De Veenfabriek is een muziektheatergezelschap onder artistieke leiding van Joeri Vos. Het gezelschap bevindt zich in Leiden en werkt daar vanuit de zolder van het Scheltema-gebouw. Ze spelen voorstellingen in theaters, op festivals en locaties door heel Nederland.
Het gezelschap werd in 2004 opgericht door de toenmalig artistiek leider Paul Koek. In 2017 sloot Joeri Vos zich aan bij Veenfabriek en eind 2020 droeg Paul Koek het gezelschap aan hem over.
De Veenfabriek ontwikkelt, onderzoekt en speelt actueel interdisciplinair muziektheater. Taal, muziek, eten en techniek vormen daarbij belangrijke ingrediënten. Het gezelschap werkt speels en onderzoekend, gedreven door nieuwsgierigheid zoekt ze voortdurend nieuwe vormen.
Criticus Marijn Lems schreef: "Met zijn werk bij de Veenfabriek creëert schrijver en regisseur Joeri Vos een theatraal universum met volstrekt eigen wetten, waarin de emotionele en muzikale logica net zo belangrijk is als de psychologie van de personages."
De voorstelling MARIA MARIA MARIA (2021) van Vos werd alom geprezen, Trouws theaterrecensent Hanny Alkema noemde het bij haar afzwaaien zelfs "een van de meest onvergetelijke voorstellingen van de afgelopen vijftig jaar."
Op Theaterfestival Oerol bracht Veenfabriek meermaals grootschalige dinervoorstellingen, zoals Pinokkio (2018), Wereld van Wie (2023) en De Clown (2025). Voor die laatste productie werd voor het eerst de omstreden satire uit 1963 van de Syrische dichter en schrijver Muhammad al-Maghut in het Nederlands opgevoerd.
Voor de kunstenplanperiode van 2025-2029 kondigde Veenfabriek aan zich in haar voorstellingen te laten inspireren door de figuur van de dwaas. Deze thematische lijn is zichtbaar in producties als Lof der Zotheid (2025) en SUPERDRUM (2026). In 2027 staat een bewerking van Frankenstein op de planning.
Het werk van de Veenfabriek wordt mede mogelijk gemaakt door subsidie van het Fonds Podiumkunsten en de Gemeente Leiden.
Geschiedenis De Veenfabriek is in 2004 opgericht door componist, slagwerker en regisseur Paul Koek. In 1984 had Koek zich aangesloten bij Johan Simons. Samen richtten zij Theatergroep Hollandia (later ZT Hollandia) op en ontwikkelden ze muziektheater op locatie. Ver van de gevestigde theatersteden, diep in het platteland, in tuinderskassen en autosloperijen, onder bruggen en op verlaten parkings werden de voorstellingen van Hollandia geproduceerd en gespeeld. "We wilden theater maken voor mensen die nooit een voet in een schouwburg zouden zetten", zou Simons daar later over zeggen. "Maar dat is nooit echt gelukt, we werden een hype en onze tribunes zaten vol gegoede Amsterdamse burgers." In 2000 namen Johan Simons en Paul Koek in het Italiaanse Taormina de Europese prijs voor Vernieuwing in het Theater in ontvangst.
Na een jarenlange samenwerking splitste Koek zich af van Theatergroep Hollandia, waar hij ondertussen met een aantal ensembleleden de Veenstudio was begonnen. De Veenstudio ontwikkelde elektronisch muziektheater gebaseerd op het gedachtegoed van Dick Raaijmakers en van Paul Koek en vanuit een methode waarbij muzikaliteit de basis vormt van het onderzoek, de ontwikkeling, de repetitie en de voorstelling. Vanuit de Veenstudio ontstond de Veenfabriek en de methode kreeg de naam Veenfabriek Methode. Samen met Ton van der Meer bouwde Koek verder aan de Veenfabriek Methode waarbij muzikaliteit gelijk staat aan het drama. Dat houdt in dat toonhoogte, tempo en ritme, horizontaliteit (melodie) en verticaliteit (harmonie) aan de basis staan van een voorstelling.
