De Academy Award voor beste originele nummer (Engels: Academy Award for Best Original Song, ook bekend als de Oscar voor beste originele nummer) is een van de jaarlijkse prijzen die door de Academy of Motion Picture Arts and Sciences worden uitgereikt aan mensen die werkzaam zijn in de filmindustrie. De Oscar is bedoeld voor de componisten en tekstschrijvers van het beste speciaal voor een film geschreven nummer en dus niet voor de uitvoerders hiervan, tenzij dezen ook een bijdrage hebben geleverd aan de muziek of de tekst.
Deze categorie van de Academy Awards werd geïntroduceerd tijdens de 7de Academy Awards, waarbij de beste film van 1934 werd gekozen. Tekstschrijvers en componisten nomineren de kandidaten, de uiteindelijke winnaar wordt gekozen door alle leden van Academy.
"Origineel" en andere regels Alleen nieuwe nummers die speciaal zijn geschreven voor een film kunnen genomineerd worden. Bestaande nummers die populair werden nadat ze in een film waren gebruikt, voldoen niet aan die eisen — zoals I Will Always Love You uit de film The Bodyguard uit 1992, dat oorspronkelijk in 1974 werd geschreven.
Als een film gebaseerd is op een eerder geschreven musical (zoals de filmversie van Les Misérables uit 2012), en de liedjes uit de oorspronkelijke musical worden in de film gebruikt, dan kunnen deze niet genomineerd worden voor een Oscar. De liedjes zijn dan immers niet speciaal voor de film geschreven. Dit probleem wordt meestal ondervangen door een of meerdere nieuwe nummers voor de filmversie van een musical te schrijven. In het geval van Les Misérables leverde dat een nominatie op in deze categorie.
Overigens gaat de Oscar naar de tekstschrijver(s) en componist(en) van het liedje, niet naar de uitvoerende artiest (behalve als die artiest ook de tekstschrijver en/of componist van het winnende liedje is).
In de reglementen van de Oscar-organisatie staat dat een liedje duidelijk hoorbaar moet zijn in de film (zowel tek st als muziek), op een prominente plek in de film of als eerste lied tijdens de aftiteling. Het is niet noodzakelijk dat er een uitvoering van het liedje in de film te zien is; het mag dus ook alleen te horen zijn (wat in de meeste gevallen aan de orde is). Ook hoeft het lied niet volledig uitgevoerd te worden; de Academy heeft het in haar reglementen over een "substantieel" deel van het lied. Reglement Oscars 2011
Tot aan de 18de Oscaruitreiking, in 1946, kon een onbeperkt aantal nummers worden genomineerd voor de prijs. In 1946 waren veertien nummers genomineerd. Vanaf de 19de Oscaruitreiking (1947) konden er maximaal vijf nummers per jaar genomineerd zijn. Door het door de Academy gehanteerde puntensysteem waren er in 2011 maar vier nummers genomineerd, in 1989, 2006 en 2009 drie nummers, en in 2012 twee.
Tot aan de 80ste Oscaruitreiking, in 2008, was het aantal mogelijke nominaties uit één film in principe onbeperkt. De eerste film waarvan meerdere nummers genomineerd waren, was Fame met twee nominaties in 1981. Vier films zijn met drie nummers genomineerd geweest: Beauty and the Beast in 1992, The Lion King in 1995, Dreamgirls in 2007, en Enchanted in 2008. Geen van de nummers uit Dreamgirls en Enchanted wonnen overigens de Oscar; ze werden verslagen door respectievelijk I Need to Wake Up uit de film An Inconvenient Truth, en Falling Slowly uit de film Once. Naar aanleiding hiervan werd in juni 2008 een nieuwe regel van kracht, die stelt dat per film maximaal twee liedjes genomineerd mogen zijn.
Optredens tijdens de uitreiking De laatste jaren is het gebruikelijk dat de genomineerde nummers live worden gezongen tijdens de Academy Award-ceremonie. Over het algemeen verschijnen de personen of groepen die genomineerd zijn op de ceremonie. In sommige gevallen kiest de Academy echter voor een bekendere beroemdheid om meer kijkers te trekken. Zo trad Beyoncé op tijdens de 77ste Oscaruitreiking, terwijl zij de nummers die ze daar bracht nooit had gezongen in de genomineerde films.
