Jarmil Michael Burghauser (eigenlijk: Jarmil Michael Mokrý) (Písek (Bohemen), 21 oktober 1921 - Praag, 19 februari 1997) was een Tsjechisch componist, dirigent en musicoloog. Onder het pseudoniem Michal Hájků schreef hij ook composities in een bepaalde stijl, de Storie apocrifa della musica Boema.
Levensloop Burghauser studeerde vanaf 1933 privé compositie bij Jaroslav Křička en vanaf 1937 bij Otokar Jeremiáš. Later studeerde hij aan het Praags conservatorium orkestdirectie bij Method Doležil en Pavel Dědecěk. Burghauser voltooide zijn studie in 1944. Daarna volgde hij een vervolgopleiding bij Václav Talich, die hij in 1946 afrondde.
Vervolgens studeerde Burghauser musicologie en psychologie aan de Univerzita Karlova bij Josef Hutter. In 1948 werden deze studie onderbroken. In verband met de politieke situatie in Tsjechië-Slowakije promoveerde hij pas in 1991. Vanaf 1946 was hij koordirigent bij het Nationale Theater in Praag, waar hij met onder meer Václav Talich samenwerkte.
Na ca. 1953 sloot het communistische regime hem steeds meer uit, waardoor hij zich meer ging bezighouden met compositie en muziekwetenschappelijke activiteiten. Het belangrijkste resultaat van laatstgenoemde arbeid is de kritische uitgave van het werk van Antonín Dvořák, waarvan hij tevens een nieuwe thematische catalogus schreef (de eerste was van Otakar Sourek, Burghausers schoonvader). De tweede, herziene, uitgave verscheen in 1995, vlak voor zijn dood.
De componist Burghauser begon oorspronkelijk vanuit de Tsjechische traditie van de negentiende eeuw en werd later beïnvloed door Bohuslav Martinu en Anton Webern. Bekend werden vooral zijn opera's, zoals Lakomec - (De gierige) en Karolinka a lhár (Caroline and Liar) naar het gelijknamige toneelstuk van Carlo Goldini, en balletten zoals "De knecht van twee meesters".
In de periode na de Praagse Lente (1968), de tijd van het proces van normalisering, werd Burghauser nog steeds genegeerd. Zijn naam kwam niet in de toen gepubliceerde Dvořák-editie voor, hoewel hij de hoofdredacteur was. Burghauser kon niet naar het buitenland reizen en radio-opnamen van zijn werken werden vernietigd. Opnieuw werkte hij als musicoloog. Met Milan Solc en de redactie van de Janáček-editie in Brno bezorgde hij een kritische uitgave van de composities van Leoš Janáček en in samenwerking met Ludvik Kundera publiceerde hij een kritische uitgave van het pianowerk van Leoš Janáček. Onder het pseudoniem Michal Hajku, dat Burghauser ook voor composities in oude stijl gebruikte, kon hij aan audiovisuele presentaties voor tentoonstellingen in het buitenland werken.
Na de Fluwelen Revolutie werd Burghauser gerehabiliteerd en werd hij tot voorzitter van de Tsjechische componistenbond gekozen. Hij werkte vele jaren in het Dvořák-genootschap en werd daarvan in 1984 voorzitter. Van 1978 tot 1989 was hij koordirigent aan de St. Margaretha-kerk van Brevnov in Praag. Burghauser beschouwde zichzelf als iemand van de 'verloren generatie' en vond een nieuwe activiteit in de wederopbouw van de scouting in Tsjechië.
