Meuse (Nederlands: Maas) is een Frans departement, vernoemd naar de rivier de Maas.
Geschiedenis Het departement was een van de 83 departementen die werden gecreëerd tijdens de Franse Revolutie, op 4 maart 1790 door uitvoering van de wet van 22 december 1789, uitgaande van het meest westelijke deel van de provincie Lotharingen (Lorraine).
Het departement werd in 1870 tijdens de Frans-Duitse Oorlog bezet. Maar ook nadat de Vrede van Frankfurt (1871) getekend was, bleef Meuse bezet tot de Franse staat alle overeengekomen herstelbetalingen had voldaan. Pas in de tweede helft van 1873 vertrokken de Duitsers uit het departement. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het departement het strijdtoneel van de Slag om Verdun (1916).
Geografie Meuse is omgeven door de departementen Ardennes, Marne, Haute-Marne, Vosges en Meurthe-et-Moselle, alsook België. Het departement behoort tot de regio Grand Est.
De voornaamste rivieren zijn de Maas, die het departement van zuid naar noord doorstroomt, en haar zijrivier de Chiers die zelf de Othain en Loison opneemt. In het zuiden zijn er de Ornain en de Saulx, en in het westen de Aire, zijrivier van de Aisne die zijn bron heeft in het departement. Deze behoren alle tot het stroombekken van de Seine. Het hoogste punt van het departement ligt in het zuiden bij Vaudeville-le-Haut op 451 meter, het laagste punt ligt bij Rancourt-sur-Ornain in het zuidwesten op een hoogte van 124 meter. Het departement ligt aan de oostgrens van het Bekken van Parijs en wordt gekenmerkt door een aantal cuestahellingen waarvan het front oostwaarts gericht is. In het westen ligt de cuesta van de Argonne die gevolgd wordt door de Maasvallei. Ten oosten van de Maas ligt de cuesta van de Côtes de Meuse die overgaat in de ongeveer honderd meter lager gelegen Woëvrevlakte. Er zijn tevens een aantal getuigenheuvels zoals de Butte de Montsec nabij het Lac de Madine en de Côte Saint-Germain nabij Dun-sur-Meuse.
De belangrijkste steden zijn Verdun, Bar-le-Duc, Commercy, Saint-Mihiel, Ligny-en-Barrois, Étain, Montmédy en Stenay.
Demografie De inwoners van Meuse heten Meusiens.
Meuse is een erg landelijk departement en met minder dan 200.000 inwoners en zo'n 31 inwoners per km² komt het op de 88e plaats in de ranglijst naar bevolking en op de 91e plaats naar bevolkingsdichtheid. Het departement vormt het noordelijke uiteinde van de zogenaamde Diagonaal van de leegte, een zone met erg lage bevolkingsdichtheid die Frankrijk doorsnijdt van het noordoosten naar het zuidwesten.
Binnen de regio Grand Est is het ook het dunst bevolkte departement. Enkel Verdun en Bar-le-Duc komen als stad in de buurt van 20.000 inwoners. Het gemiddelde inwoneraantal per gemeente bedraagt slechts 390. Tot het midden van de 19e eeuw was er een bevolkingstoename; daarna begon een geleidelijke leegloop van het platteland naar steden, die veelal buiten het departement lagen. Als gevolg hiervan liep het inwoneraantal van 328.657 in 1851 terug tot 278.000 bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Deze oorlog joeg vele inwoners op de vlucht en door de langdurige bombardementen werden vele dorpen zwaar beschadigd of volledig vernield, waardoor bij het eind van de oorlog het departement nog eens een kwart minder inwoners overhield. Sindsdien daalt het aantal inwoners nog slechts licht om op het eind van de 20e eeuw beneden de 200.000 te zakken.
Meuse is het enige departement dat een aantal gemeenten zonder inwoners telt. Het gaat om zes van de negen gemeenten rond Verdun die tijdens de oorlog door de beschietingen volledig vernield werden en nooit heropgebouwd, maar die uit eerbetoon officieel blijven bestaan als gemeente Mort pour la France. Het gaat om Beaumont-en-Verdunois, Bezonvaux, Douaumont (6 inw. in 2009), Fleury-devant-Douaumont, Haumont-près-Samogneux, Louvemont-Côte-du-Poivre, Ornes (5 inw. in 2009), Vaux-devant-Damloup (70 inw. in 2009) en Cumières-le-Mort-Homme.
Demografische evolutie sinds 1962
Naam Index1962 Index1968 Index1975 Index1982 Index1990 Index1999 Index2008 Index2019 Meuse 100,0 97,0 94,4 92,7 90,9 89,1 90,0 85,2 Frankrijk* 100,0 107,1 113,3 117,0 121,9 126,0 133,8 140,1
Naam Inw./Km²1962 Inw./km²1968 Inw./km²1975 Inw./km²1982 Inw./km²1990 Inw./km²1999 Inw./km²2008 Inw./km²2019 Meuse 34,7 33,7 32,8 32,2 31,6 30,9 31,3 29,6 Frankrijk* 84,2 90,1 95,4 98,5 102,7 106,1 112,7 119,7 Frankrijk* = exclusief overzeese gebieden
Bron: Recensement Populaire INSEE - 1962 tot 1999 population sans doubles comptes, nadien Population Municipale
Op had Meuse inwoners.
