Het Boek van de Song of Songshu is het zesde boek uit de Vierentwintig Geschiedenissen, de reeks officiële geschiedenissen van Chinese keizerlijke dynastieën. De uiteindelijke samensteller was Shen Yue (441-513), die het boek in 488 aanbood aan de troon. Hij kon daarbij gebruik maken van werk dat eerder door andere historici was verricht. Songshu beschrijft in 100 delen (juan) de geschiedenis van de Liu Song-dynastie (420-479), een van de Zuidelijke Dynastieën.
Ontstaan Reeds onder de Song zelf werd besloten een geschiedenis van de eigen dynastie samen te stellen. In 439 kreeg He Chengtian (何承天, 370–447), een expert in muziek en astrologie/astronomie, de keizerlijke opdracht de benji (annalen) van keizer Wu, de stichter van de dynastie en de liezhuan (biografieën) van belangrijke personen die in zijn dienst waren geweest, samen te stellen. Ook stelde hij de zhi (verhandelingen) over astronomie (tianwen, 天文) en over harmonie (lü, 律) samen. Het werk werd na zijn dood voortgezet door Shan Qianzhi (山謙之, fl. 440–456), Su Baosheng (蘇寶生, †458) en vanaf 462 Xu Yuan (徐爰, 394–475). Toen die overleed was de beschrijving van de geschiedenis gevorderd tot het jaar 464. Door de politieke onrust lag het werk vervolgens stil tot na de machtsovername door de Zuidelijke Qi-dynastie in 479.
In de lente van 487 gaf keizer Wu (r.482-493) opdracht aan Shen Yue (441-513) de geschiedenis van de Song te voltooien. Die behoorde tot de belangrijkste letterkundigen van zijn tijd en was sinds 482 als optekenaar (zhuzuo lang, 著作郎) verantwoordelijk voor het noteren van de dagelijkse uitspraken en daden van de keizer in de Dagboeken van activiteit en rust. Hij nam de versie van Xu Yuan als uitgangspunt en voegde nieuw materiaal toe voor de periode 465-479, die niet door zijn voorganger was beschreven. Verder herschreef hij de biografieën van Zang Zhi (臧質, †454, juan 74), Lu Shuang (魯爽, †454, juan 74) en Wang Sengda (王僧達, 423–458, juan 75) die door de Song-keizer Xiaowu (r.453-464) waren samengesteld, maar die ook op zijn bevel waren terechtgesteld. Shen Yue beschouwde de oorspronkelijke versies van deze biografieën als incorrecte optekeningen. De biografieën van dertien personen die onder de Oostelijke Jin-dynastie (317-420) en niet onder de Song werkzaam waren geweest, werden verwijderd. Ook moest vanwege de dynastieke wissel het gehele werk worden herzien op de gebruikte terminologie voor functies en op taboe-namen (hui, 諱).
Van sommige onderdelen is het zeker dat ze van de hand van Shen Yue zijn. Zo is de biografie van Xie Lingyun (謝靈運, 385~433, juan 67) niet alleen een biografie, maar vooral een historisch overzicht van de Chinese literatuur, waarbij Shen Yue ook zijn eigen literatuuropvattingen weergaf. Opvallend is verder het grote aantal biografieën van letterkundigen en van militairen die niet tot de hoofdstedelijke elite behoorden. Ook vier collectieve biografieën (van personen met kinderlijke gehoorzaamheid (juan 91), oprechte beambten (juan 92), geleerden die zich hebben teruggetrokken (juan 93) en keizerlijke gunstelingen (juan 94) en berichten over gebeurtenissen in de staat van de Noordelijke Wei-dynastie (386-534) en bij diverse volkeren uit het noorden en zuiden zijn van zijn hand. Shen Yue schreef voor veel juan een beoordeling (zanlun, 攢論) in kwalitatief hoogstaand proza. Ze zijn herkenbaar aan de openingszin: "Uw dienaar de historicus zegt" (shichen yue, 史臣曰). Voor sommige verhandelingen schreef hij ook een nawoord (xu, 序).
In 488, nauwelijks een jaar na het verkrijgen van de opdracht, overhandigde Shen Yue een versie met 70 juan aan annalen en biografieën. Het memorandum waarmee dit werk aan de keizer werd gepresenteerd is opgenomen in juan 100, zijn autobiografie in Songshu.
