Mettingen is een plaats en gemeente in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in de Kreis Steinfurt. De gemeente Mettingen telt inwoners () op een oppervlakte van 40,60 km². Het staat bekend als de stamplaats van de familie Brenninkmeijer (van C&A) en als een van de belangrijke plaatsen voor de Westfaalse textielhandel op Nederland (de zogenaamde toddenhandel door de textieltueten of teuten). De Brenninckhof, de oude boerderij van de Brenninkmeijers, bestaat nog.
Indeling van de gemeente; bevolking De gemeente Mettingen bestaat uit het uitgestrekte dorp met die naam, en verder uit een aantal plaatsen en gehuchten (Bauerschaften), te weten:
Ambergen, Berentelg, Bruch, Höveringhausen, Katermuth, Lage, Muckhorst, Nierenburg, Nordhausen, Schlickelde, Wiehe en Wolfer.„Mettingen“ von Jörg Segebarth, 1992 (archive.org) (PDF; 5,8 MB)
Blijkens de website van de gemeente had deze per 31 december 2019 in totaal 12.583 inwoners, van wie 66,6% rooms-katholiek en 20,7 % evangelisch-luthers. De overigen behoorden tot een andere geloofsgemeenschap of waren atheïst. Recentere statistieken over de godsdienstige gezindte van de inwoners zijn op grond van regionale privacy-wetgeving, die de registratie van deze gegevens verbiedt, niet beschikbaar.
Ligging, verkeer, vervoer
Mettingen ligt in het overgangsgebied tussen de Noord-Duitse Laagvlakte en het Teutoburger Woud, juist ten zuiden van de grens tussen de deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen. In het noorden deelt Mettingen met westerbuur Recke een ca. 50 m boven zeeniveau gelegen hoogveengebied, waarvan 135,67 hectare binnen de gemeente Mettingen een natuurreservaat vormt. Het zuiden en oosten van de gemeente wordt gevormd door de hellingen van de ca. 150 m hoge Schafberg. Buurgemeentes Recke, 5-7 km ten noordwesten van Mettingen Neuenkirchen (Osnabrück) in Nedersaksen, ca. 13 km noordelijk Westerkappeln, ca. 7½ km oostelijk Hörstel, ca. 17 km westwaarts Ibbenbüren, ca. 6-8 km zuid-zuidwestwaarts
Wegverkeer Via afrit 11 van de Autobahn A30, Amsterdam - Osnabrück - Berlijn, rijdt men door Ibbenbüren heen en vandaar noord-noordoostwaarts naar Mettingen.
De Bundesstraße 65 Hörstel-Osnabrück loopt in west-oost-richting door Mettingen.
Openbaar vervoer Het openbaar vervoer in Mettingen beperkt zich tot min of meer frequente busverbindingen met Ibbenbüren en Osnabrück, vanwaar men per trein verder kan reizen. Daarnaast rijden er nog enige belbusdiensten en scholierenbuslijnen.
Mettingen heeft wel een spoorwegstation, aan het oude, niet meer voor passagiersvervoer gebruikte spoorlijntje Tecklenburger Nordbahn. Af en toe rijden er historische stoomtreinen e.d. voor toeristische ritten overheen. Goederenvervoer op deze lijn vindt af en toe ook nog plaats. De gemeenten Lotte, Mettingen en Westerkappeln hebben het bij hogere overheden en de spoorwegmaatschappijen voor elkaar gekregen, dat de spoorlijn tussen Recke en Osnabrück, via o.a. Mettingen en Westerkappeln, weer voor reizigersvervoer wordt geopend, waarschijnlijk tussen 2032 en 2040.Zie de website van de gemeente Mettingen over de tot ca. 2040 lopende plannen.
Waterwegen Het Mittellandkanaal doorsnijdt het noordelijke deel van de gemeente. Er is een aanlegplaats voor schepen aan dit kanaal, maar de faciliteiten zijn er te beperkt om van een binnenhaven te kunnen spreken. Door de gemeente stromen verder enige onbevaarbare beken, waarvan de Mettinger Aa de grootste is. Deze beken zijn alleen van belang voor de waterhuishouding en vanwege de ecologische waarde van de beekdalen en -oevers, vooral voor de vogelwereld.