Soms treden bekende artiesten zoals Barbra Streisand en Bruce Springsteen eerst op terwijl ze later, als schrijver, ook de prijs in ontvangst mogen nemen met een bijbehorende speech.
Winnaars en genomineerden De winnaars staan bovenaan in vette letters op een gele achtergrond. De overige films, componisten en tekstschrijvers die werden genomineerd staan eronder vermeld in alfabetische volgorde.The Official Academy Awards Database
1934-1939 Jaar Nummer Film Muziek en tekst 1934Love in Bloom uit She Loves Me Not werd tweede, Carioca uit Flying Down to Rio derde. The Continental The Gay Divorcee Muziek: Con Conrad • Tekst: Herb Magidson Carioca Flying Down to Rio Muziek: Vincent Youmans • Tekst: Edward Eliscu en Gus Kahn Love in Bloom She Loves Me Not Muziek: Ralph Rainger • Tekst: Leo Robin 1935Cheek to Cheek uit Top Hat werd tweede, Lovely to Look At uit Roberta derde. Lullaby of Broadway Gold Diggers of 1935 Muziek: Harry Warren • Tekst: Al Dubin Cheek to Cheek Top Hat Muziek en tekst: Irving Berlin Lovely to Look At Roberta Muziek: Jerome Kern • Tekst: Dorothy Fields en Jimmy McHugh 1936 The Way You Look Tonight Swing Time Muziek: Jerome Kern • Tekst: Dorothy Fields Did I Remember Suzy Muziek: Walter Donaldson • Tekst: Harold Adamson I've Got You Under My Skin Born to Dance Muziek en tekst: Cole Porter A Melody from the Sky The Trail of the Lonesome Pine Muziek: Louis Alter • Tekst: Sidney D. Mitchell Pennies from Heaven Pennies from Heaven Muziek: Arthur Johnston • Tekst: Johnny Burke When Did You Leave Heaven Sing, Baby, Sing Muziek: Richard A. Whiting • Tekst: Walter Bullock 1937 Sweet Leilani Waikiki Wedding Muziek en tekst: Harry Owens Remember Me Mr. Dodd Takes the Air Muziek: Harry Warren • Tekst: Al Dubin That Old Feeling Walter Wanger's Vogues of 1938 Muziek: Sammy Fain • Tekst: Lew Brown They Can't Take That Away from Me Shall We Dance Muziek: George Gershwin • Tekst: Ira Gershwin Whispers in the Dark Artists and Models Muziek: Friedrich Hollaender • Tekst: Leo Rubin 1938 Thanks for the Memory The Big Broadcast of 1938 Muziek: Ralph Rainger • Tekst: Leo Robin Always and Always Mannequin Muziek: Edward Ward • Tekst: Chet Forrest en Bob Wright Change Partners Carefree Muziek en tekst: Irving Berlin The Cowboy and the Lady The Cowboy and the Lady Muziek: Lionel Newman • Tekst: Arthur Quenzer Dust Under Western Stars Muziek en tekst: Johnny Marvin Jeepers Creepers Going Places Muziek: Harry Warren • Tekst: Johnny Mercer Merrily We Live Merrily We Live Muziek: Phil Craig • Tekst: Arthur Quenzer A Mist over the Moon The Lady Objects Muziek: Ben Oakland • Tekst: Oscar Hammerstein II My Own That Certain Age Muziek: Jimmy McHugh • Tekst: Harold Adamson Now It Can Be Told Alexander's Ragtime Band Muziek en tekst: Irving Berlin 1939 Over the Rainbow The Wizard of Oz Muziek: Harold Arlen • Tekst: Yip Harburg Faithful Forever Gulliver's Travels Muziek: Ralph Rainger • Tekst: Leo Robin I Poured My Heart into a Song Second Fiddle Muziek en tekst: Irving Berlin Wishing Love Affair Muziek en tekst: Buddy De Sylva
1940-1949