Na de presentatie Verhandelingen Shen Yue bleef na de presentatie doorwerken aan de verhandelingen en probeerde die zo volledig mogelijk te maken door er ook historische gebeurtenissen uit de Wei- (220–265) en Jin-dynastie (265-420) aan toe te voegen. Shen Yue is zeker de samensteller geweest van de verhandelingen over voortekens (furui, 符瑞), de vijf elementen (wuxing, 五行) en muziek (yue, 樂). Met name die laatste is bijzonder uitgebreid. Shen Yue verzamelde teksten van liederen in de yuefu-stijl, die vanaf de Han-dynastie zowel aan het hof als door het volk werden gezongen en besloeg zo de gehele periode 206 v.Chr.-502 na Chr. Verder bevatte zijn verhandeling een gedetailleerde beschrijving van muziekinstrumenten, geordend naar het materiaal waar ze van waren gemaakt. De definitieve versie van Songshu in 100 juan moet tussen 494 en 502 tot stand zijn gekomen.
Kritiek Het werk is door latere generaties bekritiseerd. Zo was er volgens de historicus Liu Zhiji (661-721) uit de Tang-tijd in de verhandelingen te veel aandacht voor zaken die niet in een dynastieke geschiedenis thuishoorden, zoals voortekens, astrologie en de vijf fasen. Verder had Shen Yue te veel nadruk gelegd op literair taalgebruik, terwijl het meer om de inhoud had moeten gaan.
Zhao Yi (1727-1761, 趙翼), een expert voor dynastieke geschiedschrijving uit de Mantsjoe-tijd twijfelde aan een volledige herziening van het werk door Shen Yue. De tijd tussen opdracht (487) en presentatie (488) was daar eenvoudig te kort voor. Het gedeelte dat zijn voorganger Xu Yuan had samengesteld kan daarom niet door Shen Yue zijn bewerkt. Verder had Zhao Yi bezwaar tegen de ontwijkende manier waarop sommige gebeurtenissen waren beschreven. Zo beschouwde Zhao Yi de moord op keizer Gong, de laatste Jin-heerser in 422, ruim een jaar na zijn afreden als een boosaardige en wrede daad door Liu Yu, de stichter van de Liu Song-dynastie. Daarentegen vermeldde Shen Yue bij die gebeurtenis uitsluitend dat de Song-keizer de correcte begrafenisrituelen had gevolgd, waardoor het leek dat keizer Gong op natuurlijke wijze was overleden. thumb|100px|Portret van keizer Houfei. Ook de moord op keizer Houfei en keizer Shun, de laatste twee keizers van de Liu Song-dynastie werd ontwijkend beschreven. De beide keizers waren door Xiao Daocheng, stichter van de Zuidelijke Qi-dynastie (479–502) als jonge jongens op de troon gezet om als marionet te fungeren totdat hij in 479 zelf de macht kon overnemen. De moord in 477 op de veertienjarige Houfeidi beschreef Shen Yue als het logische gevolg van het volledig ontbreken van principes (wudao, 無道) bij de jonge keizer, zodat de moord (Shen Yue gebruikt zhan, 斬, onthoofding, hij werd gedood in zijn slaap) volgens Xiao Daocheng een te rechtvaardigen beslissing was. Shen Yue schreef dat "de koning van Qi zo gehoorzaamde aan de wil van de Hemel" (齊王順天, Qiwang shuntian). De moord in 479 op de bijna twaalfjarige Shundi (13 sui) gebeurde een half jaar nadat de jongen gedwongen was af te treden. Shen Yue schreef slechts dat hij was overleden (cu, 殂), voorafgegaan door een citaat uit het Boek der Documenten (2.2.13): "Uw door de Hemel geschonken middelen [zullen] voor eeuwig uitgeput raken" (Tian lu yong zhong, 天祿永終) om zo het einde van de dynastie te markeren. Zhao Yi kon zijn kritiek 1300 jaar later makkelijker uiten dan Shen Yue, die immers zelf in dienst was van keizer Wu, de oudste zoon en opvolger van de direct betrokken Xiao Daocheng.
Shen Yue ontweek in zijn werk eveneens een beschrijving van de rol die zijn familieleden onder de Liu Song hebben gespeeld. Zijn grootvader Shen Linzi (沈林子, 377-422) en zijn oudoom Shen Tianzi (沈田子, 383-418) waren twee legerleiders die een belangrijk aandeel hadden geleverd in de strijd tegen de Noordelijke Wei. In het betreffende hoofdstuk (juan 95) blijft hun vermelding echter achterwege. Hun biografie is onderdeel geworden van de autobiografie van Shen Yue zelf (juan 100). Ook de rol van zijn vader, Shen Pu (沈璞, 416–453) bij de mislukte machtsovername door kroonprins Liu Shao in 453 blijft onbelicht. Dit moet voor Shen Yue een delicate kwestie zijn geweest, omdat met de kroonprins ook zijn vader als een van de betrokkenen werd geëxecuteerd.
