De Derde Divisie is het vierde niveau van het Nederlands voetbal. Tot en met het seizoen 2015/16 was dit het derde niveau onder de naam Topklasse.

Het niveau bestaat uit twee competities, een noordelijke en een zuidelijke afdeling. Daarvoor bestond het uit een afdeling voor zaterdagteams en een voor zondagteams. Vanuit de Derde Divisie is er promotie mogelijk naar de Tweede Divisie, dan wel degradatie naar de Vierde Divisie (voorheen de Hoofdklasse).

In de tijd dat het niveau Topklasse heette, was dit het hoogste amateurniveau binnen de voetbalpiramide. Promoveren naar het profniveau (Eerste Divisie) was wel mogelijk, maar gebeurde in de praktijk slechts twee keer.

Geschiedenis De Topklasse was bedoeld om als brug te dienen tussen het betaald voetbal en amateurvoetbal, om zo doorstroming tussen profs en amateurs mogelijk te maken. Degradatie vanuit de Eerste Divisie was immers sinds de opheffing van de Tweede Divisie na het seizoen 1970/71 niet meer mogelijk. Ook kon er geen promotie plaatsvinden op basis van sportieve gronden vanuit het amateurvoetbal. De voetbalclubs die in het recente verleden vanuit het amateurvoetbal in de Eerste Divisie zijn toegelaten, hebben dat vooral te danken aan regionale en/of historische redenen, ofwel aan een gedegen ondernemingsplan. Een dergelijk gesloten systeem was vrijwel nergens meer in Europa te vinden, zeker niet in de grotere voetballanden.

Hoewel met de invoering van de Topklasse in 2010 op papier een eind kwam aan het gesloten systeem van het betaald voetbal in Nederland, bleek er bij de clubs in de Topklasse weinig interesse in promotie naar de Eerste Divisie te bestaan. Enkel profclub FC Oss heeft als degradant uit de Eerste Divisie in 2009/10 en vervolgens eerste kampioen van de Topklasse zondag gebruikgemaakt van het promotierecht. De licentie-eisen voor het betaald voetbal en hoge extra kosten voor amateurverenigingen om de stap naar boven te maken, zorgden ervoor dat geen enkele amateurvereniging wilde promoveren onder de geldende voorwaarden. Toen de Eerste Divisie op de schop ging na enkele faillissementen in korte tijd, besloot Achilles '29 na het seizoen 2012/13 onder versoepelde voorwaarden de stap wél te maken....Jupiler League naar 20 clubs, website vi.nl (29-05-2013). Gearchiveerd op 6 juli 2015.

Sinds het seizoen 2016/17 is echter de semi-professionele Tweede Divisie heringevoerd, waardoor doorstroming via een verplichte promotie/degradatieregeling een feit is. Ook de Topklasse onderging een naamswijziging. Vanaf dat seizoen kreeg de Topklasse de naam Derde Divisie. Dit is in verband met de duidelijkheid van de structuur: aan deelname van een divisie zijn licenties vereist. Wijzigingen aan de competitiestructuur werden er niet gedaan.De voetbalpiramide gaat er komen, nos.nl (02-12-2014). Gearchiveerd op 2 mei 2023.http://www.voetbalrotterdam.nl/index.php/133201/ De Derde Divisie bleef uit twee competities bestaan, een voor zaterdagteams en een voor zondagteams.

De scheiding tussen het zaterdag- en zondagvoetbal zou vanaf 2023 ook komen te vervallen in de Derde Divisie. Daardoor kan de competitie in twee regionale poules worden ingedeeld in plaats van op speeldag. Aan amateurverenigingen wordt vooraf aan het seizoen gevraagd of het de thuiswedstrijden op zaterdag of zondag wil afwerken. Van deze regel mag worden afgeweken door principiële zaterdagclubs die het recht behouden om op zaterdag te spelen.https://www.knvb.nl/nieuws/organisatie/berichten/66352/ledenraad-stemt-met-aanpassing-voetbalpiramide. Gearchiveerd op 18 oktober 2022.

Algeheel amateurkampioenschap Tot en met het seizoen 2015/16 streden de winnaars van beide Topklasse-competities om het algeheel kampioenschap. Voor de invoering van de Topklasse streden de winnaars van de Hoofdklasse om dit kampioenschap. Doordat het gat tussen het prof- en amateurniveau verkleind werd, werd er ook besloten om het algeheel amateurkampioenschap niet meer te houden.

Promotie/degradatie Promotie naar Tweede Divisie Situatie vanaf 2016 De KNVB voerde vanaf het seizoen 2016/17 de Tweede Divisie weer in, als brug tussen de amateur- en profafdeling. Het seizoen 2015/16 diende als overgangsjaar, waarbij uit beide Topklasses zeven clubs promoveerden naar de Tweede divisie, aangevuld met vier beloftenteams van profclubs. Vanaf dat moment werd promotie verplicht en zou de doorstroming tussen amateurs en profs vanaf seizoen 2016/17 werkelijkheid worden.Vanaf 2016-17 promotie-degradatie, website knvb.nl (02-12-2015) Na het overgangsjaar promoveren de kampioenen van beide Derde Divisies, terwijl de twee laagst geklasseerde clubs van de Tweede Divisie degraderen naar de Derde Divisie. De zes (vervangende) periodekampioenen van de Derde divisie en de nummers 15 en 16 van de Tweede Divisie spelen om twee plaatsen op het hoogste amateurniveau. Ook bestaat de Derde Divisie vanaf dat seizoen uit achttien clubs.uitgangspunten nieuwe competitiestructuur, website knvb.nl (12-06-2015).

Situatie voor 2016 De winnaar van de finale om het algeheel amateurkampioenschap had het recht om te promoveren naar het betaald voetbal en kwam dan uit in de Eerste Divisie. Als deze club van dit recht op promotie gebruik wilde maken, moest zij aan minimale eisen van het betaald voetbal voldoen. Indien deze club van dit recht afzag, mocht de verliezend finalist van dit recht gebruikmaken. Alleen wanneer een club zou promoveren, degradeerde de nummer laatst van de Eerste divisie naar de Topklasse.

Alleen FC Oss en Achilles '29 hebben gebruikgemaakt van het promotierecht. De eerste club was het seizoen voor de oprichting van de Topklasse uit de Eerste Divisie gedegradeerd, de laatste club promoveerde onder versoepelde voorwaarden, nadat er wegens faillissementen twee plekken in de Eerste Divisie waren vrijgekomen.

Degradatie naar de Hoofdklasse Situatie vanaf 2016 De nummers 17 en 18 van beide afdelingen van de Derde Divisie degraderen sinds 2016/17 naar de Hoofdklasse. De nummers 15 en 16 uit de twee Derde Divisies spelen met de (vervangende) periodekampioenen uit de vier Hoofdklassen om twee plaatsen in beide Derde Divisies.

Situatie voor 2016 In beide Topklassen degradeerden de nummers 14 t/m 16. De nummer 13 speelde samen met de algehele periodekampioen van de drie verschillende Hoofdklassen nacompetitie om degradatie naar de Hoofdklasse te voorkomen en zich te handhaven in de Topklasse."Aanpassen competitiestructuur amateurvoetbal", KNVB, 2009 Aan het einde van het seizoen 2015/16 degradeerde alleen de nummer 16 van beide competities naar de Hoofdklasse en speelden de nummers 15 met de periodekampioenen de nacompetitie. Doordat WKE in het seizoen 2015/16 failliet ging, degradeerde er bij de zondag Topklasse echter geen enkele club rechtstreeks.

Statistieken Kampioenen Topklasse SeizoenKampioen zaterdagKampioen zondagAlgemeen amateurkampioenPromotie naar Eerste Divisie2010/11 IJsselmeervogels FC Oss IJsselmeervogels FC Oss2011/12 Spakenburg Achilles '29 Achilles '29 *2012/13 Katwijk Achilles '29 Katwijk Achilles '29 **2013/14 Spakenburg AFC Spakenburg *2014/15 Kozakken Boys FC Lienden FC Lienden *2015/16 Excelsior Maassluis FC Lienden Excelsior Maassluis *** * Beide teams zagen af van promotie naar de Eerste Divisie. ** Beide teams zagen af van reguliere promotie, maar Achilles promoveerde alsnog na herstructurering van de Eerste Divisie. *** Geen promotie naar de Eerste Divisie mogelijk. Door herstructurering van de competities, promoveerden de zeven beste clubs van beide competities naar de Tweede Divisie.

Derde Divisie Seizoen Kampioen zaterdag Kampioen zondag 2016/17 IJsselmeervogels ASV De Dijk 2017/18 Spakenburg Jong Vitesse 2018/19 Noordwijk Jong FC Volendam 2019/20 Geen kampioenen 2020/21 2021/22 FC Lisse OFC 2022/23 ACV ADO '20 Kampioen Derde divisie A Kampioen Derde divisie B 2023/24 RKAV Volendam BVV Barendrecht 2024/25 IJsselmeervogels HSV Hoek 2025/26 Rohda Raalte VV Kloetinge 2026/27 N.t.b. N.t.b.

