Het icarusblauwtje (Polyommatus icarus) is een Europese vlindersoort uit de familie van de kleine pages, vuurvlinders en blauwtjes (Lycaenidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voorgesteld door Siegmund Adrian von Rottemburg in het werk Der Naturforscher (1775).
Kenmerken De spanwijdte is 29–36 mm.
Veel vrouwtjes zijn van boven bruingekleurd, beiden vleugels omrand met oranje vlekjes. Daardoor worden ze soms aangezien voor een bruin blauwtje (Aricia agestis). Vanaf het lijf naar de vleugeleinden toe kan er een blauwe bestuiving in verschillende gradaties aanwezig zijn. De mannetjes zijn aan de bovenzijde egaal korenblauw, met een iriserende gloed. De blauwe kleur is donkerder en neigt meer naar violet dan bij het hemelsblauwgekleurde adonisblauwtje (Lysandra bellargus).
De grondkleur van de vleugelonderzijde is over het algemeen grijs tot lichtbruin bij het mannetje en bruin bij het vrouwtje, met daaroverheen verspreide zwarte, witgerande stippen. Bij de voorvleugel bevinden zich twee wortelvlekken, waarmee de soort van verwante soorten kan worden onderscheiden. De vleugelwortel is veelal blauw bestoven.
Habitat Leefgebied en verspreiding Het icarusblauwtje komt algemeen voor in heel Europa, op droge schrale graslanden tot matig vochtige steppe. Ook in Nederland en België is de vlinder zeer algemeen. De soort wordt ook regelmatig waargenomen tot ver in Centraal-Azië. In 2005 is de soort voor het eerst ook als exoot in Noord-Amerika gevonden, in de buurt van Mirabel in de Canadese provincie Québec.
Status In de Nederlandse Rode Lijst valt de soort in de categorie "thans niet bedreigd" (TNB) en in de Rode Lijst van de IUCN in "niet bedreigd".
Leefwijze Waarnemingen van feitelijke ei-afzetting zijn vrij zeldzaam. De eitjes worden tussen de bovenste bladeren op de jonge nog niet bloeiende planten van gewone rolklaver afgezet.
De rupsen worden gevonden op diverse waardplanten uit de vlinderbloemenfamilie als sikkelklaver (Medicago falcata), hopklaver (Medicago lupulina), kleine klaver (Trifolium dubium), gewone rolklaver (Lotus corniculatus), moerasrolklaver (Lotus uliginosus), paardenhoefklaver (Hippocrepis comosa), bont kroonkruid (Coronilla varia), kattendoorn (Ononis spinosa) en kruipend stalkruid (Ononis repens). De jonge rupsen mineren.
De vliegtijd is van april tot en met oktober. De rups overwintert, meestal het derde rupsstadium.
Taxonomie Synoniemen miniatuur|upright|Onderzijde vleugels ♀
Taxon synoniemen zijn onder anderen:
Cyaniris icarus (, 1775) Lycaena albocuneata (, 1926) Lycaena albolimbata (, 1921) Lycaena alexis (, 1844) Lycaena alexis var. pusillus (, 1851) Lycaena alsus (, 1853) Lycaena icarus (, 1775) Lycaena melanotoxa (, 1882) (1994). Catalogue of the family-group, genus-group and species group-names of the Riodinidae and Lycaenidae (Lepidoptera) of the world: VIII.293. Lycaena taurica (, 1920) Plebeius / Plebejus icarus (, 1775) Polyommatus andronicus (, 1995) Polyommatus zelleri (, 1919) Polyommatus iphis (, 1830) Papilio argus (, 1761) non Papilio argus (, 1758) Papilio alexis (, 1763) non Papilio alexis (, 1761) Papilio candybus (, 1779) Papilio candiope (, 1779) Papilio candaon (, 1779) Papilio fusciolus (, 1785) Papilio icarus (, 1775) Papilio icarinus (, 1791) Papilio oceanus (, 1779) Papilio oebalus (, 1804) Papilio polyphemus (, 1779) Papilio pampholyge (, 1779) Papilio thetis (, 1777)
Ondersoorten miniatuur|P. i. mariscolore ♀
Voorgestelde ondersoorten van Polyommatus icarus zijn onder anderen:
spp. icarus = Lycaena celina (, 1879) = Lycaena casanensis (, 1891) = Lycaena icarus var. rosina (, 1913) = Lycaena icarus menahensis (, 1914) spp. ammosovi (, 1970) spp. fuchsi (, 1928) = Lycaena fuchsi (, 1928) = Lycaena sibiricus (, 1900) spp. fugitiva (, 1881) spp. mariscolore (, 1893) spp. napaea (, 1891) spp. omelkoi (, 1995)
Polyommatus icarus mariscolore De ondersoort spp. mariscolore onderscheidt zich als volgt van spp. icarus:
Over het algemeen groter van formaat, vooral het vrouwtje. De bovenzijde van het vrouwtje vertoont uitgestrekte blauwe bestuiving, met grote en feloranje vlekken aan de vleugelrand. Verspreiding: Britse Eilanden, met name Ierland.
Fylogenie Herziening met fylogenetisch onderzoek stelt de volgende ondersoortindeling voor:
Polyommatus icarus spp. fuchsi (, 1928) = Lycaena fuchsi (, 1928) spp. zelleri (, 1919)
Beeldgalerij
Categorie:Lycaenidae Categorie:Europese exoot in Noord-Amerika