De historicus Pei Ziye (裴子野, 471-532) heeft een samenvatting gemaakt van Songshu. Het werk staat als Songlüe (宋略, 20 juan) vermeld in het bibliografisch hoofdstuk van het Boek van de Sui. Pei Ziye kwam uit een bekende familie van historici, zijn grootvader Pei Yin (fl.438) had een commentaar op Shiji geschreven en zijn overgrootvader Pei Songzhi (372–451) een belangrijke aanvulling op de Kroniek van de Drie Rijken.
Tijdens de Song-dynastie (960-1279) zijn enkele onderdelen van Songshu verloren geraakt. Zo ontbraken er delen van de biografieën van Zhao Lunzhi (趙倫之, juan 46) en Xie Lingyun (385-433, juan 67) en was die van Dao Yanzhi (到彥之, juan 46) geheel verdwenen. Keizer Renzong (r.1010-1063) gaf opdracht het werk aan te vullen. Daarvoor werd vooral gebruik gemaakt van de Geschiedenis van het Zuiden, een andere dynastieke geschiedenis.
Inhoud Songshu bevat 100 juan en volgt de indeling van Shiji en Hanshu: dynastiekegeschiedenis benji(annalen) shijia(erfelijkegeslachten biao(tabellen) shu(verhandelingen) liezhuan(biografieën) Totaal aantal juan Songshu 10 - - 30 60 100
Annalen Ji (紀, annalen), 10 juan. Keizerlijke biografieën in strikt annalistische vorm die een chronologisch overzicht bieden van de belangrijkste gebeurtenissen, bezien vanuit het keizerlijke hof. De eerste drie juan zijn voor de stichter van de dynastie, de overige zeven juan beschrijven elk een van de overige legitieme keizers van de Liu Song. Van Liu Shao (劉劭), die in 453 na de moord op zijn vader kort keizer was, zijn geen annalen opgenomen. Hij werd niet gezien als een legitieme keizer. Zijn biografie bevindt zich, als vadermoordenaar pas in juan 99, aan het einde van Songshu.
Juan 1-10: juan Titel Vertaling Opmerkingen 1. 2. 3. Wudi (武帝) keizer Wu Annalen van keizer Wu (劉宋武帝, r.420-422). Bedoeld is Liu Yu (劉裕, 363-422), eerste keizer van de (Liu) Song. Tempelnaam Gaozu (宋祖). 4. Shaodi (少帝) de jonge keizer Annalen van keizer Shao (劉宋少帝, r.422-423). Bedoeld is Liu Yifu (劉義符, 406-424). Geen tempelnaam. 5. Wendi (文帝) keizer Wen Annalen van keizer Wen (劉宋文帝, r.424-453). Bedoeld is Liu Yilong (劉義隆, 407-453). Tempelnaam Taizu (太祖). 6. Xiaowudi (孝武帝) keizer Xiaowu Annalen van keizer Xiaowu (劉宋孝武, r.453-464). Bedoeld is Liu Jun (劉駿, 430-464). Tempelnaam Shizu (世祖). 7. Qianfeidi (前廢帝) de eerdere afgezette keizer Annalen van keizer Qianfei (劉宋前廢帝, r.464-465). Bedoeld is Liu Ziye (劉子業, 449-466). Geen tempelnaam. 8. Mingdi (明帝) keizer Ming Annalen van keizer Ming (劉宋明帝, r.465-472). Bedoeld is Liu Yu (劉彧, 439-472). Tempelnaam Taizong (太宗). 9. Houfeidi (後廢帝) de latere afgezette keizer Annalen van keizer Houfei (劉宋後廢帝, r.472-477). Bedoeld is Liu Yu (劉昱, 463-477). Geen tempelnaam. 10. Shundi (順帝) keizer Shun Annalen van keizer Shun (劉宋順帝, r.477-479). Bedoeld is Liu Zhun (劉準, 467-479). Geen tempelnaam.
Verhandelingen Zhi (志, verhandelingen). Er worden acht gebieden van staatsbemoeienis omschreven. Oorspronkelijk kwamen de verhandelingen pas na de biografieën. De verhandelingen over harmonie (lü) en astronomie (tianwen) zijn samengesteld door He Chengtian (370–447). Die over voortekens (furui), de vijf elementen (Wu Xing) en muziek (yue) zijn samengesteld door Shen Yue. In omvang beslaan de verhandelingen ruim de helft van de gehele Songshu, vergeleken met de andere dynastieke geschiedenissen is dit uitzonderlijk groot.
Juan 11-40: