Gottfried Heinrich Stölzel (Grünstädtel (nu: Schwarzenberg), district Erzgebirgskreis, 13 januari 1690 – Gotha, 27 november 1749) was een Duitse componist, kapelmeester en muziektheoreticus.

Levensloop Stölzel werd als tweede van negen kinderen van Heinrich Stölzel en Katharina Lange geboren. Zijn vader was sinds 1687 leraar en organist aan de plaatselijke school, respectievelijk kerk en in datzelfde jaar met Katharina Lange gehuwd. Zij woonden in het schoolgebouw. Van zijn vader kreeg Stölzel de eerste klavierles.

In 1703 ging Stölzel in Schneeberg (Erzgebirge) en in 1705 in Gera op het gymnasium. In 1707 werd hij in Leipzig student theologie en nam muzieklessen onder ander bij Melchior Hoffmann. Hij was korte tijd in Italië en in Praag. Van 1710 tot 1712 gaf hij muzieklessen bij adellijke families in Breslau (nu: Wrocław) en Stölzel begon met zijn eerste composities. In 1713 ging hij opnieuw naar Italië en kwam in contact met Francesco Gasparini, Antonio Vivaldi en Giovanni Bononcini.

In 1718 was hij terug en werd hofkapelmeester in Gera. In 1719 huwde hij met Christiane Dorothea Knauer, een dochter van de rechter Johann Knauer. Uit dit huwelijk werden tien kinderen geboren. In 1719 vertrok de jonge familie naar Gotha, waar Gottfried Heinrich Stölzel door hertog Frederik II van Saksen-Gotha-Altenburg tot hofkapelmeester benoemd werd. Verder was hij werkzaam als muziekleraar en schreef hij verschillende muziektheoretische werken. In de jaren dertig kreeg hij verschillende compositie-opdrachten van het hof in Sondershausen, vooral geestelijke vocale muziek en muziek voor feestelijke gelegenheden.

Stölzel was als componist zeer productief. Zijn buitengewone faam bereikte verschillende malen die van zijn tijdgenoot Johann Sebastian Bach. Naast talrijke werken voor orkest en kamermuziek componeerde hij ook oratoria, missen, een opera, motetten, passie-muziek en wereldlijke cantates. Een belangrijk deel van zijn werken is verloren gegaan. Als zijn bekendst werk geldt het kerstoratorium, een tiendelige cantate-cyclus, die voor het eerst op Kerstmis 1736 tot Epifanias in 1737 werd uitgevoerd.

J.S. Bach Dat in het oeuvre van Johann Sebastian Bach opvallende sporen van Stölzel zijn aan te wijzen, wijst erop dat Bach het werk van zijn collega hogelijk gewaardeerd heeft. Zo noteerde Bach in het Clavier-Büchlein für Wilhelm Friedemann Bach een klavecimbelsuite van de componist - Partia geheten - waarbij hij aan het Menuet een eigen Trio toevoegde.

Een tweede Stölzelspoor bevindt zich in het Clavier-Büchlein für Anna Magdalena Bach uit 1725. Het is de welbekende Aria Bist Du bei mir dat afkomstig blijkt uit Stölzels opera Diomedes oder die triumphierende Unschuld uit 1718. Bach wijzigde in zijn klavieruittreksel van dit opera-onderdeel de basso continuopartij vrij beduidend.

Het derde spoor betreft de tot voor kort aan Bach toegeschreven religieuze aria Bekennen will ich seinen Namen (BWV 200). In werkelijkheid gaat het om een omvangrijke bewerking van Bachs hand van de aria Dein Kreuz, o Bräutigam, miener Seelen uit Stölzels passie-oratorium Die leidende und am Kreuz sterbende Liebe Jesu uit 1720.

Composities Werken voor orkest Concerti grossi in D-groot Concert, voor hobo en orkest Concerto in D majeur, voor hobo en orkest Concerto in D majeur, voor trompet en strijkersConcerto in D majeur door Adrian Michel en Elias Heigold (trompet solo) en "Trompeten-Ensemble der Hochschule Luzern" o.l.v. Jörg Conrad

Werken voor harmonieorkest Concerto grosso a quattro cori, bewerking van Bernard Rogers Bist du bei mir, bewerking van Siegfried Rundel

Missen en oratoria 1728 Weihnachts-Oratorium 1728 Kerstmis: Das Volck so im Finstern wandelt, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, hobo, 2 violen, altviool en cello (of orgel) Euch ist heute der Heyland gebohren 2e kerstdag: Siehe, ich sehe den Himmel offen, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en basso continuo 2e kerstdag: Denen aus Zion wird ein Erlöser kommen, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hoorns, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 3e kerstdag: Wenn dein Wort offenbahr wird, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hoorns, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 3e kerstdag: Herr, du weissest alle Dinge, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) Duitse mis, voor gemengd koor, strijkers en basso continuo

