Jyutping is een vorm van romanisatie om Standaardkantonees in het Latijnse alfabet op te schrijven.
Naast letters bestaat het ook uit cijfers die achter een letter staan. Hier zit geen spatie tussen. De cijfers kunnen op dezelfde regelhoogte gezet worden of op een stukje hoger. De letters komen voor een deel overeen met de klankletters van het Internationaal Fonetisch Alfabet. Deze klankletters zijn: m, f, n, l, h, w, s, j, ei, i, im, in, u, ui, un, œ en œk.
Jyutping is de verkorte vorm van Jyutjyu pingjam (Traditioneel Chinees: 粵語拼音; jyutping: jyut6jyu5 ping3jam1), vertaald "klankspelling van de Kantonese taal".
Geschiedenis Het werd in 1993 ontwikkeld door de Linguistic Society of Hong Kong. In verschillende taalcursussen Standaardkantonees en invoermethoden van Standaardkantonees op computers en smartphones wordt gebruikgemaakt van jyutping.
Jyutping is naast Yale een van de meestgebruikte romanisatievormen van Standaardkantonees. Yale heeft een probleem dat jyutping niet heeft. Yale maakt namelijk geen onderscheid tussen de IPA-klanken: ɵ en œ. In Yale worden beide klanken geschreven als eu, terwijl het in jyutping geschreven wordt als eo en oe. In jyutping wordt de IPA-klank ɛːu geschreven als eu. Een voorbeeld is [tɛːu] (掉).
Beginklanken jyutpingalfabet Let op: aa, aai, ou, oi en on zijn ook een klank, zonder beginklank. b巴p怕m媽f花d打t他n那l啦g家k卡ng牙h蝦gw瓜kw誇w蛙 z渣c叉s沙j也
Eindklanken jyutpingalfabet aa沙aai徙aau梢aam三aan山aang坑aap圾aat剎aak客 ai西au收am心an新ang笙ap濕at失ak塞e些ei四eu掉em舐 eng鄭ep夾 ek石i詩 iu消im閃in先ing星ip攝it洩ik識o疏oi開ou蘇 on看ong桑 ot喝ok索u夫ui灰 un寬ung鬆 ut闊uk叔oe鋸 oeng商 oek削 eoi需 eon詢 eot摔 yu書 yun孫 yut雪 m唔 ng吳
Tonen De verschillende tonen in het Standaardkantonees worden weergeven door cijfers. Voor mensen die Standaardkantonees kennen, is er een ezelsbruggetje om de tonen te onthouden.
toon 1 komt overeen met de toon in het cijfer één en zeven in het Standaardkantonees, in het jyutping jat1 en cat1 toon 2 komt overeen met de toon in het cijfer negen in het Standaardkantonees, in het jyutping gau2 toon 3 komt overeen met de toon in het cijfer vier en acht in het Standaardkantonees, in het jyutping sei3 en baat3 toon 4 komt overeen met de toon in het cijfer nul in het Standaardkantonees, in het jyutping ling4 toon 5 komt overeen met de toon in het cijfer vijf in het Standaardkantonees, in het jyutping ng5 toon 6 komt overeen met de toon in het cijfer twee en zes in het Standaardkantonees, in het jyutping ji6 en luk6 toon 7, zie toon 1 toon 8, zie toon 3 toon 9, zie toon 6
De klank faat kan alleen op de derde toonhoogte worden uitgesproken. De klank fat kan alleen in de eerste of zesde toonhoogte worden uitgesproken.
ToonnaamYīn Píng(陰平)Yīn Shàng(陰上)Yīn Qù(陰去)Yáng Píng(陽平)Yáng Shàng(陽上)Yáng Qù(陽去)Yīn Rù(陰入)Zhōng Rù(中入)Yáng Rù(陽入)Toon(nummer)1234561 (7)3 (8)6 (9)Toonnaam in Nederlandshoogmidden rijzendmiddenlaag vallendlaag rijzendlaaghoogwordendmiddenwordendlaagwordendTooncontour55 / 53353321 / 111322532Voorbeeld (Chinees traditioneel)分粉訓焚奮份忽發佛Voorbeeld (jyutping)fan1fan2fan3fan4fan5fan6fat1faat3fat6
Voorbeelden thumb|Vertaling: "Ik hou van Kantonees" TraditioneelVereenvoudigdJyutping met cijfers op dezelfde regelhoogteJyutpingBetekenis廣州話广州话gwong2 zau1 waa2gwong2 zau1 waa2Standaardkantonees粵語粤语jyut6 jyu5jyut6 jyu5Kantonees你好嗎?你好吗?nei5 hou2 maa3?nei5 hou2 maa3?Alles goed?
Externe links Woordenboek met Chinees, Engels, pinyin, yale, jyutping en cangjie Vertaler van hanzi naar jyutping
Categorie:Romanisatievorm van het Chinees Categorie:Kantonees dialect