Francesco Bartolomeo Rastrelli (Russisch: Франческо Бартоломео Растрелли) (Parijs, 1700 – Sint-Petersburg, 29 april 1771) was een Russisch-Italiaans architect. Met grote monumenten in laatbarokke stijl bepaalde hij mee het aanzicht van Sint-Petersburg. Ook in Moskou, Kiev en andere Russische steden was hij werkzaam. Zijn bekendste werk is het Winterpaleis.
Leven Rastrelli kwam naar Sint-Petersburg in 1716 in het gezelschap van zijn vader Carlo, een beeldhouwer. Zijn eerste grote opdracht kreeg hij vijf jaar later van prins Dimitrie Cantemir. Tsarin Anna van Rusland maakte Rastrelli bij haar aantreden in 1730 hofarchitect en ook onder Elisabeth van Rusland bleef hij in de bovenste schuif liggen. Hij verliet de strenge stijl en de torenspitsen die onder Peter de Grote ingang hadden gevonden voor een meer feestelijke esthetiek met tweekleurige gevels en veel verguldsel. Hoewel hij soms tot de rococo wordt gerekend, ging hij niet mee in de lichte curven en is het correcter te zeggen dat hij tot de Elisabethaanse barok behoorde, een meer solide stijl die elementen uit de Russische traditie overnam en tot een originele synthese versmeedde. thumb|Het zomerpaleis in Sint-Petersburg in 1756
Catharina de Grote beschouwde de barok als een verouderde slagroomstijl en bracht bij haar troonbestijging in 1762 haar eigen architect Antonio Rinaldi mee. Rastrelli's glorieperiode kwam ten einde. De piramidale klokkentoren van het Smolnyklooster, die de hoogste van het land moest worden, kon hij niet realiseren. Hij trok zich terug naar Koerland, waar hij nog enkele paleizen bouwde.
Selectie van werken
1730 - Paleis Annenhof in Lefortovo (afgebrand in 1746) 1736 - Paleis Rundāle (Koerland, thans Letland), voor Ernst Biron 1738 - Paleis Jelgava in Jelgava (Koerland, thans Letland), eveneens voor Biron 1741 - Zomerpaleis in Sint-Petersburg (afgebroken in 1797) 1747 - Uitbreiding en renovatie van het paleizencomplex in Peterhof 1747 - Winterpaleis in het Kremlin (afgebroken in 1837) 1748 - Smolnyklooster in Sint-Petersburg 1749 - Sint-Andreaskerk in Kiev 1749 - Paleis Vorontsov in Sint-Petersburg 1752 - Catharinapaleis in Tsarskoje Selo 1752 - Mariinskipaleis in Kiev (tegenwoordig het ceremonieel paleis van de president van Oekraïne) 1753 - Stroganovpaleis aan de Nevsky Prospekt, Sint-Petersburg 1753 - Winterpaleis in Sint-Petersburg
Categorie:Russisch architect