Economie
Na de sluiting van de nabije kolenmijn van Ibbenbüren in 2018 is Coppenrath en Wiese, een fabriek van diepvriesgebak, de belangrijkste werkgeefster in het dorp. Het is een dochteronderneming van het Oetker-concern.
Veel inwoners van Mettingen zijn woonforensen, die in omliggende steden zoals Ibbenbüren of Osnabrück werken. Of de werkloosheid in de gemeente na de mijnsluiting ernstige vormen zal aannemen, moet in de jaren 2020-2030 blijken, en hangt af van het al dan niet succesvol proberen, vervangende werkgelegenheid te Ibbenbüren en omstreken te creëren. Te Ibbenbüren is in 2017 een intergemeentelijke instantie opgericht, die dit moet bevorderen en coördineren.
Ook de landbouw is in Mettingen, waarvan 3/4 van de oppervlakte uit boerenland bestaat, nog belangrijk. Daarnaast is er enig midden- en kleinbedrijf van hoofdzakelijk lokaal of regionaal belang.
Geschiedenis Mettingen behoorde in de late middeleeuwen tot het Graafschap Tecklenburg, en in de 17e eeuw tot het door de Republiek der Nederlanden enige tijd politiek gecontroleerde Graafschap Lingen. Het dorp, gelegen aan de noordrand van een aan steenkool rijke heuvel, de Schafberg, was vanaf het ontstaan ervan vóór 1088, (in dat jaar werd Mettingen aan de abdij Iburg geschonken) tot na 1866, toen het definitief aan het Koninkrijk Pruisen toeviel, steeds een grensplaats, en zo een speelbal van de regionale politieke machthebbers. Dit heeft de economische ontwikkeling steeds belemmerd.
De Tuottenhandel door jaarlijks naar o.a. Nederland reizende handelaren in textiel (Tüötten, Nederlands: teuten), had wel een gunstig effect op de dorpseconomie, getuige de fraaie huizen die zij zich konden veroorloven. Enkele van die huizen zijn bewaard gebleven, en in één ervan, Haus Telsemeyer, een complex van drie vakwerkhuizen, dat voorheen als hotel fungeerde, is thans het plaatselijke museum gevestigd.
Het Ibbenbürener deel van de heuvel Schafberg aan de zuidkant van het dorp, die rijk was aan steenkool, was meer dan anderhalve eeuw lang een belangrijk mijnbouwgebied. Ook veel mannen uit Mettingen hadden er tot 2018 een baan als mijnwerker.
Van 1978-2009 had Mettingen een jumelage met Raalte in Nederland. Daar is nog een straat naar Mettingen genoemd.
Bezienswaardigheden, toerisme In 2009 geopend museum Draiflessen Collection, Georgstraße 18, met veelzijdige collectie (v.m. privébezit Fam. Brenninkmeijer) Het Tüöttenmuseum in Haus Telsemeyer Enige markante kerkgebouwen, zie afbeeldingen hieronder Fraaie vakwerkhuizen, waarvan een aantal door de Tüötten in de 18e-19e eeuw zijn gebouwd Schultenhof met klein post- en klein dorpsschoolmuseumVan ca. 2025 tot 2026 wegens renovatie gesloten. Enige wandel- en fietsroutes, ook voor meerdaagse tochten, zijn in en om Mettingen uitgezet Af en toe toeristische ritten met historische treintjes op de museumspoorlijn De gemeente heeft een camping met ca. 60 plaatsen
Belangrijke personen in relatie tot de gemeente Geboren
Leo Brenninkmeijer (1905-1966), ereburger van Mettingen Josef Anton Wiese (* 21 mei 1932 in Mettingen; † 16 september 2009 ibidem) Duits bakker en industrieel, uitvinder van het diepvriesgebak, oprichter van het daarin handelende bedrijf Coppenrath & Wiese; ereburger van Mettingen Niels Broszat (26 april 1980), beeldend kunstenaar Lena Kurzen (1982), schrijver Annika Suthe (1985), atlete
Overleden Edmund Löns (* 29 mei 1880 in Deutsch Krone; † 2 oktober 1964 in Mettingen), jongere broer van de dichter Hermann Löns, was boswachter en jachtopziener, de laatste 40 jaar van zijn leven voor de familie Brenninkmeijer; bij jachthondenkenners bekend als de eerste fokker van het hondenras Kleine Münsterländer of heidewachtel.
Afbeeldingen