thumb|Vincent Johan Reinier baron van Tuyll van Serooskerken, kolonel der cavalerie Kolonel is een hoge militaire rang bij de landmacht en de luchtmacht. Het equivalent bij de Nederlandse Koninklijke Marine en bij de Marinecomponent van de Belgische strijdkrachten is kapitein-ter-zee.
Een kolonel is een officier, preciezer uitgedrukt: een hoofdofficier. Voorheen had een kolonel de leiding over een colonne, afdeeling of regiment (een verzameling eenheden van meestal hetzelfde wapen). In Nederland is na het verdwijnen van de regimentenIn Nederland fungeren regimenten nog slechts als dragers van de traditie, en niet meer in de operationele - of bevelsstructuur. de rang van kolonel verbonden aan staffuncties.
De graad van kolonel is tevens de hoogste graad bij de Belgische brandweer.
Geschiedenis Het woord kolonel komt van het Latijnse columnella, een 'kleine zuil'. Als rang ontstond het begrip in Italië, aan het eind van de 16e eeuw. Toen betekende het woord 'Officier die een colonne aanvoert'.
Rangonderscheidingstekens bij de Nederlandse krijgsmacht Functie-schaal NAVO Koninklijke Landmacht Koninklijke Marechaussee Koninklijke Luchtmacht Koninklijke Marine OF-5 Kolonel Kolonel 50px Kolonel Kolonel 50px Kolonel Kolonel 50px Kapitein-ter-zee Kolonel 50px
Rangonderscheidingstekens bij de Belgische strijdkrachten Functie-schaal NAVO Landcomponent Medische component Luchtcomponent Marinecomponent OF-5 Kolonel Kolonel Graden kolonel|60px Kolonel Kolonel Kolonel Kolonel Kapitein-ter-zee Commandant
Officiersrangen (van hoog naar laag) Generaal Luitenant-generaal Generaal-majoor Brigadegeneraal (bij de luchtmacht: commodore) Kolonel Luitenant-kolonel (overste) Majoor kapitein / ritmeester Eerste luitenant Tweede luitenant Vaandrig / kornet
Zie ook Lijst van militaire rangen van de Nederlandse krijgsmacht Lijst van militaire rangen van de Belgische strijdkrachten Erekolonel
35 Categorie:Krijgsmacht van Nederland Categorie:Krijgswezen van België