De talentelling was een onderdeel van de tienjaarlijkse volkstelling die in België werd gehouden vanaf 1846. Bedoeling van de telling was in het meertalige België na te gaan waar en door hoevelen welke taal en/of talen gesproken werden.

De resultaten van de talentelling en dan vooral deze van Brussel en de taalgrensgemeenten hebben in België een grote rol gespeeld in de afwikkeling van de communautaire conflicten tussen Nederlands- en Franstaligen.

Hieronder staan in tabelvorm de resultaten van de telling per faciliteitengemeente voor de tellingen van 1846 tot 1947.

Opmerkingen bij de cijfers

Kinderen tot de leeftijd van twee jaar werden voor de tellingen van 1846 tot en met 1890 opgeteld bij de taal die gesproken werd in het gezin, vanaf de telling van 1900 werden ze opgenomen in de rubriek "geen". Bij de telling van 1846 werd gevraagd naar de taal die men sprak, waarbij op het modelformulier vier talen gespecifieerd werden, namelijk: "Hollands/Vlaams", "Frans/Waals", "Duits", "Engels". Er was ook een rubriek "Andere Taal" voorzien, zonder verdere verduidelijking. (Het modelformulier was overigens in het Frans opgesteld).

Vanaf de telling van 1866 vroeg men naar de talen die men kende, waarbij men zich beperkte tot Nederlands, Frans en Duits. Naar kennis van het Engels werd niet langer gepeild. Er was wel een rubriek "geen". Vanaf de telling van 1910 werd behalve naar de kennis ook gevraagd welke taal door de ondervraagde uitsluitend of meestal gesproken werd, zonder te specifiëren in welke context (huiskring, beroep, openbaar leven).

Bij de berekening van de aandeel % is de groep "geen" buiten beschouwing gelaten. Voor de resultaten van 1846 zijn de resultaten voor "Engels" en "Andere Taal" niet opgenomen, wegens te onbeduidend.

De bron van alle resultaten is het Belgisch Staatsblad.

De zes faciliteitengemeenten rond Brussel

Drogenbos

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 526 66 0 88,9% 11,1% 0,0% 1866 510 84 14 0 0 0 0 0 83,9% 13,8% 2,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 825 57 6 3 5 0 0 2 92,1% 6,4% 0,7% 0,3% 0,6% 0,0% 0,0% 1890 878 86 29 0 1 4 6 0 87,5% 8,6% 2,9% 0,0% 0,1% 0,4% 0,6% 1900 885 276 35 0 0 0 13 122 73,2% 22,8% 2,9% 0,0% 0,0% 0,0% 1,1% 1910 1.230 384 85 9 0 8 16 82 71,0% 22,2% 4,9% 0,5% 0,0% 0,5% 0,9% 1920 1.283 523 117 1 0 0 16 68 66,1% 27,0% 6,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,8% 1930 1.128 1.632 383 7 0 1 19 142 35,6% 51,5% 12,1% 0,2% 0,0% 0,0% 0,6% 1947 890 1.997 541 14 12 9 102 96 25,0% 56,0% 15,2% 0,4% 0,3% 0,3% 2,9%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 1.569 151 12 90,6% 8,7% 0,7% 1920 1.673 267 0 86,2% 13,8% 0,0% 1930 2.396 750 2 76,1% 23,8% 0,1% 1947 1.965 1.585 15 55,1% 44,5% 0,4%

