Paul Magnette (Leuven, 28 juni 1971) is een Belgisch politicoloog en politicus voor de Parti Socialiste. Hij was van 2012 tot 2024 burgemeester van Charleroi en van 2014 tot 2017 minister-president van Wallonië en is sinds 2019 partijvoorzitter van de PS.
Jeugd en privéleven Zijn ouders ontmoetten elkaar in Leuven toen ze nog studenten waren en verhuisden vervolgens naar Charleroi, naar de multiculturele arbeiderswijk Marchienne-au-Pont. Zijn moeder, een advocaat, was altijd zeer betrokken bij sociale kwesties. Zijn vader, een arts, richtte de eerste medische centra in België op. Met communistische ouders, gedreven door de strijd na mei 68, groeide Paul Magnette op in een uitgesproken linkse politieke omgeving. Samen richtten zijn ouders “L'autre Maison” op in Roux, een plek waar de meest kansarmen terecht konden bij artsen, advocaten, fysiotherapeuten en verpleegkundigen. Zijn vader stierf op 39-jarige leeftijd aan een ziekte.
Paul Magnette was toen pas 17 jaar oud, de oudste van twee broers en een zus.
Zijn eerste politieke betrokkenheid was zijn deelname in 1985 aan de campagne “Touche pas à mon pote” (Blijf van mijn vriend af!) georganiseerd door SOS Racisme (een antiracistische beweging).
Hij overwoog eerst journalistiek te gaan studeren, maar koos uiteindelijk voor politicologie. Aan het einde van zijn studie wijdde hij zijn proefschrift, gepubliceerd in 1995, aan de filmmaker Pier Paolo Pasolini.
Magnette heeft drie kinderen uit zijn eerste huwelijk. Sinds 2014 heeft hij samen met zijn toenmalige partner een zoon. In 2025 werd hij vader van een dochter met zijn partner en Frans Europarlementslid Chloé Ridel. Hij trad in 2026 in het huwelijk met Ridel in Frankrijk.
Academische carrière In 1993 werd hij licentiaat in de politieke wetenschappen aan de ULB, waar hij in 1994 nog een bijzondere licentie in Europese politieke studies behaalde. Van 1994 tot 1995 studeerde hij aan de Universiteit van Cambridge "geschiedenis van het politieke denken".
Van 1995 tot 1999 werkte hij als doctoraal onderzoeker aan het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek. Zijn doctoraatsthesis ging over Het burgerschap binnen de Europese constructie (1999). Daarna werkte hij van 1999 tot 2000 als onderzoeksleider voor dit fonds. Ook werd hij assistent aan de ULB, waar hij van 2000 tot 2001 lector en van 2001 tot 2005 docent was. Vervolgens was hij van 2005 tot 2007 hoogleraar in de politieke wetenschappen. Van 2001 tot 2007 was hij eveneens directeur van het Instituut voor Europese Studies aan de ULB. Hij was vanaf 1999 buitengewoon hoogleraar aan het Institut d'études politiques de Paris, alsook gastdocent bij verschillende Europese en Noord-Amerikaanse universiteiten.CV Paul Magnette, Le Soir, 18 januari 2013. Aan de ULB richtte hij samen met Pascal Delwit en Jean-Michel De Waele het politieke studiecentrum CEVIPOL op.
Magnette was lid van de Paviagroep, een Belgische politieke denktank die zich bezighoudt met veranderingen aan de Belgische federale structuur in de zin van versterking van de federale instellingen. Op zijn vakgebied heeft hij verscheidene boeken geschreven en diverse prijzen ontvangen, waaronder de Francquiprijs in 2000 (samen met Éric Remacle) en de Prijs Jean Rey in 2004.
Politieke carrière
Beginjaren Als socialistisch militant ging Magnette in juni 2007 in op het verzoek van toenmalig minister-president van Wallonië en partijvoorzitter van de PS Elio Di Rupo om als bemiddelaar orde op zaken te stellen in de door corruptieschandalen geplaagde partijafdeling in de Henegouwse industriestad Charleroi. Hij slaagde erin de crisis te bezweren en werd daarna op 20 juli 2007 benoemd tot minister van Gezondheid, Sociale Actie en Gelijke Kansen in de herschikte Waalse regering.
