alt=Het universele naturistensymbool, deze is in 2020 door naturisten over de gehele wereld gekozen. Elk persoon en/of organisatie is vrij om het symbool gratis te gebruiken, dit om het naturisme in het positieve te promoten.|miniatuur|Het universele naturistensymbool, deze is in 2020 door naturisten over de gehele wereld gekozen. Elk persoon en/of organisatie is vrij om het symbool gratis te gebruiken, dit om het naturisme in het positieve te promoten. thumb|Naturistensymbolen bestaan in veel varianten. Het is meestal een driehoek met zonnestralen en het silhouet van blije mensen. Naturisme is volgens de Internationale Naturistenfederatie "een manier om in harmonie met de natuur te leven, door samen naakt te zijn, gekenmerkt door zelfrespect, respect voor anderen en hun opvattingen en respect voor het milieu" (a way of life in harmony with nature, expressed through social nudity, linked to self-respect, tolerance of differing views together with respect for the environment). Website van de International Naturist Federation (INF - FNI)
Historisch gezien behelst het naturisme als stroming dan ook meer dan alleen naaktrecreatie, al wordt het begrip naturisme soms hiertoe verengd. Naturisme is verwant met maatschappelijke stromingen zoals de reformbeweging die vanaf de 19e eeuw opkwamen als reactie op de industriële revolutie en de toenemende verstedelijking, die ertoe zouden hebben geleid dat de mens steeds verder verwijderd was geraakt van zijn oorspronkelijke omgeving, de natuur. Door sommigen werd een meer "natuurlijke" levenswijze nodig geacht. Ook de omgangsvormen – wat betreft de naturisten in het bijzonder de houding ten aanzien van het naakte lichaam – waren naar hun mening steeds onnatuurlijker geworden. Een ander argument is dat mensen in naakte toestand allen gelijk zijn, waardoor verschillen zoals maatschappelijke standsverschillen niet langer zichtbaar zijn en daardoor ook niet meer relevant.
Etymologie thumb|Recreërend naturist thumb|Bordje bij het terras van Flevo-Natuur thumb|Het naaktstrand bij Bredene, België thumb|Naaktstrand in Zandvoort, Nederland thumb|Naaktzwemmen in Duitsland thumb|Twee blote heren op het strand van Mykonos, Griekenland thumb|Naturist op het strand van Formentera, Spanje thumb|Amerikaanse naturiste bij het Bovenmeer, Verenigde Staten Volgens het Etymologisch woordenboek is de huidige betekenis van naturisme, 'het streven naar een natuurlijke (lichaams)cultuur', omstreeks 1930 ontstaan.M. Philippa e.a. (2003-2009), Etymologisch Woordenboek van het Nederlands Het woord zou ontleend zijn aan het Franse 'naturisme' waarmee gedoeld werd op een stroming in de kunst waarin de goddelijke kracht van de natuur centraal werd gesteld. Het naturisme werd omstreeks 1900 gezien als variant op het naturalisme, een filosofische stroming die in de loop van de 19e eeuw opkwam en zich vooral in de kunst deed gelden.
In de jaren 1930 werd de term naturisme verbonden met nudisme of ‘naaktloperij’. In de loop van de tijd is het onderscheid tussen de begrippen naturisme en nudisme vervaagd. In grote lijnen betekenen beide hetzelfde, maar bij "naturisme" ligt de nadruk meer op het filosofische aspect en de gevoelde eenheid met de natuur.Wat is het verschil tussen nudisme en naturisme, hetverschiltussen.nl
Geschiedenis in het kort Het gezamenlijk ondernemen van activiteiten zonder daarbij kleren te dragen is iets dat in verschillende vormen in vele culturen in allerlei perioden is voorgekomen. In de westerse samenleving komt gezamenlijke naaktheid vooral voor in de sfeer van naakt sporten, baden, zwemmen en sauna. Soms zijn er wel enkele beperkingen, het gebeurt bijvoorbeeld in groepen van hetzelfde geslacht of in de beslotenheid van familie of vrienden. Elders en in de loop van de geschiedenis is of was gezamenlijke naaktheid doorgaans vanzelfsprekend, bijvoorbeeld bij kinderen.