Kraainem

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 688 0 0 100,0% 0,0% 0,0% 1866 747 7 5 0 0 0 0 0 98,4% 0,9% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 826 58 25 4 4 0 0 0 90,1% 6,3% 2,7% 0,4% 0,4% 0,0% 0,0% 1890 978 121 18 0 0 0 0 2 87,6% 10,8% 1,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1900 1.020 130 41 3 0 0 1 99 85,4% 10,9% 3,4% 0,3% 0,0% 0,0% 0,1% 1910 1.195 198 41 3 0 4 3 108 82,8% 13,7% 2,8% 0,2% 0,0% 0,3% 0,2% 1920 1.101 424 93 0 0 0 5 116 67,8% 26,1% 5,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1930 1.527 532 404 14 0 0 21 102 61,1% 21,3% 16,2% 0,6% 0,0% 0,0% 0,8% 1947 1.049 1.128 897 33 1 4 125 96 32,4% 34,8% 27,2% 1,0% 0,0% 0,1% 3,9%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 1.354 86 4 93,8% 6,0% 0,3% 1920 1.477 146 0 91,0% 9,0% 0,0% 1930 1.761 733 2 70,6% 29,4% 0,1% 1947 1.673 1.557 5 51,7% 48,1% 0,2%

Linkebeek

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.206 0 0 100,0% 0,0% 0,0% 1866 1.185 42 0 0 0 0 1 0 96,5% 3,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 1.316 48 2 0 0 0 6 0 95,9% 3,5% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 1.220 356 3 0 0 7 0 0 76,9% 22,4% 0,2% 0,0% 0,0% 0,4% 0,0% 1900 1.213 457 34 2 1 0 0 88 71,1% 26,8% 2,0% 0,1% 0,1% 0,0% 0,0% 1910 1.455 450 88 10 3 1 17 96 71,9% 22,2% 4,3% 0,5% 0,1% 0,0% 0,8% 1920 1.147 779 191 0 0 0 21 84 53,6% 36,4% 8,9% 0,0% 0,0% 0,0% 1,0% 1930 1.293 842 424 9 1 3 30 94 49,7% 32,4% 16,3% 0,3% 0,0% 0,1% 1,2% 1947 843 1.380 602 14 2 8 109 92 28,5% 46,7% 20,4% 0,5% 0,1% 0,3% 3,7%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 1.880 135 9 92,9% 6,7% 0,4% 1920 1.772 366 0 82,9% 17,1% 0,0% 1930 1.970 668 2 74,0% 25,9% 0,1% 1947 1.715 1.109 4 60,6% 39,2% 0,1%

Sint-Genesius-Rode

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 2.643 168 1 94,0% 6,0% 0,0% 1866 2.584 177 82 0 0 0 1 0 90,9% 6,2% 2,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 2.664 628 56 0 0 0 6 0 79,4% 18,7% 1,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1890 2.794 1.078 69 0 0 0 19 0 70,6% 27,2% 1,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,5% 1900 3.166 1.127 60 0 3 0 29 247 72,2% 25,7% 1,4% 0,0% 0,1% 0,0% 0,7% 1910 4.271 741 184 6 0 0 18 302 81,8% 14,2% 3,5% 0,1% 0,0% 0,0% 0,3% 1920 4.637 899 228 0 0 0 3 246 80,4% 15,6% 4,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1930 4.661 1.258 700 8 3 3 39 258 69,9% 18,9% 10,5% 0,1% 0,0% 0,0% 0,6% 1947 3.401 2.942 1.239 38 8 8 240 290 43,2% 37,4% 15,7% 0,5% 0,1% 0,1% 3,0%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 4.759 461 0 91,2% 8,8% 0,0% 1920 5.472 295 0 94,9% 5,1% 0,0% 1930 5.578 1.085 4 83,7% 16,3% 0,1% 1947 5.588 2.058 11 73,0% 26,9% 0,1%

Wemmel

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.271 14 0 98,9% 1,1% 0,0% 1866 1.180 22 5 0 0 0 0 37 97,8% 1,8% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 1.229 64 0 0 0 0 0 0 95,1% 4,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 1.384 76 6 0 0 0 0 0 94,4% 5,2% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1900 1.392 141 8 0 0 0 2 78 90,2% 9,1% 0,5% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 1910 1.642 150 0 0 0 0 4 93 91,4% 8,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 1920 2.020 144 47 3 0 0 3 104 91,1% 6,5% 2,1% 0,1% 0,0% 0,0% 0,7% 1930 2.429 2.560 207 6 3 3 22 164 72,4% 20,5% 6,2% 0,2% 0,1% 0,1% 0,7% 1947 2.342 2.560 851 24 4 8 247 216 46,1% 31,6% 18,0% 0,5% 0,0% 0,1% 3,6%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 1.786 10 0 99,4% 0,6% 0,0% 1920 2.137 80 0 96,4% 3,6% 0,0% 1930 2.859 482 3 85,5% 14,4% 0,1% 1947 4.042 1.970 7 67,2% 32,7% 0,1%