De Veenfabriek koos er met grote regelmaat voor om te repeteren en spelen op zogenaamde 'levende locaties'; plekken waar gewerkt werd. Zo werd er gespeeld in warenhuis V&D terwijl de winkel open was, in een ziekenhuis, bij een tulpenbollenexporteur, op een boerderij, in musea, op een station, in een meelfabriek en op pleinen, om te verbinden met de maatschappij en dagelijkse weerbarstigheid samen te laten vallen met het repetitieproces. Op deze manier hadden de locaties en de mensen die daar werkten invloed op de speelstijl en de zeggingskracht van de voorstellingen.
Paul Koek gaf de Veenfabriek de uitspraak 'De muziek het hart, De tekst het hoofd, Laten we die op hetzelfde moment raken' mee.
In 2009 ontving Paul Koek voor zijn oeuvre de Prins Bernhard Cultuurfondsprijs.
Voorstellingen SUPERDRUM i.s.m. Touki Delphine - 2026 De Clown - 2025 Lof der Zotheid - 2025 KUNST - 2024 HULP - 2024 Wereld van Wie - 2023 RECHT - 2023 h/AI, i.s.m. theatergroep ECHO en Orkest De Ereprijs - 2022 Koken met Amba - 2022 Niemand heet Rozenhart - 2022 KRANT - 2022 GROEI, i.s.m. Susies Haarlok - 2021 OBSIDIAN // SILK - the stage production, i.s.m. REINDIER - 2021 MARIA MARIA MARIA - 2021 Verhalenfabriek - 2021 ONTDEKKINGEN: Ontscheppen - 2021 Theater voor Keti Koti: Koken voor Tjampakka - 2021 ONTDEKKINGEN: SIMONS LAB - 2021 Theater Na de Dam: De oorlog op zolder - 2021 ONTDEKKINGEN: That's it! I'm going back to my TRAILER! - 2021 Sounds Like Juggling - 2020 Een vlinder van sneeuw - 2020 Geluksdingen in je dinges (ver)geefpakket - 2020 Veenfabriek Zoldersessies - 2020 Dan maar zomerfestival - 2020 Theater voor Keti Koti - 2020 Theater Na de Dam: Taptoe na de Dam - 2020 02022020.SPACE - 2020 Club Catharsis, i.s.m. tgECHO - 2019 Stamboom Monologen, i.s.m. Joy Delima en ArtEZ Toneelschool - 2019 Chamber Music (reprise) - 2019 Bewegende Ruimte, i.s.m. tbRUUT - 2019 Atlantis - 2019 Theater voor Keti Koti: Koken voor Kakera Akotie - 2019 Theater Na de Dam: De trein terug - 2019 Stilte en de kunst van verdwijnen - 2019 Leiden te water - 2018 Eureka, bitch - 2018 Alles van Waarde - 2018 Pinokkio - 2018 Theater voor Keti Koti - 2018 KRAAK, i.s.m. KASSETT - 2018 Title with logo - 2018 TIME Lines - 2018 Space Elevator - 2018 Ophelia - 2017 De Grote Kunstshow - 2017 Hoofdrol, i.s.m. KASSETT - 2017 Moving Head, i.s.m. tbRUUT - 2017 So You Think You Can Dada?! - 2017 Theater Na de Dam: Voorbij het strijklicht - 2017 De Stijl #3: Theo van Doesburg - 2017 De Stijl #2 : Piet Mondriaan - 2017 De Stijl #1 : Bart van der Leck - 2017 Phi en Sjon - 2016 Romeo en Julia - 2016 Songspiel, my videoland - 2016 Lord of the Flies, i.s.m. NTJong - 2016 Bam - Kunst is geen kast, i.s.m. De Warme Winkel - 2015 Raarrr - 2015 Tulpmania - 2015 The New Forest - Unser Dorf soll schöner