Auxerre is de hoofdstad van het departement Yonne (Bourgogne) en ligt aan de rivier Yonne, in Frankrijk. De gemeente had inwoners op , die Auxerrois worden genoemd.

Met het zeshoekig centrum, de boulevards en de middeleeuwse stadswallen is Auxerre een toeristische trekpleister. De belangrijkste bezienswaardigheden zijn de Pont Paul Bert, de Saint-Étienne-kathedraal, de Saint-Pierre-kerk, de Koninklijke Sint-Germanusabdij (met daarin een museum van kunst en historie) en het Leblanc-Duvernoy Museum (tapijten, aardewerk, schilderijen). Nationaal en internationaal kreeg de stad naamsbekendheid door haar voetbalclub AJ Auxerre.

Geschiedenis Autussiodurum ontstond in de Gallo-Romeinse periode op de plaats waar de Via Agrippa tussen Keulen en Lyon de Yonne kruiste. Hier ontstond een rivierhaven. Autussiodurum werd in de 3de eeuw provinciehoofdstad van Gallia Lugdunensis IV en trok zich in de 4de eeuw terug achter stadsmuren.

Middeleeuwen

Het bisdom Auxerre ontstond in de 4e eeuw. In de 5e eeuw werd de heilige Germanus van Auxerre tot bisschop van Auxerre en de Ierse heilige Patricius (Sint-Patrick) volgt de priesteropleiding in Auxerre. Clothilde, de echtgenote van Clovis, stichtte de Koninklijke Sint-Germanusabdij bij het graf van Sint-Germanus. Deze benedictijnenabdij kende haar grootste bloei in de 9de eeuw. De school van Auxerre binnen de abdij was een centrum van de Karolingische renaissance. De bisschoppen van Auxerre werden begraven in de abdij. De Noormannenhoofdman Rollo werd in 910 bij Auxerre verslagen en trok zich terug richting Chartres. miniatuur|links|Auxerre rond 1800

Tussen 1166 en 1192 werd een nieuwe stadsmuur gebouwd rond het oude centrum en enkele nieuwere wijken. Gravin Mathilde van Courtenay schonk de stad in 1233 stadsrechten. In de 12de en 13de eeuw werden enkele belangrijke gotische gebouwen opgetrokken zoals de kathedraal Saint-Étienne en de kerk Saint-Germain. Tot het einde van het ancien régime bleef Auxerre een belangrijk religieus en administratief centrum. Via haar rivierhaven werden wijnen en hout uit de Morvan verscheept naar Parijs.

Moderne tijd Na de Franse Revolutie werd het bisdom Auxerre opgeheven. Op 17 maart 1815 liep bevelhebber Michel Ney hier over van het leger van Lodewijk XVIII naar het leger van Napoleon Bonaparte.

Er kwam enige industrie in de stad, maar de industriële revolutie ging voor een groot stuk voorbij aan Auxerre. Dit had ermee te maken dat de spoorlijn Parijs-Lyon-Marseille niet door Auxerre werd aangelegd. Tegelijk zorgde het toegenomen spoorverkeer ervoor dat de rivierhaven op de Yonne haar belang verloor. De stad was nog erg afhankelijk van de wijnbouw en -handel en werd bijzonder zwaar getroffen door de epidemie van de druifluis aan het einde van de 19e eeuw. Auxerre (universalis.fr) Geraadpleegd op 4 mei 2023.

Op 1 oktober 1972 werd Vaux onderdeel van Auxerre in een fusion-association. Dit hield in dat Vaux als commune associée nog enige mate van zelfstandigheid behield. Histoire de la commune Auxerre op de website Annuaire des Mairies et Villes

Economie Vooral de dienstensector is belangrijk, met veel banen in de administratie (gemeente, departement), de gezondheidszorg en de handel (onder andere wijn uit Chablis). Er zijn geen grote bedrijven in de industriesector. De belangrijkste industrieën zijn de textielindustrie en de houtindustrie.

