Het prinsbisdom Paderborn was een tot de Nederrijns-Westfaalse Kreits behorend prinsbisdom binnen het Heilige Roomse Rijk.
Omstreeks 800 werd in Paderborn een bisdom gesticht. Het bisdom behoorde aanvankelijk tot de kerkprovincie Mainz.
Het lukt bisschop Meinwerk (1009-1036) vrijwel alle grafelijke rechten binnen het bisdom te verwerven. Verdere expansie wordt onmogelijk gemaakt door de hertogen van Brunswijk en de keurvorsten van Keulen. In de veertiende eeuw worden delen van de graafschappen Everstein en Schwalenberg verworven en verder de heerlijkheid Büren.
Bisschop Erik van Brunswijk-Grubenhagen (1508-1532) voert de Reformatie in, maar tijdens de Contrareformatie van 1601 tot 1604 wordt de katholieke leer hersteld. Het prinsbisdom verloor in deze tijd het graafschap Ravensberg en alle gebieden op de rechteroever van de Wezer.
In de Reichsdeputationshauptschluss van 25 februari 1803 wordt het prinsbisdom in artikel 3 aan de koning van Pruisen toegekend. Deze noemt zich vervolgens vorst van Paderborn. Na de Pruisische nederlagen van 1806 en 1807 moet Pruisen in de Vrede van Tilsit alle bezittingen ten westen van de Elbe afstaan. Paderborn gaat dan in 1807 deel uitmaken van het koninkrijk Westfalen. Na de napoleontische nederlagen van 1812 en 1813 wordt de oude toestand hersteld door het Congres van Wenen in 1815.
Administratieve indeling omstreeks 1750 ambt Beverungen-Herstelle ambt Boke ambt Bredenborn heerlijkheid Büren ambt Delbrück hoofdambt Dringenberg ambt Lichtenau ambt Lügde ambt Neuhaus (met stad Paderborn) gemeenschappelijk ambt Oldenburg (tot 1808 met Lippe, daarna aan Pruisen/Paderborn) gemeenschappelijk ambt Schwalenberg (tot 1808 met Lippe, daarna aan Lippe) ambt Steinheim gemeenschappelijk ambt Stoppelberg (tot 1808 met Lippe, daarna aan Pruisen/Paderborn) ambt Wewelsburg ambt Wünnenberg
ontleend aan de historische atlas: https://web.archive.org/web/20160307223227/http://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/kar-zoom/1750-l.html
Regenten
795- 815: Sint Hathumar 815- 862: Badrad 862- 887: Ludhart 887- 907: Biso 907- 916: Dirk I 917- 935: Unwan 935- 960: Dudo 960- 981: Volkmar 981-1009: Rudhar 1009-1036: Sint Meinwerk 1036-1051: Rotho/Rudolf/Rudhard (1031-1036: abt van Hersfeld; 1046-1050: abt van Corvey) 1051-1076: Immad 1076-1084: Poppo v. Holte 1084-1090: Hendrik I van Asle 1084-1127: Hendrik II van Werle 1127-1160: Bernhard I van Oesede 1160-1178: Ewergis 1178-1186: Siegfrie 1186-1203: Bernhard II van Oesede 1203-1223: Bernhard III van Oesede 1224-1225: Oliverius 1225-1227: Wilbrand van Wildeshausen (Oldenburg)(1226: bisschop van Osnabrück; 1227-1234: bisschop van Utrecht) 1227-1247: Bernhard IV van de Lippe i247-1277: Simon I van de Lippe 1277-1307: Otto van Rietberg 1307-1310: Günther van Schwalenberg 1310-1321: Dirk III van Itter 1321-1341: Bernhard V van de Lippe 1341-1361: Boudewijn van Steinfurt 1361-1380: Hendrik III van Spiegel (1359-1360: abt van Corvey) 1380-1389: Simon II van Sternberg 1390-1394: Rudbert van Gulik 1394-1398: Jan I van Hoya 1399-1401: Bertram Arvassam 1401-1415: Willem van Gulik-Berg (1415-1428: graaf van Ravensberg) 1415-1463: Dirk III van Moers (keurvorst van Keulen) 1463-1498: Simon III van de Lippe 1498-1508: Herman I van Hessen 1508-1532: Erik van Brunswijk-Lüneburg 1532-1547: Herman II van Wied (1515-1546: keurvorst van Keulen) 1547-1568: Rembert van Kerssenbrock 1568-1574: Jan II van Hoya 1574-1577: Salentin van Isenburg (1567-1577: keurvorst van Keulen) 1577-1585: Hendrik IV van Saksen-Lauenburg 1585-1618: Dirk (Theodoor) van Fürstenberg 1618-1650: Ferdinand I van Beieren 1650-1661: (Theodor Adolf) Dirk Adolf von der Recke 1661-1683: Ferdinand II van Fürstenberg 1683-1704: Herman Werner Wolf van Metternich 1704-1718: Frans Arnold Wolf van Metternich (1706-1718: bisschop van Münster) 1719-1761: Clemens August van Beieren 1763-1782: Willem Anton van de Asseburg 1782-1789: Frederik Willem van Westphalen (1763-1789: bisschop van Hildesheim) 1789-1802: Frans Egon van Fürstenberg (1789-1802: bisschop van Hildesheim)
Categorie:Geschiedenis van Noordrijn-Westfalen
Paderborn Paderborn