Wanneer het naturisme als op zichzelf staande beweging is opgekomen, is moeilijk aan te geven. Het woord ‘naturisme' werd mogelijk voor het eerst in 1778 in deze betekenis gebruikt door de Franstalige Belg Jean Baptiste Luc Planchon (1734-1781). Hij pleitte voor naaktheid als middel ter verbetering van de 'l'hygiène de vie' (natuurlijke stijl van leven) en de gezondheid. De oudste bekende naturistenclub in de "westerse" zin van het woord is opgericht in Brits India in 1891, als de Fellowship of the Naked Trust door de rechter Charles Edward Gordon Crawford. Vanaf 1902 verschenen verscheidene Duitstalige publicaties waarin het belang van naaktheid voor de gezondheid werd beschreven. In dat jaar verscheen in Duitsland het eerste tijdschrift over naturisme, Die Schönheit.Erich Angermann, Norbert Finzsch, Hermann Wellenreuther, Liberalitas: Festschrift für Erich Angermann zum 65. Geburtstag, 1992, p. 346 Dit soort publicaties leidde tot een wereldwijde groei van het naturisme. Aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw ontstonden ook andere organisaties die zich inzetten voor een natuurlijke levenswijze of respect voor de natuur zoals groepen die streefden naar natuurgeneeswijzen, vegetarisme, reformkleding, dieren- en natuurbescherming.Renate Foitzik Kirchgraber: Lebensreform und Künstlergruppierungen um 1900. Proefschrift Universiteit Basel 2003B. van Stokkom (1987) Ekologisme, Stichting Burgerschapskunde, Leiden
De eerste grote club voor naturisten, Freilichtpark, werd in 1903 geopend in Lübeck, dichtbij Hamburg.https://www.vakantielandnederland.nl/thema-artikelen/naturisme-aan-plassen-en-meren-in-nederland/ Geschiedenis van het naturisme Heinrich Pudor introduceerde onder het pseudoniem Heinrich Scham de term "Nacktkultur" en beschreef in 1906 de voordelen van naaktheid in de sport. Richard Ungewitter stelde in zijn boek Nacktheit uit 1906 dat de combinatie van een goede lichamelijke conditie, zonlicht, frisse lucht en naaktheid bijdroeg aan mentale en psychische gezondheid.
Het woord Nacktkultur werd spoedig vervangen door Freikörperkultur (FKK).
In verscheidene landen ontstonden landelijke verenigingen voor naturisten. Naturisme kreeg in met name Duitsland en Engeland in het interbellum een filosofische grondslag waarmee het met andere aspecten van het streven naar een harmonieuze relatie met de natuur werd verbonden.Renate Foitzik Kirchgraber: Lebensreform und Künstlergruppierungen um 1900. Proefschrift Universiteit Basel 2003 De nationale verenigingen gingen in 1951 samenwerken in de Internationale Naturistenfederatie (INF). Vanaf het midden van de 20e eeuw ontstonden commerciële organisaties die vakantieoorden of -reizen aanboden aan naturisten of anderen die naaktrecreatie waardeerden.
Veel naaktliefhebbers van moderne 21e-eeuwse snit willen liever nudist/naturist zijn op uiteenlopende locaties in plaats van enkel op de afgeschermde domeinen. Zij hebben ook minder de behoefte aan een naturisme dat is gestoeld op filosofische overtuigingen zoals verbondenheid met de natuur.
Een zeker idealisme speelt nog wel een rol. Een opmerkelijk evenement dat jaarlijks op diverse plaatsen van de wereld gehouden wordt is bijvoorbeeld de World Naked Bike Ride. Dan fietsen mensen in een groep bloot op de openbare weg, niet met de intentie om aanstoot te geven, maar om ideologische redenen. Ook vrij bekend in deze middens zijn de naakte fotosessies van Spencer Tunick.
