Nižbor (Duits: of ) is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen, en maakt deel uit van het district Beroun. Het dorp ligt op 8 kilometer afstand van de stad Beroun en heette tot 1946 Nová Huť (soms ook Nová Huť u Berouna of Nová Huť pod Nižborem genoemd).
Nižbor telt 2133 inwoners (2025).
Geografie De gemeente Nižbor bestaat uit de volgende plaatsen:
De gemeente ligt langs beide oevers van de rivier de Berounka. De Habrovýbeek (Duits: ) en Žlubineckýbeek stromen door de gemeente. Binnen het kadastraal gebied zijn enkele bosgebieden te vinden.
Nižbor ligt op de plek waar de lengtegraad (14° O) en breedtegraad (50° N) elkaar kruisen. Dit punt bevindt zich in het midden van het dorp, een paar meter ten noorden van het kasteel.
Etymologie Uit de oorspronkelijke Duitse naam Miesenburg, oftewel kasteel boven de Mže (Berounka), heeft zich langzaam — via Myzburk en Nyžburk — de huidige Tsjechische naam ontwikkeld.
Geschiedenis De eerste schriftelijke vermelding van Nižbor (Acta apud Missembt) dateert van 27 september 1265, toen koning Ottokar II van Bohemen in het plaatselijke kasteel de oprichtingsakte van de stad Polička opstelde. miniatuur|Grote overstroming (1872) Een centraal punt in het dorp was vanaf 1512 een ijzersmelterij, opgericht door de adellijke familie Ottové z Losu, die tevens het plaatselijke kasteel en een ijzersmelterij in het nabijgelegen Hýskov bezat. Het filiaal in Nižbor noemden zij Nová Huť, een naam die vanaf de zestiende eeuw synoniem werd met de plaats, tot aan de naamswijziging in 1946. De fabriek ging bij een grote overstroming in 1872 verloren. Pogingen deze terug op te starten mislukten door de beursval van Wenen een jaar later.
Sinds 1903 is Nižbor de vestigingsplaats van een grote fabriek van Boheems kristal, meer bepaald loodkristal. Het gebouw is monumentaal verklaard.
Sinds 1960 maakt Nižbor volledig deel uit van het district Beroun. Het wapen en de vlag werden op 23 november 1995 aan de gemeente toegekend na besluit van de voorzitter van het Tsjechische parlement.
Verkeer en vervoer Autowegen miniatuur|Station Nižbor (2021) Nižbor is te bereiken via diverse regionale wegen.
Spoorlijnen Station Nižbor ligt aan spoorlijn 174 van Beroun naar Rakovník. Eveneens binnen de gemeente ligt station Žloukovice, aan dezelfde spoorlijn.
Buslijnen Er zijn zeven bushaltes in de gemeente (juni 2026): +HalteLijn(en)Traject(en)Vervoerder(s)Nižbor, odb. Železniční stanice631Nižbor – VšeradiceArriva Střední ČechyNižbor, Stradonice, Lávka631Nižbor – VšeradiceArriva Střední ČechyNižbor, Stradonice, Náves649Stradonice – ŽloukoviceArriva Střední ČechyNižbor, Stradonice, u Hřbitova649Stradonice – ŽloukoviceArriva Střední ČechyNižbor, Šnárová631Nižbor – VšeradiceArriva Střední ČechyNižbor, Žloukovice649Stradonice – ŽloukoviceArriva Střední ČechyNižbor, u Lípy631 649Nižbor – Všeradice Stradonice – ŽloukoviceArriva Střední Čechy Arriva Střední Čechy
Bezienswaardigheden
Kasteel Nižbor miniatuur|Kasteel in vogelvlucht (2009) Op een heuvel boven het dorp staat het kasteel van Nižbor. Het werd in de dertiende eeuw gebouwd door koning Otakar II van Bohemen. Later werd het verbouwd tot paleis. Tussen 1720 en 1726 kreeg het kasteel zijn huidige, barokke uitstraling, in opdracht van graaf Jan Josef Valdštejn. Sinds 2003 is er in het kasteel een permanente tentoonstelling te bezichtingen over de Keltische cultuur.
Restanten van Keltische stad Op de heuvel ertegenover, genaamd Hradiště (380 meter hoog), zijn de restanten van het Keltische oppidum Stradonice (90 hectare groot) te vinden. Deze plek werd in 1877 beroemd door de vondst van een schat, die tot een goudkoorts leidde.
Overige bezienswaardigheden Monumentale glasfabriek van Rückl; Kruisverheffingskerk; Zuil met barokke standbeeld uit de achttiende eeuw van Sint-Johannes Nepomucenus staat in de straat Křivoklátská, bij nummer 63; Andere zuil met standbeeld van Sint-Johannes Nepomucenus, eveneens uit de achttiende eeuw en gemaakt van zandsteen, in de straat Berounská, bij nummer 77; Graf van de familie Fürstenberg; Monumentaal woonhuis op nummer 100.
Galerij
Externe links Website van de gemeente Monumentenregister van Nižbor Kristalfabriek
Bronnen en referenties
Categorie:Gemeente in Beroun