Wezembeek-Oppem

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 870 13 0 98,5% 1,5% 0,0% 1866 969 27 0 0 0 0 0 0 97,3% 2,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 916 75 0 0 0 0 0 0 92,4% 7,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1890 1.162 56 0 0 0 0 0 0 95,4% 4,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1900 1.214 42 9 9 0 0 3 119 95,1% 3,3% 0,7% 0,7% 0,0% 0,0% 0,2% 1910 1.478 139 26 1 0 0 9 86 89,4% 8,4% 1,6% 0,1% 0,0% 0,0% 0,5% 1920 1.579 232 94 2 0 0 13 95 82,2% 12,1% 4,9% 0,1% 0,0% 0,0% 0,7% 1930 1.886 478 220 8 0 4 12 124 72,3% 18,3% 8,4% 0,3% 0,0% 0,2% 0,5% 1947 1.695 1.163 660 20 0 4 133 119 46,1% 31,6% 18,0% 0,5% 0,0% 0,1% 3,6%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 1.588 65 0 96,1% 3,9% 0,0% 1920 1.748 172 0 91,0% 9,0% 0,0% 1930 2.225 383 0 85,3% 14,7% 0,0% 1947 2.537 1.137 1 70,1% 29,9%http://www.adjunctvandegouverneur.be/?q=nl/taxonomy_menu/1/2 0,0%

Totaal van de zes faciliteitengemeenten rond Brussel

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 7.204 261 1 96,5% 3,5% 0,0% 1866 7.175 359 106 0 0 0 2 37 93,9% 4,7% 1,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1880 7.776 930 89 7 9 0 12 2 88,1% 10,5% 1,0% 0,1% 0,1% 0,0% 0,1% 1890 8.416 1.773 125 0 1 11 25 2 81,3% 17,1% 1,2% 0,0% 0,0% 0,1% 0,2% 1900 8.890 2.173 187 14 4 0 48 753 78,6% 19,2% 1,7% 0,1% 0,0% 0,0% 0,4% 1910 11.271 2.062 424 29 3 13 67 767 81,3% 14,9% 3,1% 0,2% 0,0% 0,1% 0,5% 1920 11.767 3.001 770 6 0 0 61 713 75,4% 19,2% 4,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,4% 1930 12.924 5.429 2.338 52 7 14 143 884 61,8% 26,0% 11,2% 0,2% 0,0% 0,1% 0,7% 1947 10.220 11.170 4.790 143 27 41 956 909 37,4% 40,8% 17,5% 0,5% 0,1% 0,1% 3,5%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 12.936 908 25 93,3% 6,5% 0,2% 1920 14.279 1.326 0 91,5% 8,5% 0,0% 1930 16.726 4.101 13 80,3% 19,7% 0,1% 1947 17.520 9.416 43 64,9% 34,9% 0,2%

