De Boekenbon Literatuurprijs (tot 2020 bekend als BookSpot Literatuurprijs, tot 2018 als ECI Literatuurprijs en voor 2014 als AKO Literatuurprijs) is de literatuurprijs van de onafhankelijke Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie. De stichting telt zes leden met Rob Haans als voorzitter en benoemt elk jaar een onafhankelijke jury.
Boeken die verschenen tussen 1 juli van het jaar waarin de prijs wordt uitgereikt en 1 juli van het voorgaande jaar kunnen genomineerd worden. Tot en met 2019 werd de prijs drieëndertig keer toegekend; zes keer (18%) aan een vrouw en zevenentwintig keer (82%) aan een man.
Vanwege het hoge prijzengeld is de Boekenbon Literatuurprijs naast de Libris Literatuur Prijs en de Boon de belangrijkste literatuurprijs voor Nederlandstalige literatuur.
Geschiedenis In 1986 werd de AKO Literatuurprijs ingesteld door de Nederlandse winkelketen AKO, onderdeel van uitgeversbedrijf Audax, waarmee het bedrijf het lezen van literatuur wil bevorderen en de belangstelling voor boeken wil vergroten. Van 1987 tot en met 1996 werd de prijs onder die naam uitgereikt. In 1993 veranderde wel de organiserende stichting, toen het oorspronkelijke bestuur de overstap maakte naar een andere sponsor, voor de Libris Literatuur Prijs.
Van 1997 tot en met 1999 werd de prijs gesponsord door de Belgische Generale Bank. In die periode heette de prijs Generale Bank Literatuurprijs of de (G)prijs.(G)prijs, Leidsch Dagblad, 17 januari 1997 pagina 21, via Historische Kranten Erfgoed Leiden en Omstreken, geraadpleegd op 19-102018. Gearchiveerd op 25 juni 2022. Na de overname van de Generale Bank door Fortis werd de naam in 1999 Fortis Literatuurprijs, maar onder die naam is de prijs nooit uitgereikt.
In 2000 werd boekhandelketen AKO weer sponsor en werd de naam tot en met 2014 weer AKO Literatuurprijs. Vanaf 2015 sponsort de online boekenwinkel ECI en werd de naam ECI Literatuurprijs.AKO Literatuurprijs krijgt nieuwe naam en wordt ECI Literatuurprijs, NU.nl, 3 december 2014. Gearchiveerd op 20 maart 2023.AKO stopt met AKO-literatuurprijs, ECI neemt het over, de Volkskrant, 3 december 2014. Gearchiveerd op 4 maart 2018.
In 2016 werd een Lezersprijs geïntroduceerd in samenwerking met het NRC Handelsblad en De Standaard. Deze kranten stellen een jury samen van 25 lezers uit Nederland en 25 uit Vlaanderen. Onder leiding van Peter Vandermeersch, voorzitter van de lezersjury, kiezen zij hun eigen winnaar uit de door de vakjury geselecteerde shortlist. De Lezersprijs bestaat uit een bedrag van 10.000 euro. Het eerste jaar was Martin Michael Driessen de winnaar van de Lezersprijs die in 2016 ook de ECI Literatuurprijs won.Michel Krielaars, Martin Michael Driessen wint de ECI Literatuurprijs 2016, NRC.nl, 10 november 2016. Gearchiveerd op 1 juli 2022.
Van 2017 tot 2019 ontvingen ook alle genomineerden een bedrag. (Te weten 5000 euro.)
In maart 2018 werd de naam gewijzigd in BookSpot Literatuurprijs omdat de sponsor ECI werd herdoopt tot BookSpot. Tijdens de Bookspot-periode werden een aantal veranderingen doorgevoerd. Behalve de verbreding van de prijs werd de jury die eerst alleen uit beroepsrecensenten uit Nederland en Vlaanderen bestond aangevuld met boekverkopers. De juryvoorzitter was vaak uit het openbare leven afkomstig, met name uit de politiek.
In 2019 werd de prijs verbreed met een aparte literatuurprijs voor non-fictieboeken (met als eerste winnaar de slavist Sjeng Scheijen. De prijzen bestonden elk uit een bedrag van 50.000 euro en een sculptuur.
Binnen een week na het uitreiken van de prijs in 2019 werd bekend, dat het contract van de stichting met de boekenwebwinkel Bookspot niet verlengd zal worden, en dat de stichting op zoek moet naar een nieuwe sponsor. Begin maart 2020 werd bekendgemaakt dat de prijs minimaal 5 jaar gesteund wordt door de Boekenbon b.v., een dochterorganisatie van de Coöperatieve Koninklijke Boekverkopersbond. De naam van de prijs wordt gewijzigd naar Boekenbon Literatuurprijs. De prijzen voor fictie en non-fictie worden weer samengevoegd tot één prijs voor het beste literaire boek van het jaar.
