Het FIFA-wereldkampioenschap voetbal 2006 was de 18de editie van een internationale voetbalwedstrijd tussen de nationale mannenteams van landen die aangesloten zijn bij de FIFA. Het evenement werd van 9 juni tot en met 9 juli gehouden en Duitsland was de gastheer van dienst. De winnaar was Italië, dat tot 11 juli 2010 de FIFA World Cup in handen kreeg.
Kwalificatie thumb|300px|Deelnemende landen
Vóór aanvang van het eindtoernooi werden er per continent kwalificatierondes georganiseerd. Uiteindelijk kwalificeerden de hierna volgende 32 landen zich voor de eindronde.
Opmerkingen: Duitsland was als organisator automatisch geplaatst; Angola, Ghana, Ivoorkust, Oekraïne, Servië en Montenegro, Togo , Trinidad en Tobago en Tsjechië maakten hun debuut op een eindtoernooi van een WK. Brazilië heeft zich als uittredend kampioen voor dit WK ook moeten kwalificeren, omdat de regel dat de titelverdediger op een WK voetbal automatisch geplaatst is, inmiddels was afgeschaft. Belangrijkste afwezigen waren België (voor de eerste keer sinds 1978), Kameroen (sinds 1986), Nigeria (sinds 1990), Denemarken en Zuid-Afrika (sinds 1994), Turkije (halvefinalist in 2002) en Senegal (kwartfinalist in 2002).
FIFA-lidConfederatieBesteprestatieCAF1e Groep A8 oktober 20051e12006CAF1e Groep B8 oktober 20051e12006CAF1e Groep C8 oktober 20051e12006CAF1e Groep D8 oktober 20051e12006CAF1e Groep E8 oktober 20054e3197820020GroepsfaseOFCIntercontinentale play-off2e1197419740GroepsfaseCONMEBOLNummer 1 CONMEBOL5 september 200518e18193020024WinnaarCONMEBOLNummer 2 CONMEBOL8 juni 200514e9193020022WinnaarCONMEBOLNummer 3 CONMEBOL8 oktober 20052e2200220020GroepsfaseCONMEBOLNummer 4 CONMEBOL8 oktober 20057e3193020020CONCACAFVierde ronde 3e plaats8 oktober 20053e1199020020GroepsfaseCONCACAFVierde ronde 2e plaats7 september 200513e4193020020KwartfinaleCONCACAFVierde ronde 1e plaats3 september 20058e5193020020DerdeCONCACAFIntercontinentale play-off16 november 20051e12006UEFAGastland 6 juli 2000 16e1 14 1934 2002 3 WinnaarUEFA 1e Groep 1 8 oktober 2005 8e 1 1934 1998 0 TweedeUEFA 1e Groep 2 3 september 2005 1e3 1 2006 UEFA 1e Groep 3 8 oktober 2005 4e 2 1966 2002 0 DerdeUEFA 1e Groep 4 12 oktober 2005 12e 3 1930 2002 1 WinnaarUEFA 1e Groep 5 8 oktober 2005 16e 12 1930 2002 3 WinnaarUEFA 1e Groep 6 8 oktober 2005 12e 3 1950 2002 1 WinnaarUEFA 2e Groep 6 8 oktober 2005 7e 2 1938 2002 0 DerdeUEFA1e Groep 7 12 oktober 2005 1e4 1 2006 UEFA 1e Groep 8 8 oktober 2005 3e 3 1998 2002 0 DerdeUEFA 2e Groep 8 8 oktober 2005 11e 2 1934 2002 0 TweedeUEFA Winnaar play-off 16 november 2005 12e 8 1934 2002 0 VierdeUEFA Winnaar play-off 16 november 2005 8e 1 1934 1994 0 KwartfinaleUEFA Winnaar play-off 16 november 2005 1e5 1 2006 AFC8 juni 20053e1197819980GroepsfaseAFCTweede ronde 1e groep 28 juni 20053e3199820020Achtste finaleAFCTweede ronde 1e groep 18 juni 20054e4199420020Achtste finaleAFCTweede ronde 2e groep 18 juni 20057e6195420020Vierde
1 Inclusief 10 deelnames van DFB voor West-Duitsland tussen 1954 en 1990. 2 Exclusief deelnames van Joegoslavië voor de splitsing van het land. 3 Exclusief deelnames van de Sovjet-Unie voor de opsplitsing. 4 Exclusief deelnames van Joegoslavië voor de splitsing van het land. Wanneer deze erbij geteld worden, is dit de 10e deelname. Dit is eveneens de eerste deelname sinds de naam van het land veranderd is van Federale Republiek Joegoslavië naar Servië en Montenegro. 5 Exclusief deelnames van Tsjecho-Slowakije. Wanneer deze erbij geteld worden, is dit de 9de deelname en was hun vorige deelname in 1990.
