Windows Vista is een versie van Microsoft Windows, een reeks besturingssystemen ontwikkeld door Microsoft voor het gebruik op pc's, voor zowel thuisgebruik als zakelijk gebruik en de opvolger van Windows XP. Windows Vista is net als Windows 2000 en Windows XP gebaseerd op de Windows NT-kernel (kern van het besturingssysteem), en draagt het versienummer Windows NT 6.0. Het was de bedoeling Vista begin 2006 uit te brengen, maar Vista verscheen uiteindelijk op 30 november 2006 voor bedrijven, en op 30 januari 2007 voor consumenten.Introductie Office en Vista op 30 novemberVista gets official release dates

Windows Vista is op 22 oktober 2009 opgevolgd door Windows 7.

Ontwikkeling Microsoft begon in mei 2001 de ontwikkeling van Windows Vista, onder de codenaam Longhorn, vijf maanden vóór de release van Windows XP. Het was bedoeld om eind 2003 uit te komen, als een kleine stap tussen Windows XP en Windows 7 (tijdelijke namen: Vienna en Blackcomb). Longhorn (Vista) werd telkens uitgesteld, omdat het veel belangrijke nieuwe onderdelen moest bevatten. Dit zou Windows 7 namelijk ook bevatten. Veel van Microsofts medewerkers moesten tegelijkertijd ook aan updates voor Windows XP en Windows Server 2003 werken om de beveiliging beter te maken.

Uiteindelijk werd de oude Longhorn-code, die gebaseerd was op Windows XP-broncode, weggegooid, zoals aangekondigd door Microsoft op 27 augustus 2004. De ontwikkeling van Longhorn begon opnieuw, voortbouwend op de Windows Server 2003 Service Pack 1-codebase. Sommige eerder aangekondigde functies zoals WinFS werden geschrapt of uitgesteld, en een nieuwe software-ontwikkeling-methodiek, genaamd de Security Development Lifecycle, werd in gebruik genomen in een poging om problemen met de veiligheid van de Windows-codebase te verbeteren. In juli 2005 werd Longhorn hernoemd naar Windows Vista en nadat dat was gebeurd startte een bèta-testprogramma, waaraan honderden of misschien zelfs duizenden vrijwilligers en bedrijven meededen.

In september van dat jaar gaf Microsoft de CTP (Community Technology Previews) bètaversies vrij. De meeste functies voor het eindproduct werden nog gebouwd en er waren ook een paar wijzigingen in de gebruikersomgeving doorgevoerd. Dit kwam vooral dankzij tips van bètatesters. Windows Vista werd verwacht qua onderdelen klaar te zijn, toen er een nieuwe versie werd uitgegeven op 22 februari 2006. Men moest vooral nog de code verbeteren ten behoeve van meer stabiliteit en hogere prestaties, en om te bereiken dat het besturingssysteem gemakkelijker werkte voor de doorsnee gebruiker.

Bèta 2 werd uitgegeven laat in mei; het was de eerste versie die ook werd uitgedeeld aan het grote publiek via het Microsoft Customer Preview Program. Deze versie werd gedownload door 5 miljoen mensen. Twee release candidates (RC's) werden uitgebracht in september en oktober en die waren allebei publiek beschikbaar gemaakt. Microsoft had oorspronkelijk gehoopt dat de consumentenversies van Windows Vista wereldwijd beschikbaar zouden komen rond Kerstmis 2006. Uiteindelijk werd in maart 2006 aangekondigd dat de releasedatum zou worden verschoven naar januari 2007, om de bedrijven die drivers, hardware of/en software ontwikkelden nog tijd te geven. Volgens Microsoft kostte het 6 miljard dollar om Windows Vista te ontwikkelen.