Winnaars
1987-1996: AKO Literatuurprijs {| class="wikitable" !Jaar !Land !Winnaar !Nominatie !Juryvoorzitter |- |1987||||J. Bernlef - Publiek geheim|| H.C. ten Berge - Het geheim van een opgewekt humeur Inez van Dullemen - Het gevorkte beest Hermine de Graaf - Aanklacht tegen onbekend Frans Kellendonk - Mystiek lichaam J. Ritzerfeld (ps. van Oscar Timmers) - Zee van Marmer ||Hans Van Mierlo |- |1988||||Geerten Meijsing - Veranderlijk en wisselvallig || Remco Campert - Eetlezen W.F. Hermans - Een heilige van de horlogerie Tip Marugg - De morgen loeit weer aan Willem van Toorn - Een leeg landschap Jacq Vogelaar - Terugschrijven ||Joop den Uyl & Hedy d'Ancona |- |1989||||Brigitte Raskin - Het koekoeksjong || J. Bernlef - Vallende ster Rudy Kousbroek - De onmogelijke liefde Margriet de Moor - Op de rug gezien Hélène Nolthenius - Een man uit het dal van Spoleto Leo Pleysier - Wit is altijd schoon ||Erik Jurgens |- |1990|| || Louis Ferron - Karelische nachten || Christine D'haen - Zwarte sneeuw Atte Jongstra - De psychologie van de zwavel Gerrit Komrij - Humeuren en temperamenten Joost Niemöller - Wraak Frans Pointl - De kip die over de soep vloog ||Arie van der Zwan |- |1991||||P.F. Thomése - Zuidland || Adriaan van Dis - Het beloofde land Patricia De Martelaere - Littekens Geerten Meijsing - Altijd de vrouw Michel van der Plas - Mijnheer Gezelle Anne Vegter - Verse bekken ||Frits Bolkestein |- |1992||||Margriet de Moor- Eerst grijs dan wit dan blauw || Nico Dros - Noorderburen Eric de Kuyper - Grand Hotel Solitude Nelleke Noordervliet - Het oog van de engel Jacq Vogelaar - De dood als meisje van acht Joost Zwagerman - Vals licht ||Wim DuisenbergBattus: 'Eerst wijs, dan pit dan gauw'. In: de Volkskrant, 31 jan. 1992 |- |1993||||Marcel Möring - Het grote verlangen || Hella Haasse - Heren van de thee Kristien Hemmerechts - Kerst en andere liefdesverhalen Harry Mulisch - De ontdekking van de hemel Willem Jan Otten - De wijde blik Paul de Wispelaere - Het verkoolde alfabet ||Mark Eyskens |- |1994||||G.L. Durlacher - Quarantaine || Patricia De Martelaere - Een verlangen naar ontroostbaarheid Nicolaas Matsier - Gesloten huis Rascha Peper - Rico's vleugels F. Springer - Bandoeng-Bandung Frida Vogels - De harde kern ||Frans Andriessen |- |1995||||Connie Palmen - De vriendschap || Kees van Beijnum - Dichter op de Zeedijk Geertrui Daem - Een vader voor Elizabeth Adriaan van Dis - Indische Duinen Tijs Goldschmidt - Darwins hofvijver A.F.Th. van der Heijden - Asbestemming ||Paula D'Hondt |- |1996||||Frits van Oostrom - Maerlants wereld || Rudy Kousbroek - Terug naar Negri Pan Erkoms Charlotte Mutsaers - Paardejam Willem Otterspeer - Bolland Manon Uphoff - Begeerte Leon de Winter - Zionoco ||Henk Vonhoff
1997-1999: Generale Bank Literatuurprijs Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter 1997 A.F.Th. van der Heijden - Onder het plaveisel het moeras Elsbeth Etty - Henriëtte Roland Holst A.F.Th. van der Heijden - Het Hof van Barmhartigheid Arthur Japin - De zwarte met het witte hart Marcel Möring - In Babylon K. Schippers - Poeder en wind Marcel van Dam 1998 Herman Franke - De verbeelding Frank Bleker & Ruud Elmendorp - Zwart glas H.M. van den Brink - Over het water Willem Brakman - Ante Diluvium Frans Denissen - De gigolo van Irma Ideaal Stefan Hertmans - Steden Jan Hoet 1999 Karel Glastra van Loon - De passievrucht Oscar van den Boogaard - Liefdesdood Joris Note - Kindergezang Maria Stahlie - Zondagskinderen Frank Westerman - De graanrepubliek Henk van Woerden - Een mond vol glas Aad Nuis
