thumb|300px|Illustratie van de verzadigingsgraad van een oplossing: A. Onverzadigde oplossing B. Verzadigde oplossing C. Oververzadigde oplossing en neerslagvorming Een oververzadigde oplossing is een oplossing die meer van het opgeloste materiaal bevat dan kan worden opgelost in normale omstandigheden. In de meteorologie is dit de situatie dat lucht meer waterdamp bevat dan deze bij een bepaalde temperatuur kan bevatten.
Bij een oververzadigde oplossing geldt steeds:
waarbij: Q het actuele ionenproduct in de oplossing voorstelt KS het oplosbaarheidsproduct is
Dat impliceert dat er te veel opgeloste stof aanwezig is, dus dat de actuele ionenconcentratie groter is dan de maximale capaciteit (uitgedrukt via het oplosbaarheidsproduct KS). Er zal bijgevolg neerslag optreden tot wanneer Q gelijk wordt aan KS. Dan spreekt men van een verzadigde oplossing.
Toepassing bij kristallisatie Oververzadiging is een in de praktijk toepasbare maat voor de drijvende kracht voor kristallisatie en wordt uitgedrukt in een concentratieverschil of een temperatuursverschil met de verzadigde oplossing.
In bovenstaande uitdrukkingen zijn en respectievelijk de concentratie en temperatuur van de verzadigde oplossing. De actuele concentratie en temperatuur worden gerepresenteerd door en .
Andere voorkomende uitdrukkingen zijn de dimensieloze verzadigingsverhouding:
en de relatieve oververzadiging:
Voor de vorming van grote kristallen is het noodzakelijk dat de relatieve oververzadiging wel aanwezig is - anders ontstaat geen neerslag - maar ook zo klein mogelijk is.
Categorie:Thermodynamisch proces Categorie:Oplossing Categorie:Kristallografie