kurung (een lange tunica die de armen bedekt) over een lange marineblauwe rok Voortgezet onderwijs Jongens Wit overhemd en olijfgroene (korte) broek; of Witte broek (doorgaans alleen Form 6 scholieren) Meisjes Turkoois schort over een wit overhemd (Form 1 tot Form 5); of Turkooise rok met witte bloes (doorgaans alleen Form 6 scholieren); of Witte baju kurung over een lange turquoise rok (Form 1 tot Form 6)
Scholieren zijn ook verplicht om witte sokken en witte schoenen te dragen bij de bovenstaande uniformen. Vanwege bescheidenheid vereisen de meeste scholen dat vrouwen die een baju kurung dragen een normaalgekleurde camisole eronder dragen.SMK Perempuan Sandakan. Peraturan Sekolah. Geraadpleegd op 5 juni 2007. Online beschikbaar op https://web.archive.org/web/20181222231923/http://www.sabah.edu.my/smkperempuan_sdk/peraturan_sekolah.pdfAliran Pemikiran Pendidik Malaysia. Peraturan Sekolah. Geraadpleegd op 5 juni 2007. Online beschikbaar
Hiernaast hebben scholen vaak hun badge die moet worden vastgemaakt aan het uniform - doorgaans op de linkerborst. Sommige scholen vereisen dat scholieren hun eigen naam in hun uniform naaien, naast de badge. Voor hogere klassen moeten scholieren doorgaans een bepaalde stropdas dragen, behalve degenen die een baju kurung dragen.
In Maleisië dragen moslima's doorgaans een baju kurung. De meesten van hen beginnen met het dragen van een witte hidjab bij het betreden van de middelbare school, om religieuze redenen. Niet-moslima's dragen doorgaans een schort. Sommige niet-moslima's dragen echter een baju kurung en vice versa. Deze kruisbestuiving is vrij gewoon en is vooral omdat de meisjes meer verscheidenheid willen in hun uniformkeuze, comfort of zich schikken naar de uniformen die de meesten dragen op hun school.
Meisjes die een schort dragen, vooral op gemengde scholen, dragen vaak een korte broek onder hun schort aangezien het schort maar tot hun knieën komt. Bij een baju kurung wordt er doorgaans niet een broek onder gedragen omdat deze al hun benen bedekt.
Openbare scholen mogen ook speciale schooluniformen instellen voor medewerkers. Er is een grote verscheidenheid op de verschillende scholen.
Naar het kapsel van de scholieren wordt ook gekeken door de scholen en het Ministerie van Onderwijs.Kementerian Pendidikan Malaysia 1997. Surat Pekeliling lkhtisas Bil. 2/1976 - Potongan Rambut Murid-murid. Geraadpleegd op 5 juni 2007. Online beschikbaar Scholen staan hun scholieren niet toe hun haar te kleuren. Voor jongens is er doorgaans een maximale lengte voor hun haar, het moet bijvoorbeeld een paar centimeter boven de kraag uitkomen en uitsteeksels worden niet toegestaan. In sommige scholen is het gebruik van gel verboden, om excentrieke kapsels te voorkomen. Meisjes met lang haar moeten hun haar netjes hebben vastgebonden, vaak in een paardenstaart. Sommige scholen bepalen de kleur en het type van haaraccessoires die zijn toegestaan. Sommige scholen verbieden meisjes zelfs het hebben van lang haar.
Scholen zien er over het algemeen uitgebreid op toe dat de schooluniformcodes worden nageleefd, met regelmatige controles door leraren en schoolhoofden. Scholieren die niet aan de code voldoen, kunnen gewaarschuwd worden, strafpunten krijgen, openbaar gestraft worden, naar huis gestuurd worden of worden soms zelfs geslagen.Kementerian Pendidikan Malaysia 2003. Surat Pekeliling Iktisas Bil:7/2003 - Kuasa Guru Merotan Murid. Geraadpleegd op 4 juni 2007. Online beschikbaar
Privéscholen De meeste Maleisische privéscholen hebben hun eigen uniformen en verschillen van school tot school. De meeste privé basisscholen hebben uniformen die identiek zijn aan die van in het openbare onderwijs. De meeste privé middelbare scholen daarentegen hebben doorgaans hun eigen schooluniformen. Tegenwoordig vereisen de meeste privéscholen dat scholieren een poloshirt in de schoolkleuren dragen en meisjes moeten een rok dragen in plaats van een schort. De baju kurung wordt ook geaccepteerd.
Kleuterschool Er zijn geen uniformen vastgelegd voor kleuterscholen omdat die privaat zijn. Elke kleuterschool kan verschillende uniformen hebben of vrije keus hebben.
Het uniform in de meeste Maleisische kleuterscholen is het Japanse matrozenpak. Deze scholen hebben doorgaans ook een sportuniform. Andere hebben uniformen die identiek zijn aan die op de openbare basisschool.
Nieuw-Zeeland Traditioneel volgen de meeste scholen in Nieuw-Zeeland het Britse model van schooluniformen, hoewel het gebruikelijk is op veel staatsscholen dat het jongensuniform bestaat uit een dunne trui met een korte broek in plaats van een blazer met stropdas en een lange broek. Het bestaat vaak uit een hele variatie van het volgende: een "officiële" schooljersey, jas en stropdas, een grijs/wit shirt, (korte broek) en op veel meisjesscholen kilts. Blazers en jassen bestaan in vele verschillende kleuren afhankelijk van de school - donker- of lichtblauw, grijs, crimson, scarlet, groen of zwart. Sommige volgen het Britse gebruik van contrasterende uiteinden en jasvoorkanten. Hoeden en dergelijke zijn doorgaans verdwenen sinds de jaren zeventig.
Het mogen dragen van lange broeken als onderdeel van het uniform geeft vaak het verschil aan tussen de jongere en oudere leerlingen. Op sommige scholen mogen ouderejaars gewone kleding dragen. Het is gebruikelijk om op jongensscholen lange ("kniehoge") sokken te dragen met een korte broek, in tegenstelling tot Amerikaanse of Mexicaanse scholen, waar meisjes kniehoge sokken dragen.