Speelsteden Berlijn Dortmund Frankfurt Gelsenkirchen Olympiastadion Signal Iduna Park* Commerzbank-Arena* Veltins-Arena* Capaciteit: 72.000 Capaciteit: 65.000 Capaciteit: 48.000 Capaciteit: 52.000 150px 150px150px 150px Hamburg Keulen AOL Arena* RheinEnergieStadion* Capaciteit: 50.000 Capaciteit: 45.000 150px 150px Kaiserslautern Hannover Fritz-Walter-Stadion AWD-Arena* Capaciteit: 46.000 Capaciteit: 43.000 150px 150px Leipzig München Neurenberg Stuttgart Zentralstadion Allianz Arena* easyCredit-Stadion* Gottlieb-Daimler-Stadion Capaciteit: 43.000 Capaciteit: 66.000 Capaciteit: 41.000 Capaciteit: 52.000 150px 150px 150px 150px Sommige stadions werden tijdens het WK tijdelijk omgedoopt tot "FIFA WM-stadion" omdat de sponsor geen sponsor was van de FIFA.
Loting Potindeling De 32 gekwalificeerde landen werden via een geplaatste loting in acht groepen van vier landen verdeeld. De lotingen vonden plaats op 9 december 2005. In de groepsfase zullen alle landen in een groep één keer tegen elkaar spelen. De nummers één en twee van elke groep plaatsen zich voor de tweede ronde. Na de groepsfase gaat het toernooi de knock-outfase in. Dit betekent dat steeds twee landen elkaar treffen waarvan de verliezer is uitgeschakeld. Op deze manier volgen op de tweede ronde de kwartfinales, halve finales en finale.
De landen werden geplaatst in vier potten van elk acht landen. De landen die onderling bij elkaar in een pot zitten konden elkaar in de groepsfase niet treffen.
Pot 1 Pot 2 Pot 3 Pot 4 Speciale pot
De enige uitzondering die gemaakt kon worden aan de hand van deze potindelingen betrof Servië en Montenegro. Aangezien er een maximum van twee Europese landen per uiteindelijke groep werd gehanteerd, bestond de kans dat Servië en Montenegro verplaatst zou moeten worden naar pot 2. Zij zouden in ieder geval spelen tegen of Argentinië, of Brazilië of Mexico.
Groepen Bij de loting werd de volgende groepsindeling vastgesteld:
Groep A Groep B Groep C Groep D Groep E Groep F Groep G Groep H
Scheidsrechters Op vrijdag 31 maart maakte de FIFA bekend welke 23 scheidsrechters op het WK zullen fluiten. De scheidsrechters kwamen aanvankelijk allemaal uit een ander land. Drie van hen kwamen echter niet zonder kleerscheuren door de fitnesstest en konden het WK vaarwel zeggen. Carlos Batres (Guatemala), Kyros Vassaras (Griekenland) en Manuel Mejuto González (Spanje) werden vervangen door Roberto Rosetti, Luis Medina Cantalejo en Marco Rodríguez. De Jamaicaanse scheidsrechter Peter Prendergast moet het WK ook aan zich voorbij laten gaan door een blessure aan zijn knie. De FIFA heeft geen vervanger voor hem opgeroepen. Op 13 mei werd bekendgemaakt dat Massimo De Santis uit Italië eveneens niet mee mocht naar het WK, aangezien hij een van de 24 verdachte scheidsrechters was in een voetbalschandaal in Italië. De FIFA besloot eveneens geen vervanger op te roepen voor De Santis, waardoor de wedstrijden op het WK geleid zullen worden door 21 scheidsrechters. Mexico is als enige land met twee scheidsrechters vertegenwoordigd.