Profiel van de naturist De meeste naturisten recreëren bloot omdat hen dit een gevoel van vrijheid geeft. Daarnaast waarderen veel mensen het respect op een naturistenterrein. Of ze willen geen knellende badkleding aan of willen simpelweg streeploos bruin worden. De meesten voelen zich het prettigst wanneer de meerderheid van de aanwezigen bloot is. Bloot is ook zeker de "dress code" op een naturistenterrein of naaktstrand. Van pubers wordt meestal wel geaccepteerd dat zij verkiezen (zwem)kleding te dragen en van anderen als er medische redenen zijn. De meeste mensen bezoeken een openbaar naaktstrand of liggen bloot in hun eigen achtertuin, als de situatie dat toelaat. Anderen verkiezen de collectiviteit en de gezelligheid van een naturistenterrein. Er zijn naturisten die zo vaak mogelijk bloot zijn, bijvoorbeeld thuis, anderen gaan pas uit de kleren als de temperatuur zomerse waarden bereikt. Voor zover bekend, komen naturisten uit alle lagen en leeftijdsgroepen van de bevolking, maar niet alle groepen zijn gelijk vertegenwoordigd. Oververtegenwoordigd zijn mensen met een middelbare en hogere opleiding en mensen met een beroep in de verzorgende of sociale sector. De groep van jongvolwassenen is ondervertegenwoordigd. Voor deze groep zijn soms aparte organisaties zoals – vanaf 1953 – in Duitsland, de FKK-Jugend, en – vanaf 1963 – in Nederland de JNFN. Opvallend is ook vaak de bewuste afwezigheid van competitie als persoon tussen naturisten.
Naturisme in België De eerste Belgische naturisten Het georganiseerde naturisme is in België ontstaan in de jaren 1930, toen verschillende kleine verenigingen werden opgericht zoals 'De Spar', 'Ligue pour la propagande', 'Héliophile', 'Mieux Vivre', 'Lycurgus', 'Cultura' en 'Les Bleuets'. Er was ook het naaktstrand Le Paradis in Mariakerke bij Oostende waar James Ensor (1860-1949) meermaals over schreef. Wegens de bouw van de Atlantikwall tijdens de Tweede Wereldoorlog werd dit gedoogstrand door de Duitse bezetter gesloten en later onder druk van de naoorlogse immobiliënkoorts niet meer heropend. Door gerechtelijke veroordelingen, waarvan de Franstalige verenigingen het slachtoffer werden, verdwenen de meeste echter weer; alleen het Nederlandstalige 'De Spar', met een terrein 'De Kluis' te Zoersel, overleefde de Tweede Wereldoorlog. Vanwege eerdere gerechtelijke uitspraken inzake kinderbescherming moesten op dit terrein volwassenen en kinderen apart naturistisch recreëren.Website van de FBN
In 1955 richtten vier families de in hoofdzaak Nederlandstalige vereniging ‘Athena’ op en in 1958 ontstond het Franstalige 'Belvédère'. Uit deze verenigingen kwam in 1959 de Federatie van Belgische Naturisten (FBN) voort, met als voorzitter de Antwerpenaar Robert Lambrechts. Ondertussen was er onenigheid ontstaan over de koers van het naturisme waardoor er op enig moment drie naturistenfederaties bestonden.
Ontwikkeling van het naturisme In 1966 organiseerde de FBN het 10e internationaal naturistencongres, wat voor het naturisme in België een doorbraak vormde. Het betekende een erkenning van het naturisme, bijvoorbeeld omdat de buitenlandse delegaties door de overheden een officiële ontvangst kregen.
In 1974, gedurende het internationaal congres van Agde, werd beslist dat de drie toen bestaande federaties in België, FBN, FBNS en FNCB, zouden samengaan. Dat zou uiteindelijk onder de mantel van de FBN gebeuren. Internationaal ging de vernieuwde FBN talloze activiteiten ontwikkelen, zoals internationale bijeenkomsten en sportwedstrijden, met name zwemmen en petanque, Athena was inmiddels wereldwijd de grootste naturistenvereniging.
Op 30 juni 2001 opende de federatie het eerste openbare naaktstrand aan de Belgische kust, samen met de burgemeester en een van de schepenen van Bredene.
Naturisme in Nederland thumb|left|Badlaken van Solonat