Volksfront is een samenwerkingsverband van linkse politieke partijen en organisaties. Meestal bestaat een Volksfront uit communisten en socialisten en vaak ook links-liberalen.
Volksfronten hebben vooral bestaan in de jaren 30. Met het oog op het opdringende fascisme, dat in Duitsland en Italië mede aan de macht had kunnen komen door politieke verdeeldheid aan de linkerzijde, besloot de Comintern afstand te nemen van haar oude standpunt dat communistische partijen niet met andere partijen mochten samenwerken. In onder andere Frankrijk en Spanje kon hierdoor een samenwerking van de communistische partij met andere, gematigder partijen aan de macht komen, en ook in landen waar de communisten niet meeregeerden waren zij vaak milder in hun oppositie tegen de parlementaire democratie. De volksfrontstrategie werd door de Trotskisten verworpen.
Na de Tweede Wereldoorlog kenden veel regeringen in het Oostblok op papier een vergelijkbaar systeem. In de Duitse Democratische Republiek (DDR) bijvoorbeeld bestonden de blokpartijen die een vast zetelaantal in het parlement kregen en in ruil daarvoor de leidende rol van de communistische partij erkenden. In werkelijkheid waren dit eerder methodes om een schijn van legitimiteit op te houden dan daadwerkelijke volksfrontregeringen. Ook de Volksrepubliek China kent een dergelijk systeem.
Op 10 juni 2024 kondigden de leiders van vier politieke partijen in Frankrijk, Marine Tondelier (groenen), Olivier Faure (socialisten), Fabien Roussel (communisten), en Manuel Bompard (La France Insoumise, LFI) aan om een volksfrontcoalitie te vormen, nadat de dag daarvoor de Franse president Macron nieuwe verkiezingen had aangekondigd,) wat een reactie was op de winst van Rassemblement National bij de Europese Parlementsverkiezingen. Deze samenwerking werd het Nouveau Front populaire.
Land Volksfront Periode Aan de macht Democratische Republiek Afghanistan Nationaal Vaderlands Front 1980 - 1992 1980 - 1992 Socialistische Volksrepubliek Albanië Democratisch Front 1945 - 1991 1945 - 1991 Volksrepubliek Bulgarije Vaderlands Front 1942 - 1990 1944 (1946) - 1990 Burkina Faso Volksfront 1987 - heden 1987 - 2014 Volksrepubliek China Democratische partijen van Volksrepubliek China 1949 - heden 1949 - heden Volksrepubliek CongoRepubliek Congo Défense CivileVerenigde Democratische Krachten c. 1980 - c. 19902002 - heden c. 1980 - c. 19902002 - heden Cuba Comités voor de Verdediging van de Revolutie 1960 - heden 1960 - heden Duitse Democratische Republiek Nationaal Front 1950 - 1990 1950 - 1989 Revolutionaire Volksregering van Grenada Volksalliantie 1979 - 1983 1979 - 1983 Volksrepubliek Hongarije Hongaars OnafhankelijkheidsfrontPatriottisch Volksfront 1944 - 19541954 - 1990 1944 (1949) - 19541954 - 1989 Irak Nationaal Progressief Front 1973 - 2003 1973 - 2003 Volksrepubliek KampucheaCambodja Verenigd Front voor Nationale Redding van KampucheaVerenigd Front voor Nationale Opbouw en VerdedigingFront voor Solidariteit en Ontwikkeling van het Cambodjaanse Moederland 1978 - 19811981 - 20062006 - heden 1978 - 19811981 - 20062006 - heden Socialistische Federale Republiek Joegoslavië Volksfront voor JoegoslaviëSocialistische Alliantie van het Werkende Volk van Joegoslavië 1945 - 19531953 - 1990 1945 - 19531953 - 1990 Democratische Volksrepubliek Korea Democratisch Front voor de Hereniging van het Vaderland 1946 - heden 1946 - heden Democratische Volksrepubliek Laos Laotiaans Front voor Nationale Opbouw 1979 - heden 1979 - heden Democratische Republiek Madagaskar Nationaal Front voor de Verdediging van de Socialistische Revolutie van Madagaskar 1975 - 1990 1975 - 1990 Palestijnse Autoriteit Palestijnse Bevrijdingsorganisatie 1994 - heden 1994 - hedenMacht sinds 2007 beperkt tot de Westelijke Jordaanoever Volksrepubliek Polen Nationaal FrontOpvolger van de AVNOJFront voor de Eenheid van de NatiePatriottische Beweging voor de Nationale Wedergeboorte 1952 - 19561956 - 19831983 - 1989 1952 - 19561956 - 19831983 - 1989 Socialistische Republiek Roemenië Nationaal-Democratisch FrontVolksdemocratisch FrontFront voor Socialistische EenheidFront voor Socialistische Eenheid en Democratie 1944 - 19481948 - 19681968 - 19801980 - 1989 1945 - 19481948 - 19681968 - 19801980 - 1989 Rusland Al-Russisch Volksfront 2011 - heden 2011 - heden Syrië Nationaal Progressief Front 1972 - heden 1972 - heden Venezuela Gran Polo Patriótico Simón Bolívar 2011 - heden 2011 - heden Socialistische Republiek Vietnam Vietnamees Vaderlandsfront 1977 - heden 1977 - heden Wit-Rusland Republikeinse Coördinatieraad 2001 - heden 2001 - heden
Regeringen Verschillende landen zijn geregeerd geweest door een volksfrontregering:
Volksfront (Spanje) van 1936 tot 1939 onder Manuel Azaña Volksfront (Frankrijk) in 1938 onder Léon Blum Volksfront (Chili 1937) van 1937 tot 1941 onder Pedro Aguirre Cerda
Zie ook Regering van nationale eenheid
Verwijzingen