Composities Werken voor orkest Symfonieën 1933-1979: Symphony No 1 in G groot 1935-1979: Symphony No 2 in d klein 1936-1959: Symphony No 3 in d klein
Concerten 1942: Concert voor 5 blaasinstrumenten en strijkorkest 1978: Concerto voor gitaar en strijkers
Andere orkestwerken 1937-1970: Jarni rondo (Lente Rondo) voor klein orkest 1939-1977: Suite in B flat voor klein orkest 1947: Toccata voor klein orkest 1952: Symphonic Variations "Pozdravujeme jaro" (Wij begroeten de lente) 1955: Symphonic Suite 1958: Suite from the ballet "Servant of Two Masters" voor orkest 1962: Sedm reliéfů pro velký orchestr - Seven Reliefs voor groot orkest Allegro impetuoso - Andante sostenuto L'istesso tempo, poco inquieto Moderato mosso Andante sostenuto Tempestoso Lento cantabile Solenne 1967: Barvy v case (Colours in Time) voor klein orkest 1972: Rozmberska suita (Rozmberk Suite) voor klein orkest 1982: Ciaccona per il fine d un tempo voor piano en orkest 1984: Cesty - The Ways acht stukken voor strijkers, slagwerk en bowed instrumenten 1988: Strom Zivota - (De boom van het leven) symfonische presentatie
Missen, cantates en geestelijke muziek 1937-1946: Utrpeni a vzkriseni - (Suffering and Resurrection) vocale symfonie op woorden uit de bijbel van Kralice 1942: Vecna oblaka (Eternal Clouds) kleine cantate op tekst van Jan Carek 1944: Tajemny trubac (The Mystic Trompeter) cantate op woorden van Walt Whitman 1951: Zalm 116/117 (Psalm 116/117) kleine cantate 1952: Ceska - (Tsjechië) kleine cantate op worden van V. Zavada 1955: Sekorova abeceda "Sekora s Alphabet" kleine cantate voor kinderkoor en kamerorkest - tekst: O. Sekora 1978: Proprium de Nativitate voor solisten, gemengd koor en orkest 1977: Pasije podle Lukase (St. Lukas Passion) voor solisten en gemengd koor 1979: Proprium resurrectionis voor gemengd koor 1980: Missa brevis pastoralis voor solisten, gemengd koor en orkest 1982: V zemi ceske (In the Czech Country) symfonische fantasie op de choral van O. Jeremias voor recitator, gemengd koor en orkest - tekst: Jan Carek 1986: Zeme zamyslena (Thoughtful Earth) kamercantate met recitaties van teksten uit het boek van L. Stehlik voor spreker, vrouwenkoor en kamerorkest
Muziektheater Opera's Voltooid intitelaktespremièrelibretto 1934 rev.1944 Aladina en Palomid 1934 tekst van Maurice Maeterlinck 1949 Lakomec - (De gierige) 3 aktes 20 mei 1950, Liberec Ludek Mandaus naar Molière gebaseerd op "L'Avare" 1950-1953 Karolinka a lhár (Caroline and Liar) 3 aktes 13 maart 1955, Olomouc Mandaus naar Carlo Goldinis gelijknamig toneelwerk 1963-1964 Most - (De brug) 2 deelen 30 maart 1967, Praag, Národní Divadlo (Nationaal Theater) Jaroslav Pávek 1944 Tajemny trubač (De mysterieuze trompetspeler) (zie ook: Missen, cantates en geestelijke muziek) naar Walt Whitman
Balletten Voltooid intitelaktespremièrelibrettochoreografie 1954 Honza a Bert (Johny and the Devil) 3 actes Jan Rey 1957 Sluha dvou panu - De knecht van twee meesters 3 actes Jan Rey 1969 Tristram a Izalda tien scènes Vladimir Vasut
Werken voor koor 1939-1970: Pet ceskych tancu (Five Czech Dances) voor kinderkoor en klein orkest 1940-1981: Balada psana sv. Vaclavu (Ballad written to St. Wenceslas) voor gemengd koor - tekst: J. Vrchlicky 1941: Kvetouci cas (Blossoming Time) twee koralen voor vrouwenkoor - tekst: K. Toman en I. Geisslova 1941-1947: Pozdravujeme jaro (Wij begroeten de lente) vier koralen voor gemengd koor - tekst: O. Brezina 1942-1945: Ctyri vlastenecke sbory (Vier patriottische koren) voor mannenkoor - tekst: Svatopluk Cech 1954: V slezskem tonu (In Silesian Tone) vier koralen voor mannenkoor - tekst: P. Bezruc 1966: Dar letnic (The Gift of Whitsun) voor gemengd koor en orgel - tekst: Jozef Tkadlec 1975: Chodska suita (Chodsko Suite) vijf koralen op volksgedichten voor mannenkoor Letni vecer (Summer Night) voor mannenkoor - tekst: Vilma Sokolova
