Zwarte nachtschade (Solanum nigrum) is een plantensoort uit de nachtschadefamilie (Solanaceae).
Determinatie Zwarte nachtschade is een eenjarige, kruidachtige plant die een hoogte bereikt van 40 cm. De plant heeft een opgerichte, behaarde, vaak ietwat zwarte stengel. De eironde tot driehoekige bladeren zijn golvend getand. Zwarte nachtschade bloeit van juni tot september. De bloemen hebben vijf witte, puntige, naar achteren gebogen kroonbladen. De teruggebogen kroonbladen zijn wit tot vuilwit met gele helmhokjes. Na de bloei ontwikkelen zich hieraan eerst groene, later zwarte bessen. De kelkbladen omsluiten de giftige bessen niet. De zaden ontkiemen pas bij vrij warm weer in april en mei.
Ondersoorten Ondersoorten van zwarte nachtschade zijn; zwarte nachtschade s.s. (Solanum nigrum subsp. nigrum), met gewone haren beklierde nachtschade (Solanum nigrum subsp. schultesii), met een viltige beharing van klierharen
Verspreiding Zwarte nachtschade is wijdverspreid en algemeen in Eurazië. De plant is ook geïntroduceerd in Amerika, Australazië en Zuid-Afrika.
Landbouw Vooral tussen de aardappels en tussen diverse fruit- en erwtachtigen wordt de plant door boeren als lastig onkruid ervaren. Het is een late kiemer, waardoor vaak een keer extra gespoten moet worden en doordat aardappel en zwarte nachtschade beide tot het geslacht Solanum behoren, hebben veel herbiciden effect op beide plantensoorten. De bessen van zwarte nachtschade zijn even groot als de erwten en komen daardoor gemakkelijk in het product terecht.
Giftigheid De variëteiten van zwarte nachtschade verschillen in giftigheid, zodat het eten van bessen van een onbekende variëteit risico's met zich brengt. The North American guide to common poisonous plants and mushrooms, Timber Press, pp181-182 google.com.au Het gifgehalte kan ook beïnvloed worden door de groeiomstandigheden van de plant.Edmonds, J. M., Chewya, J. A., Black Nightshades, 'Solanum nigrum' L. and related species, International Plant Genetic Resources Institute.google.com.au
Alle delen van de plant kunnen giftig zijn en bevatten tot 0,524% droog gewicht aan glycoalkaloïden, waaronder solanine.Solanum nigrum profile, IPCS INCHEM inchem.org Glycoalkaloids of Solanum nigrum, Chemistry of Natural Compounds, Vol. 7, No. 5, p658, 1971. Chemotaxonomic value of alkaloids in 'Solanum nigrum' complex, Pakistan Journal of Botany, 42(1): 653-660, 2010.pakbs.org Het vergif is het hoogst geconcentreerd in de onrijpe groene bessen, maar komt ook voor in rijpe bessen.Desfosses, M. (1820): Extrait d'une lettre à M. Robiquet. In: J. de Pharmacie, 6, p. 374–376. Solanine in zwarte nachtschade kan zeer giftig zijn en mogelijk dodelijk.
Vergiftigingssymptomen treden pas op na zes tot twaalf uur na inname. Beginsymptomen kunnen zijn koorts, zweten, braken, buikpijn, diarree, verwardheid en sloomheid. De dood volgt door een hartstilstand en het stoppen van de ademhaling. Er zijn kinderen en vee overleden na het eten van onrijpe bessen."Notes on poisoning: black nightshade", Canadian Poisonous Plants, Canadian Biodiversity Information Facility, Canadian Government. cbif.gc.caNorth, P., (1977) Poisonous Plants and Fungi in Colour, Blandford Press, pp140-141 Vee is ook doodgegaan aan nitraatvergiftiging door het eten van bladeren van zwarte nachtschade.
Hoewel veel publicaties melden dat gekookte rijpe vruchten van zwarte nachtschade veilig kunnen worden gegeten, kan dit niet worden toegeschreven aan een normale kooktemperatuur omdat solanine pas bij ca. 243 °C wordt afgebroken.Tull, D., Edible and Useful Plants of Texas and the Southwest — A Practical Guide, University of Texas Press, 1999, 7. Toxic substances and antinutritional factors, Corporate Document Repository, FAO Er zijn etnobotanische verslagen van S.nigrum waarin bladeren en jonge spruiten als groente worden gekookt waarbij het kookvocht meerdere malen wordt afgegoten om toxines te verwijderen.
Gebruik De plant bevat solanine, saponine, solaceïne en solaneïne. Plantendelen worden in de fytotherapie wel lokaal toegepast bij de behandeling van oppervlakkige abcessen en ontstekingen.Black Nightshade, Herb FinderSolanum nigrum (Black Nightshade), Australian Naturopathic Network
Fotogalerij
Categorie:Nachtschadefamilie Zwarte nachtschade