Geografie De oppervlakte van Auxerre bedraagt . Op was de bevolkingsdichtheid inwoners per km². De Yonne stroomt door de gemeente. miniatuur|links|350px|Auxerre met de belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten.

Verkeer en vervoer In de gemeente ligt spoorwegstation Auxerre-Saint-Gervais.

Ten noordwesten van de gemeente ligt de luchthaven Auxerre-Branches.

Wijken en dorpen De stad Auxerre bestaat uit verschillende wijken: miniatuur|Les Brichères miniatuur|Laborde

Centre-Ville (5041 inwoners in 2016), het oude stadscentrum Conches-Clairions (2585 inwoners in 2016), ten noorden van het stadscentrum langs de N6 Sainte-Geneviève (3860 inwoners in 2016), wijk gebouwd in de jaren 1960 met de nieuwe moskee van Auxerre (2006) Les Brichères (1510 inwoners in 2016), tussen het stadscentrum en buurgemeente Saint-Georges-sur-Baulche Les Boussicats (2264 inwoners in 2016), ten westen van het stadscentrum Rosoirs-Migraines-Denfert Rochereau (3401 inwoners in 2016), wijken gebouwd in de jaren 1950 ten noorden van het stadscentrum Piedalloues-La Noue (2372 inwoners in 2016), ten zuidoosten van het stadscentrum Rive-Droite, ten oosten van het stadscentrum met de evenementenhal Auxerrexpo. Saint-Gervais-Brazza (2326 inwoners in 2016), ten oosten van het stadscentrum met het station Saint-Gervais en een groot industrieterrein Saint-Julien-Saint-Amatre (4933 inwoners in 2016), oude buitenwijken van de stad langs de Yonne waar zich in de 19de eeuw industrie vestigde Saint-Siméon (2817 inwoners in 2016), wijk ten westen van het stadscentrum gebouwd in de jaren 1970

Daarnaast telt Auxerre ook vier dorpen waarvan enkel Vaux een gemeentelijke status heeft:

Vaux (703 inwoners in 2016) heeft de status van commune associée en ligt op de linkeroever van de Yonne. Laborde (1250 inwoners in 2016), ten noordoosten van het stadscentrum Les Chesnez, ten noorden van het stadscentrum aan de N6 Jonches (300 inwoners in 2016), ten noordoosten van het stadscentrum aan de N77

Bezienswaardigheden

Sport AJ Auxerre is de professionele voetbalclub van Auxerre en speelt in het Stade de l'Abbé-Deschamps. De club speelde vele seizoenen in Ligue 1, het hoogste Franse niveau. Ze werd in 1996 kampioen van Frankrijk.

Auxerre is zes keer etappeplaats geweest in wielerkoers Ronde van Frankrijk. In 1979 was Nederlander Gerrie Knetemann er de laatste ritwinnaar en in 1981 startte er voorlopig voor het laatst een rit.

Stedenband Varaždin (Kroatië)

Demografie Er is een trend waarbij de bevolking in het centrum van de gemeente afneemt en in de buitenwijken en de omliggende gemeenten eerder toeneemt.

Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal tussen 1962 en 2008., gegevens inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes".

Geboren

Jacques Germain Soufflot (1713–1780), architect en voorloper van het neoclassicisme Joseph Fourier (1768–1830) wis- en natuurkundige, grondlegger van de fourieranalyse (Fourier-transformatie) Paul Bert (1833–1886), fysioloog en politicus Octave Uzanne (1851–1931), schrijver, uitgever, journalist en bibliofiel Marie Noël (1883–1967), dichteres Marcel Petiot (1897–1946), arts en seriemoordenaar Jean-Paul Rappeneau (1932–2026), filmregisseur Jean-Philippe Jodard (1966), beachvolleyballer Bérengère Schuh (1984), handboogschutster Jérémy Maison (1993), wielrenner

Zie ook Dame van Auxerre

Bronnen en verdere informatie Website stad Auxerre Website Toeristenbureau Auxerre Nationaal Toeristenbureau over Auxerre