Vocale muziek met orkest of instrumenten 1941: Pastorale voor contra-alt, fluit, viool, gitaar op tekst van J. Vrchlicky 1942: Sedm cinskych miniatur [Zeven Chinese Miniaturen] voor sopraan en nonet op vertalingen van B. Mathesius 1942-1983: Myricae voor contra-alt en blazerskwintet op tekst van G. Pascoli 1942-1978: Srdecko v kvieti (Heart in Flowers) voor sopraan, fluit en gitaar - gebaseerd op oude Tsjechische lyriek 1943-1946: Zverokruh [Zodiac] 12 liederen op teksten van Jaromír Mestan voor zangeres of zanger en piano 1944: Three Chinese Songs op vertalingen van B. Mathesius voor zangeres of zanger en piano 1944: Zahradnik (The Gardener) voor bariton, altviool en piano op teksten van Rabindranath Tagore 1944: Nocturnos voor twee vrouwenstemmen en piano - tekst: L. Sip en Z. Spilka 1951: Pisne z Loretky (Songs from Loretka) 4 liederen op teksten van V. Nezval voor zangeres of zanger en piano 1951: Three Small Nocturnos op teksten van M. Zlatnikova voor zangeres of zanger en piano 1953: V slezskem tonu (In Silesian Tone) 4 liederen op teksten van P. Bezruc voor zangeres of zanger en piano 1957: Mozartovske motivy (Mozartian Motifs) 4 liederen op teksten van O. Zemek voor zangeres of zanger en piano 1961: Tri neuzitecne pisne [Three Useless Songs] op teksten van R. Thakur voor zangeres of zanger en piano 1971: Strakonicka madona (Strakonice Madonna) voor zeven solostemmen - tekst: L. Stehlik
Kamermuziek 1933-1983: Vijf trio's voor twee hobo's en fagot 1933/1984: Romance voor viool en piano 1934-1953: Strijkkwartet no. 1 in A groot 1937-1953: Strijkkwartet no. 2 in C groot 1938-1967: Trio No 1 voor fluit, altviool en gitaar 1938/1970: Twee suites voor Bes-klarinetten 1941: Strijkkwartet no. 3 in D groot 1942: Nonet in G-groot 1944: Strijkkwartet no. 4 in Sib groot 1944-1951: Strijkkwartet no. 5 in A groot 1962: Trio No 2 voor fluit, altviool en gitaar 1965: Ten Sketches voor solo fluit 1966: Patero zamysleni (Vijf reflecties) voor viool en gitaar Moderato cantabile Allegretto scherzando Allegro patetico Tempo aleatorico Andante spianato 1967: Mala trubacska knizka (Trumpeters Booklet) voor 2 trompetten en 2 trombones 1970: Sonata "Nevesele vypraveni" (Cheerless Tale) voor viool en piano 1971: Stanze dell ansieta e speranza voor fluit, hobo, viool, altviool, cello en klavecimbel 1971: Soumraky a svitani (Dusks and Dawns) voor basklarinet en piano 1972: Plochy a cary (Areas and Lines) voor viool, gitaar en cello 1974: Jitrni hudba (Morning Music) voor fluit en gitaar 1976: Partita voor 2 fluiten, gitaar en cello 1977: Lobkovitz Trio voor fluit, gitaar en cello 1978: Vchynice Trio voor fluit, viool en cello 1978: Coree regales voor een ensemble van oude instrumenten 1978: Parthia czeska voor blokfluit, luit en viola da gamba 1979: Sonata da chiesa voor fluit, hobo, viool, altviool, cello en klavecimbel 1982: Aleji casu (By the Alley of Time) voor trompet, hoorn en trombone 1982: Pianto, rabbia e conforto voor cello en piano 1983: Tre ricercari per 9 strumenti a fiato 1985: Moznosti (Possibilities) voor klarinet, cimbalom en slagwerk 1985: Sonata voor altviool en piano 1988: Pet barevnych strepin (Five Coloured Splinters) voor solo harp 1989: Tesknice (Nostalgia) II voor viool en cimbalom 1989: Recitativo e terzetto voor fluit, viool en cello The Alley of Time voor blazersensemble
Werken voor piano 1938-1982: Piano Trio in B flat major 1938/1983: Partita voor twee piano's 1940: Piano Trio in D minor
Werken voor gitaar 1942: Six Czech Dances voor gitaar 1943: Sonata in E minor voor gitaar 1968: Sarabanda e toccata voor gitaar 1970: Tesknice (Nostalgia) voor gitaar 1975: Suite espagnole voor 2 gitaren Chants Of Anxiety
Filmmuziek 1947: Premiera 1955: Z mého života 1955: Labakan 1956: Legenda o lásce 1961: Kde řeky mají slunce gebaseerd op de roman Nejkrásnější svět van Marie Majerová 1964: Místo v houfu ...3. Optimista 1965: Polka jede do světa televisiefilm 1968: Jarní vody gebaseerd op en novelle van Ivan Toergenjev
Publicaties Jarmil Burghauser: Cesty nove hudby - Ways of New Music. 1964. Jarmil Burghauser: Orchestrace Dvorakovych Slovanskych tancu (Orchestration of Dvoraks Slavonic Dances). Praha: Editio Baerenreiter, 1959. Jarmil Burghauser en Petr Eben: Cteni a hra partitur (Reading and Playing scores) Praha: Editio Baerenreiter, 1960. Jarmil Burghauser: Antonín Dvořák - Tematicky katalog, bibliografie, prehled zivota a dila (Antonín Dvořák: Thematic Catalogue, Bibliography, Survey of Life). Praha: Editio Baerenreiter, 1960. 735 p. Jarmil Burghauser: Antonín Dvořák - Tematicky katalog, bibliografie, Prehled zivota a díla (Antonín Dvořák: thematisches Verzeichnis, Bibliografie) 2. (revidované a dopl.) (herziene) vydáni (uitgave). Praha: Bärenreiter Editio Supraphon. 1996. 843 p., Jarmil Burghauser en Antonin Spelda: Akusticke zaklady orchestrace - (Acoustic Basis of Orchestration). Praha: Panton International, 1965.