Geschiedenis Microsoft heeft Vista lang voor het beschikbaar was aangekondigd en diverse malen uitgesteld. Een overzicht hiervan: Augustus 2001: Longhorn wordt aangekondigd als tussenversie in eind 2002. De echte XP-opvolger Blackcomb verschijnt eind 2003. Oktober 2002: Longhorn wordt de echte XP-opvolger, is alleen een cliënt-OS en verschijnt in de tweede helft van 2004. November 2002: Longhorn verschijnt in 2005. April 2003: toch wel en dan weer geen serveruitvoering. Oktober 2003: de eerste bèta verschijnt in de tweede helft van 2004, Longhorn wordt eind 2005 uitgebracht. Maart 2004: Longhorn verschijnt in 2006. April 2004: WinFS wordt sterk in functionaliteit beperkt, Longhorn verschijnt misschien in de tweede helft van 2006. Augustus 2004: Avalon en Indigo verschijnen ook los van Longhorn, WinFS ook en verschijnt pas na Longhorn. Februari 2005: Longhorn verschijnt in de tweede helft van 2006. Juli 2005: Longhorn zal worden uitgebracht onder de naam Vista en gaat in juni 2006 naar de fabrikanten. November 2005: tweede bèta wordt uitgesteld naar begin 2006. Maart 2006: Vista verschijnt in november 2006, maar dan niet in de consumentenuitvoering, deze verschijnt in januari 2007. Juni 2006: Windows Vista Bèta 2 beschikbaar gesteld voor het publiek (bèta 2, build 5384). Augustus 2006: Windows Vista pre-release Candidate 1 beschikbaar (pre-RC1, build 5533, 5552). September 2006: Windows Vista release Candidate 1 beschikbaar (RC1, build 5600). Oktober 2006: Windows Vista release Candidate 2 beschikbaar. (RC2, build 5744). 8 november 2006: Windows Vista release to manufacture (RTM, build 6000). 30 november 2006: Windows Vista verkrijgbaar voor bedrijven. 30 januari 2007: Windows Vista verkrijgbaar in de winkel. 31 januari 2007: op aandringen van de Europese Commissie kondigt Microsoft aan nog in 2007 een Europese Service Pack uit te brengen.Microsoft past Vista aan volgens EU-normen, Webwereld, 31 januari 2007 7 september 2007: Silverlight komt uit. 12 december 2007: Vista SP1 Release Candidate (RC, SP1 build 6001). 16 april 2008:Vista SP1 pas verwacht in 2008 Windows Vista SP1 (codenaam Fiji). 28 april 2009: Windows Vista SP2. 13 april 2010: Windows Vista RTM (dus zonder Service Pack) wordt niet meer ondersteund door Microsoft. April 2012: Windows Vista komt (net als Windows XP) in de Extended Support, wat inhoudt dat er alleen nog maar beveiligingsupdates verschijnen. 11 april 2017: einde van ondersteuning voor Windows Vista, wat inhoudt dat Vista geen beveiligingsupdates meer krijgt.

Nieuwe of verbeterde functies De veranderingen in Windows Vista zijn onder andere een meer geavanceerde interface, een volgens Microsoft betere stabiliteit, een nieuwe multimedia-API DirectX 10, de kernel is op verschillende punten bijgewerkt, een betere beveiliging tegen het uitbuiten van bugs, virussen en andere malware en een aantal andere vernieuwingen die dieper liggen in het systeem dan voor een gemiddelde gebruiker zichtbaar is. Ondanks plannen om WinFS op te nemen, is dit geen onderdeel van de eerste versie van Vista.

