Liggende vleugeltjesbloem (Polygala serpyllifolia) is een plantensoort uit de vleugeltjesbloemfamilie (Polygalaceae).
Determinatie Liggende vleugeltjesbloem is een vaste, kruidachtige plant die een hoogte kan bereiken van 5–25 cm. Ze heeft opstijgende of liggende stengels. De bladeren zijn langwerpig tot eirond en de ondersten staan bijna tegenover elkaar. De bloeitijd van liggende vleugeltjesbloem strekt zich uit over mei tot september. De trosvormige bloeiwijze is eerst eindelings en later zijdelings. De bloemen zijn diepblauw, 5,5 mm lang en buisvormig. Ze hebben drie kroonbladen. Van de vijf kelkbladen zijn er twee groter en lijken daarom op vleugels. De vrucht is een doosvrucht met niet afvallende vleugels, waardoor deze door de wind verspreid wordt. De vleugels zijn 4,5–5,5 mm lang en 2–3 mm breed. De doosvruchten worden ook wel door mieren versleept doordat ze een klein mierenbroodje hebben. De zaden zijn behaard.
Ecologie Liggende vleugeltjesbloem komt voor op natte tot vochtige, heischrale graslanden en in blauwgraslanden. Doordat de vleugels van de bloem ook nog aan de doosvrucht blijven zitten, vindt de zaadverspreiding gedeeltelijk via de wind plaats. Daarnaast gaat de zaadverspreiding ook via myrmecochorie, doordat de doosvruchten een mierenbroodje hebben. Liggende vleugeltjesbloem is een belangrijke waardplant voor het purperuiltje.
Syntaxonomie In de syntaxonomie staat liggende vleugeltjesbloem te boek als kensoort voor de associatie van klokjesgentiaan en borstelgras.
Ook is ze een indicatorsoort voor het vochtig heischraal grasland, een karteringseenheid in de Biologische Waarderingskaart (BWK) van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met als code 'hmo'.
Biogeografie Het natuurlijke verspreidingsgebied van liggende vleugeltjesbloem strekt zich uit over West-Europa, de Azoren en het zuidoosten van Groenland. De soort staat op de Nederlandse Rode Lijst als vrij zeldzaam en sterk afgenomen.
Externe links
Liggende vleugeltjesbloem Liggende vleugeltjesbloem