Opera's 1713 Berenice, opera, die misschien door Stöltzel is geschreven en die in 1713 in Zeitz in première ging en waaruit de aria Ja ihr angenehmsten Wangen afkomstig is.Rombach Wissenschaften, deel 12: ’’Barockoper in Leipzig (1693-1720)’’, Michael Maul, blz. 194, 923-925; 2009. 1718 Diomedes, Oder: Die triumphierende Unschuld, opera die grotendeels verloren is gegaan, op zeven aria's na, waarvan Bist du bei mir (SA 808) de bekendste is. De overige aria's zijn: Sage mir doch, wertes Glücke, Mein Glücke steht in deinen Händen, Mein Herze schwimmt in Blut und Tränen, Es ist die Ursach meines Leidens, Geht, ihr Küsse, geht, ihr Blicke, Zornge Sterne, laßt mich sterben. Musikverlag Martin Krämer (24-8-2017), Gottfried Heinrich Stölzel, Sieben Arien. Gearchiveerd op 28 januari 2021.

Cantates 1728 Bist du der da kommen soll?, cantate voor de 3e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 dwarsfluiten, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Das Volck so im finstern Wandelt, cantate voor de Kerstmis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 3 trompetten in Es, pauken, dwarsfluit, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Der Herr ist nahe, cantate voor de 4e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 1 hobo, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Der Herr wird ans Licht bringen, cantate voor de 3e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Die Stunde ist da aufzustehen vom Schlaf, cantate voor de 1e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Es ist aber geschrieben, cantate voor de 2e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Es ist Nahe kommen, cantate voor de 2e Advent, voor 2 sopranen, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Euch ist heute der Heyland gebohren, cantate voor de Kerstmis, voor sopraan, alt, tenor, bas; gemengd koor, 3 trompetten in Es, pauken, 2 hobo's, 2 violen, altviool, cello (of orgel) 1728 Hosianna dem Sohne David, cantate voor de 1e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 trompetten in F, 2 hobo's, 2 violen, altviool, obligate orgel en cello (of orgel) 1728 So man mit dem Munde bekennet, cantate voor de 4e Advent, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Wenn dein Wort offenbahr wird, cantate voor de 3e kerstdag, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728 Wer wolte dich nicht fest an Brust und Hertze schließen (Wer wollte dich nicht fest an Brust und Herze schließen), cantate voor 1e zondag na Kerstmis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Christus ist durch sein Eigen Blut), cantate voor Judica (5e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Danckest du also dem Herren deinen Gott, cantate voor Oculi (3e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Das Gesetz ist durch Mosen gegeben, cantate voor Laetare (4e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Dein Wort ist meines Fußes Leüchte, cantate voor Invocavit (1e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Der Herr wird zu uns kommen wie ein Regen, cantate voor paasmaandag, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Die rechte des Herrn ist erhöhet, cantate voor Pasen, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 3 trompetten in Es, pauken, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Die Sonne geht heraus wie ein Bräutigam aus seiner Kammer, cantate voor paasmaandag, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 3 trompetten in F, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Ein jeglicher sey gesinnet, cantate voor Palmarum (Palmzondag), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Ich lasse dich nicht du segnest mich denn, cantate voor Reminiscere (2e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Mein Kind wilstu Gottes Diener seyn, cantate voor Invocavit (1e zondag in de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Saget der Tochter Zion, cantate voor Palmarum (Palmzondag), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Warlich warlich ich sage eüch, cantate voor Judica (5e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, dwarsfluit, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1728-1729 Was hat das Licht für Gemeinschafft mit der Finsterniß, cantate voor Oculi (3e zondag van de vastentijd), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Alle Gute Gabe, cantate voor de 10e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, cello en orgel 1729 Also gehets wer ihm Schätze sammlet, cantate voor de 1e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Aus Gnaden seÿd ihr seelig worden, cantate voor zondag na Nieuwjaar, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Begebet eüre Leiber zum Opffer, cantate voor de 1e zondag na Epifanias, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Beßre dich Jerusalem , cantate voor de 10e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en orgel 1729 Bittet so werdet ihr nehmen, cantate voor Rogate (5e zondag na Pasen), voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, dwarsfluit, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Das Fleisch gelüstet wieder den Geist, cantate voor 14e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, 2 hobo's, 2 violen, altviool en orgel 1729 Das Gesetz ist unser ZuchtMeister gewesen, cantate voor de 18e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, 2 hobo's, 2 violen, altviool en orgel 1729 Dein Schade ist Verzweifelt böse, cantate voor de 3e zondag na Epifanias, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Der Buchstabe tödet, cantate voor de 12e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Der Herr ist in seinem Heiligen Tempel, cantate voor de 1e zondag na Epifanias, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel) 1729 Der Herr läßets den Aufrichtigen gelingen, cantate voor de 5e zondag na Trinitatis, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 2 hobo's, 2 violen, altviool en cello (of orgel)