Op 21 december 2007 werd hij federaal minister voor Klimaat en Energie, verantwoordelijk voor de Duurzame Ontwikkeling en Consumentenzaken, in de interim-regering-Verhofstadt III. Hij had op dat ogenblik nog geen lange politieke carrière op het oog, daar hij slechts een politiek verlof van twee jaar aan de ULB nam. Magnette liet zijn politieke toekomst afhangen van de uitslag van de regionale verkiezingen in 2009. Hij werd in elk geval door PS-voorzitter Elio Di Rupo beschouwd als een 'coming man' in de PS.
Op 20 maart 2008 werd hij benoemd tot minister van Klimaat en Energie in de regering-Leterme I. Hij behield deze bevoegdheid in de regering-Van Rompuy, die startte in december 2008 en opnieuw in de regering-Leterme II. In december 2011 werd hij minister van Overheidsbedrijven, Ontwikkelingssamenwerking en Wetenschapsbeleid in de regering-Di Rupo.
Bij de regionale verkiezingen van juni 2009 werd Magnette voor het arrondissement Charleroi verkozen in het Waals Parlement en het Parlement van de Franse Gemeenschap. Hij legde wel de eed af, maar liet zich daarna vervangen om federaal minister te kunnen blijven. Bij de federale verkiezingen van juni 2010 werd hij als PS-lijsttrekker vervolgens verkozen in de Senaat, waar hij zetelde tot in december 2011 en opnieuw van januari 2013 tot mei 2014 en deel uitmaakte van de commissie Sociale Aangelegenheden.
Burgemeester van Charleroi (2013-2024) Bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2012 was Paul Magnette, die in december 2009 was aangesteld tot voorzitter van de PS-afdeling in Charleroi, lijsttrekker voor zijn partij in Charleroi. Hij beloofde zijn ministerschap op te geven indien hij burgemeester zou worden. Na zijn overwinning verliet hij de federale regering op 17 januari 2013 en werd hij voorgedragen als nieuwe PS-voorzitter. Magnette was in wezen waarnemend voorzitter, aangezien premier Elio Di Rupo was aangebleven als titelvoerend voorzitter van de partij, maar fungeerde als een volwaardige partijvoorzitter. Magnette nam zijn mandaat als senator eveneens weer op.
Minister-president van Wallonië (2014-2017) Bij de verkiezingen van mei 2014 werd Magnette voor de tweede keer verkozen in het Waals Parlement en het Parlement van de Franse Gemeenschap. Op 22 juli 2014 werd hij minister-president van Wallonië. Hierdoor werden zijn burgemeestersfuncties in Charleroi overgenomen door Françoise Daspremont, terwijl hijzelf voorzitter van de gemeenteraad bleef.
Als minister-president kwam hij met een vierde Plan Marshall om de heropleving van de Waalse economie te stimuleren. Andere verwezenlijkingen onder zijn minister-presidentschap waren de coDT, de nieuwe wetgeving rond territoriale ontwikkeling, ruimtelijke ordening en stedenbouw, de toekenning van fondsen uit het programma 2014-2020 van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, de hervorming van de rusthuissector, de invoering van een plan om armoede te bestrijden, de herziening van de wetgeving rond publieke en privéhuisvesting, het rationaliseren van overheidspremies en -bijstand, een werkgelegenheidspact en de hervorming van de bijstand aan kleine en middelgrote ondernemingen.22 juillet 2014: Paul Magnette ministre-Président du gouvernement wallon, connaitrelawallonie.be.
In oktober 2016 verwierf Magnette internationale bekendheid door zijn weigering om het CETA-verdrag met Canada goed te keuren, wat leidde tot nieuwe onderhandelingen over dit handelsverdrag. Uiteindelijk stemde Wallonië op 28 oktober 2016 in met ratificatie na het verkrijgen van aanvullende garanties voor Waalse landbouwers.Paul Magnette verdedigt akkoord: 'We zijn met een Waalse traditie gestart', Knack, 28 oktober 2016
Na de financiële schandalen rond Publifin en Samusocial, waarbij verschillende PS-mandatarissen betrokken waren, zegde zijn coalitiepartner cdH in juni 2017 zijn vertrouwen in de regering-Magnette op. Op 26 juli 2017 werd een nieuw Waals regeerakkoord gesloten tussen MR en cdH, waarna Magnette twee dagen later als minister-president van Wallonië werd opgevolgd door Willy Borsus. Magnette keerde niet terug naar zijn parlementaire mandaten en nam ontslag om voltijds burgemeester van Charleroi te worden. Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018 bleef hij burgemeester.