Aantal seizoenen (2010–2016) Aantal seizoenen (2010/11-2015/16)Club AFC 6 Barendrecht 6 Capelle 6 EVV 6 HHC Hardenberg 6 IJsselmeervogels 6 JVC Cuijk 6 FC Lienden 6 FC Lisse 6 Rijnsburgse Boys 6 Spakenburg 6 De Treffers 6 VVSB 6 GVVV 5 HBS-Craeyenhout 5 HSC '21 5 WKE 5 Excelsior '31 4 Genemuiden 4 Haaglandia 4 Katwijk 4 Kozakken Boys 4 Scheveningen 4 UNA 4 Achilles '29 3 ADO '20 3 Excelsior Maassluis 3 HVV Hollandia 3 Noordwijk 3 ONS Boso Sneek 3 ARC 2 Argon 2 FC Chabab 2 Gemert 2 Harkemase Boys 2 USV Hercules 2 FC Hilversum 2 Hoek 2 Koninklijke HFC 2 RKSV Leonidas 2 OJC Rosmalen 2 Quick '20 2 Sneek Wit Zwart 2 Sparta Nijkerk 2 Ajax (amateurs) 1 Baronie 1 Be Quick 1887 1 CSV Apeldoorn 1 DETO Twenterand 1 Dijkse Boys 1 DVS '33 Ermelo 1 HFC EDO 1 Flevo Boys 1 Jodan Boys 1 Juliana '31 1 Magreb '90 1 Montfoort 1 FC Oss 1 RVVH 1 SteDoCo 1 TEC 1 Ter Leede 1 UDI’19/CSU 1

Eeuwige ranglijsten Topklasse

Doordat de Derde Divisie sinds het seizoen 2016/17 het vierde niveau is geworden, zullen de eeuwige ranglijsten niet meer verder worden bijgewerkt. De onderstaande eeuwige ranglijsten hebben alleen betrekking op de seizoenen 2010/11–2015/16, waarin de Derde Divisie nog Topklasse heette en het hoogste amateurniveau was.

Eeuwige ranglijst Topklasse zaterdagteams 2010–2016Club 1. Spakenburg 180 93 38 49 317 403 266 +137 2. Rijnsburgse Boys 180 85 48 47 303 368 257 +111 3. HHC Hardenberg 180 81 27 62 300 336 257 +79 4. IJsselmeervogels 180 80 38 62 278 323 270 +53 5. Barendrecht * 180 78 41 61 269 290 246 +44 6. GVVV 150 76 23 51 251 304 229 +75 7. Capelle 180 68 44 68 248 261 252 +9 8. Katwijk 150 73 34 45 247 316 231 +85 9. FC Lisse 180 64 49 67 241 279 292 −13 10. Kozakken Boys 120 64 15 41 207 245 188 +57 11. Excelsior '31 120 46 20 54 158 188 233 −45 12. Scheveningen 120 41 58 51 151 184 193 −9 13. Excelsior Maassluis 90 42 20 28 146 132 130 2 14. Genemuiden 120 42 20 58 146 225 268 −43 15. Noordwijk 90 37 24 29 135 157 147 +10 16. ONS Boso Sneek 90 32 14 44 110 139 193 −54 17. Harkemase Boys 60 19 9 32 66 92 113 −21 18. Hoek 60 14 14 32 56 66 101 −35 19. Sparta Nijkerk 60 13 17 30 56 76 122 −46 20. SV ARC 60 11 10 39 43 78 149 −71 21. DVS '33 30 10 9 11 39 57 53 +4 22. Jodan Boys 30 9 5 16 32 38 58 −20 23. CSV Apeldoorn 30 8 8 14 32 46 69 −23 24. SteDoCo 30 8 6 16 30 41 72 −31 25. Flevo Boys Emmeloord 30 7 8 15 29 40 68 −28 26. Ajax (amateurs) 30 6 10 14 28 38 57 −19 27. SVZW 30 7 4 19 25 36 72 −36 28. RVVH 30 6 4 20 22 32 60 −28 29. Ter Leede 30 6 4 20 22 32 70 −38 30. Montfoort * 30 4 8 18 18 34 73 −39 31. DETO Twenterand 30 2 1 27 7 18 85 −67* Punten in mindering (zijn in de ranglijst er al vanaf gehaald). Barendrecht 6 punten in mindering, in het seizoen 2011/2012 Montfoort 2 punten in mindering, in het seizoen 2011/2012