naam scheidsrechterlandnaam scheidsrechterlandCarlos Amarilla Benito Archundia Roberto Rosetti Massimo Busacca Coffi Codjia Frank De Bleeckere Esam Abd El Fatah Horacio Elizondo Valentin Ivanov Toru Kamikawa Jorge Larrionda Shamsul Maidin Marco Rodríguez Markus Merk Ľuboš Micheľ Graham Poll Éric Poulat Óscar Ruiz Mark Shield Carlos Simon Luis Medina Cantalejo
De bal
thumb|75px|Teamgeist Zoals op ieder voetbaltoernooi van formaat wordt er met een speciaal voor dat toernooi ontworpen voetbal gespeeld. Voor het WK 2006 was dat de bal die de naam Teamgeist draagt. De bal werd voor het eerst gepresenteerd tijdens de loting op 9 december 2005. In tegenstelling tot andere voetballen bestaat de Adidas Teamgeist uit slechts 14 vlakstukken, zodoende zou de structuur van de bal "ronder" zijn. Voor het eerst in de historie van het WK werden op de wedstrijdballen de namen van beide landen en de datum vermeld. Tijdens de finale werd er gespeeld met een goudkleurige bal. De winnaar van het toernooi zal de vier daaropvolgende jaren al haar wedstrijden met een goudkleurige bal spelen.
Speelschema op datum Klik voor uitgebreide wedstrijdverslagen op de uitslagen. datum/tijd speelstad groep uitslag 09 juni 18.00u München Groep A 4 – 2 09 juni 21.00u Gelsenkirchen Groep A 0 – 2 10 juni 15.00u Frankfurt Groep B 1 – 0 10 juni 18.00u Dortmund Groep B 0 – 0 10 juni 21.00u Hamburg Groep C 2 – 1 11 juni 15.00u Leipzig Groep C 0 – 1 11 juni 18.00u Neurenberg Groep D 3 – 1 11 juni 21.00u Keulen Groep D 0 – 1 12 juni 15.00u Kaiserslautern Groep F 3 – 1 12 juni 18.00u Gelsenkirchen Groep E 0 – 3 12 juni 21.00u Hannover Groep E 2 – 0 13 juni 15.00u Frankfurt Groep G 2 – 1 13 juni 18.00u Stuttgart Groep G 0 – 0 13 juni 21.00u Berlijn Groep F 1 – 0 14 juni 15.00u Leipzig Groep H 4 – 0 14 juni 18.00u München Groep H 2 – 2 14 juni 21.00u Dortmund Groep A 1 – 0 15 juni 15.00u Hamburg Groep A 3 – 0 15 juni 18.00u Neurenberg Groep B 2 – 0 15 juni 21.00u Berlijn Groep B 1 – 0 16 juni 15.00u Gelsenkirchen Groep C 6 – 0 16 juni 18.00u Stuttgart Groep C 2 – 1 16 juni 21.00u Hannover Groep D 0 – 0 17 juni 15.00u Frankfurt Groep D 2 – 0 17 juni 18.00u Keulen Groep E 0 – 2 17 juni 21.00u Kaiserslautern Groep E 1 – 1 18 juni 15.00u Neurenberg Groep F 0 – 0 18 juni 18.00u München Groep F 2 – 0 18 juni 21.00u Leipzig Groep G 1 – 1 19 juni 15.00u Dortmund Groep G 0 – 2 19 juni 18.00u Hamburg Groep H 0 – 4 19 juni 21.00u Stuttgart Groep H 3 – 1 20 juni 16.00u Berlijn Groep A 0 – 3 20 juni 16.00u Hannover Groep A 1 – 2 20 juni 21.00u Keulen Groep B 2 – 2 20 juni 21.00u Kaiserslautern Groep B 2 – 0 21 juni 16.00u Gelsenkirchen Groep D 2 – 1 21 juni 16.00u