Partijvoorzitter (2019-heden) Bij de verkiezingen van mei 2019 trok Magnette de PS-lijst voor het Europees Parlement.Paul Magnette trekt volgend jaar Europese lijst PS, Knack, 6 december 2018. Hij werd verkozen, maar besloot zijn zetel niet op te nemen. In september 2019 stelde hij zich, zonder concurrentie, kandidaat om Elio Di Rupo op te volgen als voorzitter van de PS.Paul Magnette enige kandidaat om Elio Di Rupo op te volgen als voorzitter van PS, VRT Nieuws, 27 september 2019. Op 19 oktober werd hij verkozen met 95,4 procent van de stemmen.Paul Magnette verkozen tot PS-voorzitter, Het Laatste Nieuws, 19 oktober 2019. Op 11 maart 2023 werd Magnette herkozen als voorzitter van de PS. Hij was de enige kandidaat en behaalde 93,5 procent van de stemmen.Paul Magnette herverkozen als voorzitter PS, VRT NWS, 11 maart 2023.
Op 5 november 2019 werd hij in het kader van de federale regeringsformatie door koning Filip aangesteld tot informateur.Paars-geel maakt plaats voor paars-groen: PS-voorzitter Paul Magnette aangesteld als informateur, Het Laatste Nieuws, 5 november 2019. Op 10 december werd hij van zijn opdracht ontheven. In latere fases van de formatie vervulde hij nog enkele keren een opdracht. In mei 2020 nam hij samen met Conner Rousseau, voorzitter van sp.a, het initiatief om de regeringsgesprekken opnieuw aan te vatten, die na de vorming van de tijdelijke regering-Wilmès II in maart dat jaar waren stilgevallen. Magnette en Rousseau stelden aan het einde van hun opdracht voor om een minderheidsregering te vormen, maar dat stuitte op te veel tegenkanting."Snuffelronde" van SP.A en PS afgelopen: ze willen premier Wilmès nu aan zet in regeringsvorming, maar zij wijst af, VRT Nieuws, 15 juni 2020. Van juli tot augustus 2020 was Magnette samen met N-VA-voorzitter Bart De Wever preformateur. Ze hadden het doel om een paars-gele regering van N-VA, PS, sp.a, CD&V, cdH en Open Vld te vormen, maar Magnette en De Wever slaagden er niet in om Open Vld van deze formule te overtuigen.Over en uit voor duo Magnette-De Wever: preformateurs gooien de handdoek in de ring, Het Laatste Nieuws, 14 augustus 2020. Vervolgens werd onderhandeld over de zogenaamde Vivaldicoalitie. Toen de formatiefase kon worden aangevat, werden Magnette en Alexander De Croo (Open Vld) in september 2020 aangesteld tot coformateurs. Dit resulteerde begin oktober dat jaar in de regering-De Croo.
Magnette voerde bij de federale verkiezingen van juni 2024 de PS-lijst voor de kieskring Henegouwen aan en werd als dusdanig verkozen in de Kamer van volksvertegenwoordigers. Bij de federale en regionale verkiezingen verloor de PS haar marktleiderschap in Franstalig België aan de liberale MR, waarna de partij in de oppositie besloot te gaan. Magnette bood na de verkiezingen zijn ontslag aan als partijvoorzitter, maar dit werd door het partijbestuur geweigerd.Pourquoi la position de Paul Magnette comme président du PS n’est pas menacée, La Libre, 10 juni 2024. Na zijn aanstelling tot Kamerlid liet Magnette zich vanaf juli 2024 in zijn burgemeestersfuncties vervangen door Julie Patte.
Om zich volledig op zijn functie als partijvoorzitter en de vernieuwing van de partij te concentreren, besloot Magnette geen PS-lijsttrekker meer te zijn in Charleroi bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 en geen nieuwe termijn als burgemeester na te streven, ten voordele van Thomas Dermine. Wel kwam hij op als derde kandidaat op de lijst.Opvallende twist in Charleroi: niet burgemeester Paul Magnette, maar staatssecretaris Thomas Dermine trekt PS-lijst in oktober, VRT NWS, 29 augustus 2024. Niettemin haalde Magnette in oktober 2024 de meeste voorkeursstemmen op de PS-lijst en kon hij conform het Waalse lokale kiesdecreet opnieuw het burgemeesterschap claimen, al besloot hij zich aan zijn eerdere voornemen te houden en werd hij in december 2024 als burgemeester opgevolgd door Thomas Dermine, terwijl Magnette zelf in de gemeenteraad bleef zetelen.
Talenkennis