werden, i.s.m. Wunderbaum - 2015 Hoogwater voorheen Laagwater - 2015 The Fairy Queen - 2014 Arthur - 2014 Arianne - 2014 One Hot Minute, i.s.m. Touki Delpine - 2014 The House, i.s.m. Wunderbaum - 2014 The New Forest , i.s.m. Wunderbaum - 2014 Space Dogs - 2014 Veen DanDan- 2014 Luther - 2014 Moby Dick - Het Concert - 2013 Nieuwe Wereld Symfonie - 2013 Hyllos - 2013 Gedeelde Kamers - 2013 Sirene Orkest: Six Parts for An Imaginary Movie - 2013 Flow My Tears - 2012 Drie Monniken - 2012 Ik wil mijn geld terug - 2012 Replica - 2012 In de tijd van tijgers - 2011 Songs at The End of The World - 2011 Medea - 2011 The Big Hole to Which We Shall Return - 2011 MOES - 2011 Drei Schwestern (Drie Zusters) - 2011 BANG - 2011 De City - 2010 Kokoschka Live! - 2010 Voetnoot - 2010 Candide - 2010 Machine Agricole (Platteland als Podium) - 2010 In de lelijkheid - 2009 Kasimir en Karoline - 2009 De Ursonate - 2009 Six Parts for An Imaginary Movie - 2009 Excellence in Exile - 2008 Licht is de machine - 2008 Raket - 2007 Max Beckmann performance Peter Kuit - 2007 Chamber Music - 2007 Max Beckmann performance Touki Delphine - 2007 Max Beckmann performance Boukje Schweigman - 2007 Sharing The Same Shade - 2007 Palindrome - 2007 Haar leven haar doden - 2007 Ten oosten van de zon ten westen van de maan - 2006 Smekelingen - 2006 Orfeo - 2006 Totaal Thomas - 2006 Sjaan, geen Jeanet - 2006 Sottenschip - 2006 Zieke Zielen - 2006 Weef!, i.s.m. Boukje Schweigman - 2005 Voet - 2005 Jackpot Motel A Home in The Neon - 2005 End of Mouth - 2005 Superville - 2005 Billy - wonderkind in de schaduw - 2005 ’t Belegh en ontset van Leyden - 2005 Escamotage - 2005 Wervel - 2005 Today: November 20 - 2005 Ghostbusters #1 - 2005 Dédé le taxi - 2004
Locaties De Veenfabriek repeteert en houdt kantoor in het monumentale Scheltema Leiden.
De voorstellingen en performances van de Veenfabriek spelen in binnen- en buitenland in theaters en op festivals, maar ook op minder gebruikelijke locaties zoals warenhuizen, brugkelders, musea, ziekenhuizen, volkstuinen, bouwterreinen en popzalen.
Deelgenoten Naast Joeri Vos bestaat het artistieke team van de Veenfabriek uit Bastiaan Woltjer, Milena Haverkamp, John van Oostrum en Teun Smits.
Tot 2020 maakten Paul Koek en Ton van der Meer deel uit van de artistieke kern.
De Veenfabriek werkt voor haar voorstellingen regelmatig met Jacobien Elffers, Roland Haufe, Niki Verkaar, Phi Nguyen en Reinout Bussemaker.
Eerder werkte de Veenfabriek onder andere samen met Jeroen Willems, Martijn Padding, Joep van der Geest, Roald van Oosten, Aus Greidanus jr., Yannis Kyriakides, Loes Haverkort, Lizzy Timmers, Paul Slangen, Koos Terpstra, Wim T. Schippers en Gerry Arling.
Externe links Veenfabriek
Categorie:Muziektheatergezelschap Categorie:Theater in Zuid-Holland Veenfabriek