Enkele van de nieuwe technieken in Windows Vista zijn: ReadyBoost SuperFetch

Functies eindgebruiker Windows Aero: De nieuwe op hardware gebaseerde GUI Aero, waarvan Jim Allchin heeft gezegd dat het een afkorting is van Authentic, Energetic, Reflective, and Open. De nieuwe interface is meer esthetisch dan die vorige versie van Windows, met inbegrip van transparantie, liveminiaturen, livepictogrammen, animaties, en eye candy. Windows Shell: De nieuwe Windows-shell verschilt van Windows XP door een nieuwe reeks van organisatie-, navigatie- en zoekmogelijkheden. De menubalk van Windows Verkenner is verwijderd, de relevante taakopties zijn geïntegreerd in de werkbalk. De adresbalk is vervangen door een broodkruimelnavigatiesysteem. Het voorbeeldpaneel stelt gebruikers in staat miniaturen te zien van verschillende bestanden en de inhoud van de documenten. De detailspaneel toont informatie, zoals de grootte van het bestand en het type. Het Start-menu is veranderd. Het woord "Start" zelf is veranderd in het voordeel van een blauw Windows Orb (ook wel Pearl genoemd). Instant Search (ook bekend als zoeken terwijl je typt): Windows Vista biedt een nieuwe manier van zoeken, die aanzienlijk sneller en meer inhoudgebaseerd zoekt dan in de vorige versies van Windows. Windows Sidebar: Een transparant paneel verankerd aan de zijkant van het scherm waar een gebruiker Desktop-gadgets kan plaatsen, dat zijn kleine applicaties ontworpen voor gespecialiseerde doeleinden (zoals het weergeven van het weer of RSS-feeds). Gadgets kunnen ook geplaatst worden op andere delen van het bureaublad. Windows Internet Explorer 7: Nieuwe gebruikersinterface, getabd browsen, RSS, een zoekvak, verbeterde afdrukken, paginazoomniveau wijzigen, snelle tabbladen (miniaturen van alle geopende tabbladen), anti-phishingfilter, ondersteuning voor Internationalized Domain Names (IDN), en een verbeterde ondersteuning voor web-standaarden. IE7 in Windows Vista loopt los van andere applicaties in het besturingssysteem (beveiligde modus); exploits en kwaadaardige software kunnen beperkt schrijven naar een locatie buiten Temporary Internet Files (tijdelijke internet bestanden) zonder expliciete toestemming van de gebruiker. Windows Media Player 11: een grote facelift van Microsoft-programma's voor het afspelen en het organiseren van muziek en video. Nieuwe functies in deze versie zijn een nieuwe GUI voor de mediabibliotheek, fotodisplay en -organisatie, de mogelijkheid voor het delen van muziekbibliotheken via een netwerk met andere Vistasystemen, Xbox 360, en ondersteuning voor andere Media Center Extenders. Back-upcentrum: Bevat een back-up- en restore-applicatie en geeft gebruikers de mogelijkheid periodieke back-ups te maken van bestanden op hun computer, evenals het herstel van eerdere back-ups. Ook een functie Complete PC Back-up (alleen beschikbaar in Ultimate-, Business- en Enterprise-versie), die steunt op een imagebestand op een harde schijf of dvd. Een compleet pc-herstel kan worden gestart vanuit Windows Vista, of uit de Windows Vista-installatie-cd in het geval dat de pc zo beschadigd is dat hij niet normaal opstart van de harde schijf. Windows Mail: een vervanging voor Outlook Express met een nieuw e-mailprogramma, toegevoegde functies en betere stabiliteit. Windows Kalender: Een nieuw kalender- en taakprogramma. Windows Fotogalerij: een managementapplicatie voor een foto- en filmbibliotheek. WPG kan mediabestanden importeren uit digitale camera's, labelen en individuele objecten beoordelen, de kleuren en de belichting aanpassen, en diavoorstellingen geven (met de pan- en fade-effecten) en branden op dvd. Windows DVD Maker: Een toevoeging voor Windows Movie Maker, die de mogelijkheid biedt video-dvd's te maken. Gebruikers kunnen een dvd ontwerpen met titel, menu, video, soundtrack, pan-en zoom-motion-effecten op de foto's of dia's. Windows Media Center: was eerst een onderdeel van Windows XP Media Center Edition, maar is nu vernieuwd en verwerkt in de Home Premium- en Ultimate-edities van Vista. Games en Games Explorer: spellen meegeleverd bij Vista hebben een eigen showcase. Nieuwe spellen zijn Chess Titans, Mahjong Titans en Purble Place. Windows Mobiliteitscentrum: Een bedieningspaneel dat de meest relevante informatie centraliseert in verband met een mobiele computer (helderheid, geluid, batterijniveau / energieschema wijzigen, draadloos netwerk, schermoriëntatie, presentatie-instellingen enz.). Windows Meeting Space: vervangt NetMeeting. Gebruikers kunnen toepassingen delen (of hun hele bureaublad) met andere gebruikers op het lokale netwerk of via het internet met behulp van peer-to-peer-technologie. Schaduwkopie: maakt automatisch dagelijkse back-ups van bestanden en mappen. Gebruikers kunnen ook zelf een "schaduwkopie" maken. Deze functie is alleen beschikbaar in de Business-, Enterprise- en Ultimate-edities van Windows Vista en komt van Windows Server 2003. Windows Update: software- en beveiligingsupdates zijn vereenvoudigd, nu alleen via een bedieningspaneel in plaats van als een webapplicatie. Ouderlijk toezicht: Hiermee kunnen beheerders bepalen welke websites, programma's en games elke standaardgebruiker kan gebruiken en installeren. Deze functie is niet opgenomen in de Business- en Enterprise-edities van Vista. Windows SideShow: activeert de displays op nieuwere laptops of op Windows Mobile devices. Het is bedoeld om te worden gebruikt voor gadgets terwijl de computer is in- of uitgeschakeld.