Voeren

Moelingen

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 317 219 0 59,1% 40,9% 0,0% 1866 325 125 53 1 0 1 0 0 64,4% 24,8% 10,5% 0,2% 0,0% 0,2% 0,0% 1880 298 104 26 0 0 1 0 0 69,5% 24,2% 6,1% 0,0% 0,0% 0,2% 0,0% 1890 281 194 29 0 0 0 0 0 55,8% 38,5% 5,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 1900 255 242 46 5 0 1 1 15 46,4% 44,0% 8,4% 0,9% 0,0% 0,2% 0,2% 1910 297 273 50 1 0 0 4 25 47,5% 43,7% 8,0% 0,2% 0,0% 0,0% 0,6% 1920 101 376 24 0 0 0 2 42 20,1% 74,8% 4,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,4% 1930 127 407 75 0 0 0 7 30 20,6% 66,1% 12,2% 0,0% 0,0% 0,0% 1,1% 1947 57 447 151 1 0 0 29 15 8,3% 65,3% 22,0% 0,1% 0,0% 0,0% 4,2%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 560 65 0 89,6% 10,4% 0,0% 1920 461 52 0 89,9% 10,1% 0,0% 1930 439 177 0 71,3% 28,7% 0,0% 1947 182 487 0 27,2% 72,8% 0,0%

Remersdaal

Remersdaal is pas sedert 1851 een zelfstandige gemeente, en maakte voordien deel uit van de gemeente Homburg (nu zelf een deelgemeente van Blieberg). Derhalve zijn er geen cijfers beschikbaar voor de telling van 1846.

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1866 447 32 17 1 2 0 5 0 88,7% 6,3% 3,4% 0,2% 0,4% 0,0% 1,0% 1880 399 89 2 12 7 11 6 0 75,9% 16,9% 0,4% 2,3% 1,3% 2,1% 1,1% 1890 305 140 2 4 4 22 29 0 60,3% 27,7% 0,4% 0,8% 0,8% 4,3% 5,7% 1900 293 124 2 12 18 13 10 24 62,1% 26,3% 0,4% 2,5% 3,8% 2,8% 2,1% 1910 248 113 4 12 27 10 6 17 59,0% 26,9% 1,0% 2,9% 6,4% 2,4% 1,4% 1920 151 183 21 12 1 23 33 14 35,6% 43,2% 5,0% 2,8% 0,2% 5,4% 7,8% 1930 88 265 37 16 12 5 16 29 20,0% 60,4% 8,4% 3,6% 2,7% 1,1% 3,6% 1947 45 241 113 7 5 6 19 16 10,3% 55,3% 25,9% 1,6% 1,1% 1,4% 4,4%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 335 13 72 79,8% 3,1% 17,1% 1920 160 261 3 37,7% 61,6% 0,7% 1930 316 102 21 72,0% 23,2% 4,8% 1947 92 294 5 23,5% 75,2% 1,3%

's-Gravenvoeren

Gekende talen Aantal Aandeel Jaar enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl enkel andere enkel nl fr & nl enkel fr de & fr enkel de de & nl de & fr & nl 1846 1.320 79 3 94,2% 5,6% 0,2% 1866 1.053 36 88 0 16 0 0 0 88,3% 3,0% 7,4% 0,0% 1,3% 0,0% 0,0% 1880 920 199 91 8 1 2 2 0 75,2% 16,3% 7,4% 0,7% 0,1% 0,2% 0,2% 1890 501 657 66 2 0 1 8 1 40,6% 53,2% 5,3% 0,2% 0,0% 0,1% 0,6% 1900 421 614 107 8 1 0 10 48 36,3% 52,9% 9,2% 0,7% 0,1% 0,0% 0,9% 1910 541 567 69 6 2 1 8 50 45,3% 47,5% 5,8% 0,5% 0,2% 0,1% 0,7% 1920 473 611 60 4 0 0 13 54 40,7% 52,6% 5,2% 0,3% 0,0% 0,0% 1,1% 1930 359 765 138 2 0 2 73 50 29,2% 62,2% 6,5% 0,1% 0,0% 0,2% 1,7% 1947 242 846 138 2 0 2 73 50 18,6% 64,9% 10,6% 0,2% 0,0% 0,2% 5,6%

Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt. Aantal Aandeel Jaar nl fr de nl fr de 1910 1.030 103 4 90,6% 9,1% 0,4% 1920 1.031 130 0 88,8% 11,2% 0,0% 1930 922 307 0 75,0% 25,0% 0,0% 1947 521 672 0 43,7% 56,3% 0,0%

Sint-Martens-Voeren

Gekende talen