Asterix verovert Rome (Frans: Les Douze Travaux d'Astérix), ook bekend als Asterix en de helden, is een Franse animatiefilm uit 1976 gebaseerd op de Asterix-stripreeks. Het script van de film is geschreven door Pierre Tchernia, een vriend van Asterix-bedenkers René Goscinny en Albert Uderzo.
In tegenstelling tot de vorige Asterix-verfilmingen was deze film niet gebaseerd op een van de Asterix-stripboeken, maar bevatte een uniek verhaal. In hetzelfde jaar dat de film uitkwam is er al wel een stripbewerking gemaakt.
Verhaal
Nadat de Romeinen tijdens de Gallische Oorlog wederom zijn verslagen door een klein Gallisch dorpje dat eindeloos stand weet te houden, is een van de centurions het helemaal zat. Hij komt tot de conclusie dat deze Galliërs onmogelijk gewone stervelingen kunnen zijn, daar geen sterveling het Romeinse leger de baas kan. Hij vraagt zich af of het dan misschien goden zijn.
De centurion gaat met zijn verhaal naar Rome. Julius Caesar vindt het idee belachelijk, maar de Senaat is het met de conclusie van de centurion eens. Om ze ervan te overtuigen dat ze ernaast zitten, gaat Caesar persoonlijk naar het dorp van de Galliërs om de situatie uit te leggen. Hij komt met het voorstel de Galliërs aan een test te onderwerpen gelijk aan de twaalf werken van Hercules: hij zal hen twaalf taken geven waar normale mensen nooit in zouden kunnen slagen. Slagen de Galliërs wel, dan zal Caesar erkennen dat ze goden zijn en zich aan hen overgeven. Falen ze, dan zullen ze slaven van Rome worden. Abraracourcix (Heroix, in de in het Nederlands nagesynchroniseerde versie van de film wordt nog de oorspronkelijke niet vertaalde naam gebruikt) gaat akkoord en geeft de taak aan Asterix en Obelix. De goudeerlijke Romeinse ambtenaar Caius Pupus gaat mee om toezicht te houden.
De taken zijn: harder lopen dan Merinos, de kampioen hardlopen op de Olympische Spelen; een speer verder werpen dan Kermes, de Perzische speerwerper; het verslaan van de Germaan Cilindric (Cilindricus in de originele vertaling), die een meester is in een oosterse vechtsport; een meer oversteken in het midden waarvan een eiland ligt dat wordt bewoond door aanlokkelijke sirenen; de hypnotiserende blik van de Egyptische tovenaar Iris weerstaan; het opeten van alle gerechten die de Belgisch-Brusselse kok MannekenpixEen toespeling op Manneken Pis klaarmaakt; het hol van het Beest overleven; een berg beklimmen en het raadsel dat de oude man op de top geeft beantwoorden; de nacht doorbrengen op een spookvlakte, die blijkt te worden geteisterd door de geesten van op deze plek gesneuvelde Romeinse soldaten.
Asterix en Obelix weten alle taken met succes te volbrengen, waarna Caesar het bestuur over Rome overdraagt aan de Galliërs in de veronderstelling dat ze inderdaad goden en dus onverslaanbaar zijn. Vervolgens trekt hij zich met Cleopatra terug in een landhuis. Caius Pupus wordt beloond met een verblijf op het Pleziereiland. De Galliërs vieren hun overwinning.
Als Obelix vraagtekens bij deze afloop zet, merkt Asterix op dat het toch maar een tekenfilm is en dat daarom alles kan, ook als het zoals in dit geval totaal niet strookt met hoe de geschiedenis in het echt is verlopen (zie ook het doorbreken van de vierde wand). Obelix maakt hier prompt gebruik van door zichzelf en zijn everzwijn op bovennatuurlijke wijze te verplaatsen naar het Pleziereiland.
Rolverdeling Franse versie:
| ||| | Asterix |- | ||| | Obelix |- | ||| | Abraracourcix |- | ||| | Caesar
Nederlandse versie:
| ||| | Asterix |- | ||| | Obelix |- | ||| | Abraracourcix |- | ||| | Panoramix, Caesar |- | ||| | Assurancetourix
Achtergrond Verschillen met de strips De film lijkt zich af te spelen in een andere continuïteit dan de strips, daar er duidelijk een aantal tegenstrijdigheden tussen de twee zitten: In de strip zijn de Romeinen zich bewust van het feit dat de Galliërs hun onoverwinnelijkheid danken aan een toverdrank. In de film lijken ze dit niet te weten, waardoor ze de Galliërs voor goden gaan aanzien. De strip blijft doorgaans enigszins trouw aan historische gebeurtenissen. In de film veroveren de Galliërs Rome, wat historisch gezien volkomen onzin is. De film maakt meer gebruik van bovennatuurlijke en mystieke elementen dan de stripverhalen. Zo hebben de Romeinse goden een kort optreden in de film tijdens de scène dat Asterix het raadsel met het wasgoed moet oplossen. Verder komen er spoken en monsters in het verhaal voor. De film bevat ook een aantal anachronismen, zoals de frieten die Mannekenpix aan Obelix serveert en waarvan hij beweert ze zelf uit te hebben gevonden. In werkelijkheid was ten tijde van het Romeinse Rijk de aardappel nog onbekend in Europa. Bepaalde karakters komen nogal 20e-eeuws over. De strip houdt zich, ondanks de vele absurde elementen, over het algemeen geheel aan het historische kader van de Oudheid. Als Asterix en Obelix in de strips afreizen naar een plek ver van hun dorp, kost het hen altijd bijna net zoveel tijd om daar te komen als in werkelijkheid het geval zou zijn. In de film reizen de twee echter te voet binnen één dag naar Rome, terwijl ze onderweg ook nog 10 van hun 12 werken uitvoeren. Asterix breekt in de film geregeld de vierde wand. In de strip is dit niet gebruikelijk.
Notities Tijdens de introductie zegt Asterix in verschillende talen "hallo", als referentie aan de talen waarin zijn strips vertaald zijn, tegelijkertijd past hij zijn gelaatsuitdrukking en soms de vorm van zijn snor aan de taal aan. Wanneer echter de Franse vlag in beeld verschijnt, imiteert hij het gekraai van een haan als referentie aan de haan als nationaal symbool van Frankrijk. In de Nederlands vertaling zegt hij gewoon "Bonjour". Het idee van “het huis waar je gek wordt” is niet geheel uit de lucht gegrepen; vooral het oostelijke deel van het Romeinse Rijk (Byzantion) was in de laatste jaren van zijn bestaan berucht om de zware en complexe bureaucratie.According to Jean Luc Bonnaud, history professor at the University of Moncton
Bewerkingen In 1976 verscheen van de film ook een geïllustreerd verhaal. In 2016 werd dit nog eens overgedaan met het album De XII werken van Asterix.
In 1979 verscheen van dit verhaal in Nederland ook een stripbewerking, uitgegeven als album bij het tijdschrift Eppo.
Prijzen/nominaties In 1980 won Asterix verovert Rome een Goldene Leinwand. In 1984 won de film een Goldene Leinwand met 1 ster.
Externe links
Categorie:Film uit 1976 Categorie:Animatiefilm Categorie:Franse film Categorie:Asterixverfilming Categorie:Kinderfilm