De 10 grootste gemeenten in het departement Nr. Gemeente Aantal inwoners (2022) 1 Verdun 16.610 2 Bar-le-Duc 14.615 3 Commercy 5.332 4 Saint-Mihiel 3.848 5 Ligny-en-Barrois 3.696 6 Étain 3.449 7 Thierville-sur-Meuse 3.168 8 Belleville-sur-Meuse 3.023 9 Revigny-sur-Ornain 2.600 10 Ancerville 2.583
Lijst van prefecten 1870-heden Prefect ambtstermijn partij Hyacinthe de Metz 1870 - 1871 Alexandre Vimont 1871 - 1873 Anne Beuve d'Auray, marquis de Saint Pois 1873 - 1875 Maurice, baron de Ravinel 1875 Guibert, baron d'Huart 1875 - 1876 Grangier de la Marinière 1876 Maximilien, baron de Reinach-Werth 1876 Hypolyte Rousseau 1876 - 1877 Marie-Pierre Letendre de Tourvile 1877 Louis Robert de Massy 1877 - 1882 Antoine Baudran 1884 - 1886 Henri Monier 1886 - 1887 Henry Soinoury 1887 - 1891 Fernand Bret 1891 - 1896 Abel Combarieu 1896 - 1899 Henri Buisson 1899 - 1904 Gabriel Habert 1904 - 1906 Paul Magny 1906 Charles Aubert 1906 - 1918 Maurice Piette 1918 - 1919 Jean Ogier 1919 - 1920 Pierre Emery 1920 - 1922 Georges Bégué 1922 - 1924 Charles Magny 1924 - 1929 Raoul Catusse 1929 - 1934 François Natalelli 1934 - 1939 André Campion 1939 - 1940 Louis Boucoiran 1940 - 1941 Jacques Simon 1941 - 1942 Louis Dupiech 1942 - 1943 Marcel Daugy 1943 - 1944 Jacques Guillemaut 1944 Robert Rousselle 1944 CFLN Francis Bauer 1944 Henri Morel 1944 - 1947 Eugène Touze 1947 - 1954 Pierre Malvy 1957 - 1959 Jean Faussemagne 1959 - 1963 Laurent Chazal 1963 - 1965 Jean Paolini 1965 - 1967 DVD Pierre Beziau 1967 - 1969 André Collot 1969 - 1973 Pierre Rouviere 1973 - 1977 Michel Mosser 1977 - 1978 Jean Senie 1978 - 1981 Pierre Costa 1981 - 1982 Maurice Siegel 1982 - 1986 Jean-Paul Frouin 1986 - 1988 Jean-François Étienne des Rosaies 1988 - 1989 Joël Gadbin 1989 - 1991 Colette Horel 1991 - 1995 Philippe Gregoire 1995 - 1998 UDF-RPR Michel Cadot 1998 - 2000 RPR Bernard Fitoussi 2000 - 2003 Richard Samuel 2003 - 2005 Michel Lafon 2005 - 2007 UMP Evence Richard sinds 2007
Bekende inwoners Jules Bastien-Lepage, naturalistisch kunstschilder Nicolas-Joseph Cugnot, uitvinder van het eerste zelfrijdende voertuig Jean-Robert Ipoustéguy, schilder en beeldhouwer André Maginot, minister van landsverdediging bekend van de naar hem genoemde Maginotlinie Raymond Poincaré, Frans president tijdens Wereldoorlog I en eerste minister
Zie ook Lijst van gemeenten in het departement Meuse Lijst van voormalige gemeenten in Meuse gemeentes aan de Maas met Meuse in de naam: departement Vogezen: Bazoilles-sur-Meuse, Maxey-sur-Meuse departement Haute-Marne: Brainville-sur-Meuse, Le Châtelet-sur-Meuse, Dammartin-sur-Meuse, Doncourt-sur-Meuse, Malaincourt-sur-Meuse, Val-de-Meuse, Romain-sur-Meuse departement Meuse: Ambly-sur-Meuse, Belleville-sur-Meuse, Boncourt-sur-Meuse, Brabant-sur-Meuse, Bras-sur-Meuse, Brieulles-sur-Meuse, Charny-sur-Meuse, Dieue-sur-Meuse, Dugny-sur-Meuse, Dun-sur-Meuse, Épiez-sur-Meuse, Forges-sur-Meuse, Génicourt-sur-Meuse, Han-sur-Meuse, Lacroix-sur-Meuse, Laneuville-sur-Meuse, Martincourt-sur-Meuse, Ourches-sur-Meuse, Pagny-sur-Meuse, Pont-sur-Meuse, Pouilly-sur-Meuse, Regnéville-sur-Meuse, Rouvrois-sur-Meuse, Saint-Germain-sur-Meuse, Sassey-sur-Meuse, Sivry-sur-Meuse, Thierville-sur-Meuse, Tilly-sur-Meuse, Ugny-sur-Meuse, Villers-sur-Meuse departement Ardennes: Bogny-sur-Meuse, Ham-sur-Meuse, Joigny-sur-Meuse, Montigny-sur-Meuse, Nouvion-sur-Meuse, Vrigne-Meuse in België: Saint-Georges-sur-Meuse
Afbeeldingen
Externe links Website van Préfet de la Meuse Conseil général (archive)
Panorama
Categorie:Geschiedenis van Lotharingen