2000-2014: AKO Literatuurprijs Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter 2000 Arnon Grunberg - Fantoompijn Bas Heijne - De wijde wereld Paul Koeck - De bloedproever Doeschka Meijsing - De tweede man Thomas Rosenboom - Publieke werken Allard Schröder - Grover Wilfried Martens 2001 Jeroen Brouwers - Geheime kamers Stefan Hertmans - Als op de eerste dag Gerrit Krol - De vitalist Willem G. van Maanen - Een huis van lief en leed Geerten Meijsing - Dood meisje Harry Mulisch - Siegfried Schelto Patijn 2002 Allard Schröder - De hydrograaf Paul Claes - De Kameleon Renate Dorrestein - Zonder genade Léon Hanssen - Sterven als een polemist; Menno ter Braak, deel twee 1930-1940 Frank Westerman - Ingenieurs van de ziel Louis Tobback 2003 Dik van der Meulen - Multatuli: leven en werk van Eduard Douwes Dekker Hella Haasse - Sleuteloog Marek van der Jagt - Gstaad 95-98 Mensje van Keulen - Het andere gezicht Thomas Rosenboom - De nieuwe man (roman)|De nieuwe man Arjan Visser - De laatste dagen Wim Kok 2004 Arnon Grunberg - De asielzoeker J. Bernlef - Buiten is het maandag Hafid Bouazza - Paravion Pam Emmerik - Het wonder werkt Kees 't Hart - Ter navolging Ilja Leonard Pfeijffer - Het grote baggerboek Paul Rosenmöller 2005 Jan Siebelink - Knielen op een bed violen Arnon Grunberg - De joodse messias Patricia De Martelaere - Het onverwachte antwoord Wanda Reisel - Witte liefde Frank Westerman - El Negro en ik Tommy Wieringa - Joe Speedboot Hans Dijkstal 2006 Hans Münstermann - De Bekoring Stefan Brijs - De engelenmaker Joris Note - Hoe ik mijn horloge stuksloeg Frits van Oostrom - Stemmen op schrift Dimitri Verhulst - De helaasheid der dingen Christiaan Weijts - ART. 285b Laurentien Brinkhorst 2007 A.F.Th. van der Heijden - Het schervengericht Arnon Grunberg - Tirza Willem G. van Maanen - Heb lief en zie niet om Dimitri Verhulst - Mevrouw Verona daalt de heuvel af Frank Westerman - Ararat Joost Zwagerman - Transito Gerlach Cerfontaine 2008 Doeschka Meijsing - Over de liefde Machiel Bosman - Elisabeth De Flines Tomas Lieske - Dünya Chris De Stoop - Het Complot Van België Bianca Stigter - De Ontsproten Picasso Leon de Winter - Het Recht Op Terugkeer Wim Deetman (346 boeken) 2009 Erwin Mortier - Godenslaap Joris van Casteren - Lelystad Joke van Leeuwen - Alles nieuw Carolina Trujillo - De terugkeer van Lupe García Christiaan Weijts - Via Cappello 23 Tommy Wieringa - Caesarion Guy Verhofstadt (390 boeken) 2010 David Van Reybrouck - Congo: een geschiedenis Kees van Beijnum - Een soort familie Oscar van den Boogaard - Meer dan een minnaar Tom Lanoye - Sprakeloos Koen Peeters - De bloemen Willem Jan Otten - Onze Lieve Vrouwe van de Schemering Femke Halsema 2011 Marente de Moor - De Nederlandse maagd Jeroen Brouwers - Bittere bloemen Peter Buwalda - Bonita Avenue Arnon Grunberg - Huid en Haar Marja Pruis - Kus me, straf me P.F. Thomése - De weldoener Ernst Hirsch Ballin 2012 Peter Terrin - Post mortem Stephan Enter - Grip Arnon Grunberg - De man zonder ziekte Mensje van Keulen - Liefde heeft geen hersens Elvis Peeters - Dinsdag Anton Valens - Het boek Ont Jozias van Aartsen 2013 Joke van Leeuwen - Feest van het begin Martin Bossenbroek - De Boerenoorlog Jan Brokken - De Vergelding Wouter Godijn - Hoe ik een beroemde Nederlander werd Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba Allard Schröder - De dode arm Patrick Janssens 2014 Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn Wessel te Gussinklo - Zeer helder licht Guus Kuijer - De Bijbel voor ongelovigen (2) Tom Lanoye - Gelukkige Slaven K. Schippers - Voor Jou Frank Westerman - Stikvallei Job Cohen
2015-2017: ECI Literatuurprijs Jaar Land Winnaar Nominatie Juryvoorzitter Lezersprijs 2015 Jeroen Brouwers - Het hout Stephan Enter - Compassie Mark Schaevers - Orgelman Inge Schilperoord - Muidhond P.F. Thomése - De onderwaterzwemmer Annelies Verbeke - Dertig dagen Andrée van Es / 2016 Martin Michael Driessen - Rivieren Arnon Grunberg - Moedervlekken Bert Natter - Goldberg Tonnus Oosterhoff - Op de rok van het universum Connie Palmen - Jij zegt het Marja Pruis - Zachte riten Louise Fresco Martin Michael Driessen - Rivieren 2017 Koen Peeters - De mensengenezer Huub Beurskens - Eindeloos eiland Daniël Rovers - De waren Marijke Schermer - Noodweer Peter Terrin - Yucca