Žebrák (Duits: Bettlern) is een Tsjechische stad in de regio Midden-Bohemen, en maakt deel uit van het district Beroun. Žebrák ligt op 18 kilometer afstand van de stad Beroun en vlak bij de stad Hořovice.

Žebrák telt 2248 inwoners (2025).

Geografie De gemeente Žebrák bestaat uit de volgende plaatsen:

De Stroupínskýbeek (Duits: ) stroomt door de gemeente. In de stad zelf is de Žebráckývijver gesitueerd.

Geschiedenis De eerste schriftelijke vermelding van Žebrák dateert van 1280. Als stad werd het voor het eerst genoemd in een document van koning Jan van Luxemburg uit 1325. Medio 1396 verhief koning Wenceslaus IV Žebrák tot koninklijke stad, alhoewel die onderdeel van het nabijgelegen kasteel bleef. miniatuur|Stadsplein (2016) Žebrák werd gesticht in een bocht van de Stroupínskýbeek. De oude binnenstad is gecentreerd rond een langwerpig, driehoekig plein, met daarop de Sint-Laurentiuskerk. Žebrák werd waarschijnlijk reeds gedurende de veertiende eeuw versterkt, daar een vermelding uit 1377 van Petr z Vartenberk leert dat er steen voor de vestingwerken gewonnen werd. De gerealiseerde stadsmuren werden pas in 1532 direct genoemd, toen ze bij een grote brand beschadigd raakten. Men kwam de stad binnen via drie stadspoorten. Zichtbare overblijfselen van de vestingwerken zijn niet bewaard gebleven, doch door archeologisch onderzoek werden bij de woning op nummer 143 restanten van een poorttoren met een zijde van 7,5 meter blootgelegd.

Tijdens de tweede helft van de zestiende eeuw kende Žebrák een periode van grote bloei, die in 1608 eindigde, nadat een tweede grote stadsbrand was uitgebroken. Aan het begin van de Dertigjarige Oorlog (1618–1648) verslechterde de situatie nog meer, toen de stad door het leger van Passau werd geplunderd, waarop keizer Ferdinand II in 1624 alle rechten van Žebrák introk. Het laatste noodlot sloeg in 1639 toe, toen de Zweden de stad bijna volledig in de as legden. Er bleven slechts zes verlaten huisjes overeind staan. De overgebleven inwoners bouwden strohutten en herstelden zo langzaam de stad. Op enig moment kreeg Žebrák opnieuw stadsrechten toegekend.

Aan het begin van de negentiende eeuw verhuisden schrijver Karel Jaromír Erben en Václav Kliment Klicpera met zijn broer František naar de stad.

Sinds 1960 maakt Žebrák volledig deel uit van het district Beroun.

Verkeer en vervoer

Autowegen Žebrák is te bereiken via diverse regionale wegen. Ook snelweg D5 loopt loopt langs de stad.

Spoorlijnen Er is geen station in de gemeente. Het dichtstbijzijnde station is in Praskolesy, op zo'n vier kilometer afstand, aan spoorlijn 170 van Beroun naar Cheb en 171 van Praag naar Pilsen. miniatuur|Bus op het stadsplein (halte Náměstí — 2016)

Buslijnen Er zijn zes bushaltes in de gemeente (juli 2026): +HalteLijn(en)Traject(en)Vervoerder(s)Žebrák, Náměstí384 526 527 528Hořovice – Praag-Zličín Zdice – Bzová Žebrák – Komárov Žebrák – BzováArriva Střední Čechy Arriva Střední Čechy Arriva Střední Čechy Arriva Střední ČechyŽebrák, Prům. zóna Jih384 528Hořovice – Praag-Zličín Žebrák – BzováArriva Střední Čechy Arriva Střední ČechyŽebrák, Sedlec526Zdice – BzováArriva Střední ČechyŽebrák, Sedlec, Za Dálnicí384 528Hořovice – Praag-Zličín Žebrák – BzováArriva Střední Čechy Arriva Střední ČechyŽebrák, Sokolská526 528Zdice – Bzová Žebrák – BzováArriva Střední Čechy Arriva Střední ČechyŽebrák, Volmanova384 526 528Hořovice – Praag-Zličín Zdice – Bzová Žebrák – BzováArriva Střední Čechy Arriva Střední Čechy Arriva Střední Čechy

Bekende inwoners

Šebestián Hněvkovský (1770–1847), dichter Vojtěch Nejedlý (1772–1844), priester en patriottisch dichter Jan Nejedlý (1776–1834), dichter, vertaler, redacteur en uitgever van boeken en tijdschriften Vincenc Hlava (1782–1849), bosbouwkundige en entomoloog Jaroslav Hněvkovský (1884–1956), kunstschilder en ontdekkingsreiziger Ludvík Vorel (1829–1900), historicus en politicus Oldřich Nejedlý (1909–1990), voetballer Karel Kyncl (1927–1997), publicist, verslaggever en journalist Rafaela Zachystalová-Šilingrová (1876–1959), etnograaf en vertaler

Bezienswaardigheden

miniatuur|Kasteel Žebrák in Točník (2016)Kasteel Žebrák (officieel op grondgebied van de naburige gemeente Točník); Sint-Rochuskerk, een van oorsprong gotisch gebouw, doch rond 1780 grootschalig verbouwd; Sint-Laurentiuskerk op het stadsplein, een barokke gebouw van circa 1725, eveneens rond 1780 grootschalig verbouwd, met waardevol interieur, onder andere gotisch houtsnijwerk van de Madonna van Žebrák; Parochiegebouw op het stadsplein; Sint-Kristoffelkapel; Monumentaal gebouw in het centrum (nummer 54); Monument voor theoloog Johannes Hus; Brouwerij Žebrák; Sterrenwacht Žebrák;

Žebrák Historisch Museum.

Galerij

Externe links Website van de gemeente Monumentenregister van Žebrák

Categorie:Gemeente in Beroun