Leipzig Groep D 1 – 1 21 juni 21.00u Frankfurt Groep C 0 – 0 21 juni 21.00u München Groep C 3 – 2 22 juni 16.00u Hamburg Groep E 0 – 2 22 juni 16.00u Neurenberg Groep E 2 – 1 22 juni 21.00u Dortmund Groep F 1 – 4 22 juni 21.00u Stuttgart Groep F 2 – 2 23 juni 16.00u Kaiserslautern Groep H 0 – 1 23 juni 16.00u Berlijn Groep H 1 – 0 23 juni 21.00u Keulen Groep G 0 – 2 23 juni 21.00u Hannover Groep G 2 – 0 24 juni 17.00u München 1/8 finale 2 – 0 24 juni 21.00u Leipzig 1/8 finale 2 – 1 25 juni 17.00u Stuttgart 1/8 finale 1 – 0 25 juni 21.00u Neurenberg 1/8 finale 1 – 0 26 juni 17.00u Kaiserslautern 1/8 finale 1 – 0 26 juni 21.00u Keulen 1/8 finale 0 – 0 wns (3-0) 27 juni 17.00u Dortmund 1/8 finale 3 – 0 27 juni 21.00u Hannover 1/8 finale 1 – 3 30 juni 17.00u Berlijn Kwartfinale 1 wns (4-2) 1 – 1 30 juni 21.00u Hamburg Kwartfinale 2 3 – 0 01 juli 17.00u Gelsenkirchen Kwartfinale 3 0 – 0 wns (3-1) 01 juli 21.00u Frankfurt Kwartfinale 4 0 – 1 04 juli 21.00u Dortmund Halve finale 1 0 – 2 05 juli 21.00u München Halve finale 2 0 – 1 08 juli 21.00u Stuttgart Troostfinale 3 – 1 09 juli 20.00u Berlijn Finale wns (5-3) 1 – 1
wns – wint na strafschoppen
Groepsfase Puntentelling De teams spelen in groepen van 4, waarbij elk land één maal tegen elk ander land uit zijn groep speelt. Volgens het driepuntensysteem levert dit drie punten op voor een zege, een voor een gelijkspel en nul voor een nederlaag. De eerste twee uit elke groep gaan door naar de volgende ronde.
Beslissingscriteria Wanneer teams na het beëindigen van de groepsfase met evenveel punten eindigen, worden een aantal opeenvolgende criteria doorlopen tot een verschil wordt gevonden en men de twee ploegen kan ordenen: Het doelpuntensaldo over alle groepswedstrijden. Meeste doelpunten gescoord in alle groepswedstrijden. Meeste punten in de groepswedstrijden tegen andere ploegen met gelijk aantal punten. Doelpuntensaldo als resultaat van de groepswedstrijden tegen andere ploegen met gelijk aantal punten. Meeste doelpunten gescoord in de groepswedstrijden tegen andere ploegen met gelijk aantal punten. Lottrekking door het organiserend comité van de FIFA World Cup.
Knock-outfase
Achtste finales In vergelijking met het vorige WK plaatsten Brazilië, Duitsland, Engeland, Spanje, Italië, Mexico en Zweden zich opnieuw, Turkije werd door zowel Oekraïne als door Zwitserland uitgeschakeld, Zuid-Korea werd door Zwitserland en Frankrijk uitgeschakeld. De Verenigde Staten, Denemarken, Japan en Ierland werden uitgeschakeld door respectievelijk Ghana, Oekraïne, Australië en Zwitserland, de plaatsen van Senegal, Paraguay en België werden ingenomen door Argentinië, Ecuador en Nederland.