De Super Bowl is de American football-finale die elk jaar in februari gespeeld wordt in de Verenigde Staten tussen de kampioenen van de American Football Conference en National Football Conference, de twee professionele competities die verenigd zijn onder de National Football League, die de Super Bowl organiseert.
De Super Bowl is een van de belangrijkste sportevenementen in de Verenigde Staten en wordt vaak officieus beschouwd als een nationale feestdag. boston.com - Super Bowl underscores cultural divide. Bezocht 23-10-2012 usembassy.de - Super Bowl Sunday an unofficial holiday for millions. Bezocht 23-10-2012 De wedstrijd was meermaals het best bekeken televisieprogramma van het jaar in de Verenigde Staten en hoort met meer dan honderd miljoen kijkers samen met de finale van de UEFA Champions League tot de best bekeken sportevenementen ter wereld.
De Super Bowl XLIX die op 1 februari 2015 gespeeld en uitgezonden werd, was met een gemiddelde van 114,4 miljoen kijkers het best bekeken programma ooit in de Verenigde Staten. Het verbeterde het record van de Super Bowl die een jaar eerder gespeeld werd, waarnaar 112,3 miljoen mensen keken.AD - Super Bowl best bekeken programma ooit in VS Hiermee zette het evenement weer een volgende stap in de dominantie als kijkcijferkanon sinds Super Bowl XLIV in 2010, die een 27 jaar oud record verbrak van de kijkcijfers die de televisieserie M*A*S*H haalde tijdens de uitzending van de laatste aflevering in 1983. hollywoodreporter.com - Super Bowl dethrones 'M*A*S*H,' sets all-time record!. Bezocht 23-10-2012
Oorsprong van de Super Bowl De National Football League werd in 1920 opgericht als de American Professional Football Conference en kreeg vrij snel zijn huidige naam. In het begin van de jaren zestig kreeg de competitie concurrentie van de American Football League, die in 1959 opgericht werd. In het midden van de jaren zestig startten fusiegesprekken tussen de twee bonden en op 8 juni 1966 werd een akkoord bereikt om de twee bonden te fuseren in 1970. Bovendien zouden de twee bonden in 1967 de eerste finale spelen tussen de twee kampioenen van de beide competities onder de naam AFL-NFL World Championship Game, wat later bekend zou worden als de eerste Super Bowl, de finale die vanaf toen jaarlijks gespeeld wordt tussen de kampioenen van de National Football Conference, het oude National Football League en nu onderdeel van de fusie en de American Football Conference, voor de fusie bekend als de American Football League.
Aanloop naar de Super Bowl Traditioneel start het American Football-seizoen in september. De tweeëndertig teams werken hun wedstrijden af in respectievelijk de NFC en de AFC in hun eigen divisie van vier teams. Tegen het einde van december zijn de competities afgelopen, waarna in januari de play-offs worden gespeeld die twee kampioenen opleveren, één uit de NFC en één uit de AFC. Deze twee teams spelen de Super Bowl.
De wedstrijd De wedstrijd werd tot 2001 steeds in de maand januari gehouden, vanaf 2004 wordt de wedstrijd steeds in de eerste week van februari gespeeld. Het stadion waar de wedstrijd gespeeld zal worden, wordt doorgaans drie tot vijf jaar voor de betreffende Super Bowl vastgelegd. De Super Bowl wordt doorgaans op neutraal terrein gespeeld en daarom is er een regeling om het thuis- en uitteam vast te stellen. De teams uit de AFC worden beschouwd als het thuisteam in de Super Bowls met een even nummer, de teams uit de NFC hebben het thuisvoordeel tijdens de Super Bowls met een oneven nummer. De volgnummers van de Super Bowl wordt traditioneel met Romeinse cijfers geschreven. Na de wedstrijd wordt aan het winnend team de trofee "Vince Lombardi" uitgereikt, genoemd naar New York Giants, Green Bay Packers en Washington Redskins-coach die in 1970 overleed aan kanker. De beste speler wordt bekroond met de Super Bowl Most Valuable Player Award.
Televisie en amusement thumb|Madonna in 2012 De Super Bowl wordt in de Verenigde Staten afwisselend uitgezonden op de zenders CBS, Fox en NBC. In Europa wordt de wedstrijd onder meer uitgezonden op de Britse zender BBC en diverse Fox-zenders.
Voor de start van de wedstrijd wordt traditioneel het Amerikaanse volkslied gebracht, The Star-Spangled Banner, gezongen door een zanger of zangeres die begeleid wordt door een orkest van een universiteit of van het leger. Artiesten die het volkslied zongen zijn onder meer Diana Ross, Neil Diamond, Billy Joel, Whitney Houston, Cher, Beyoncé, Christina Aguilera en Lady Gaga.
Tijdens de rust van een Super Bowl wedstrijd wordt er een halftime show gehouden. Dit is al een traditie sinds de eerste Super Bowl in 1967, toen enkele marsbands en de trompettist Al Hirt optraden. Later werden er vooral bekende popartiesten gevraagd. Tijdens de Super Bowl XXXVIII op 1 februari 2004 veroorzaakte het optreden van Janet Jackson en Justin Timberlake een enorme rel toen bij het optreden even een borst van de zangeres zichtbaar was, wat vanaf dan algemeen bekend werd onder de naam nipplegate. gva.be - 'Nipplegate' Janet Jackson weer voor de rechter. Bezocht 23-10-2012 Als gevolg hiervan wordt de Super Bowl voortaan met een kleine vertraging uitgezonden.
Volkslied en halftime show Performers van het volkslied en tijdens de halftime show sinds 1990.
Editie Jaar Volkslied Halftime show XXIV 1990 Aaron Neville Pete Fountain, Doug Kershaw, Irma Thomas & verscheidene marching bands XXV 1991 Whitney Houston New Kids on the Block XXVI 1992 Harry Connick jr. Gloria Estefan, Olympische kunstrijders, Brian Boitano & Dorothy Hamill XXVII 1993 Garth Brooks Michael Jackson XXVIII 1994 Natalie Cole Clint Black, Tanya Tucker, Travis Tritt, The Judds XXIX 1995 Kathie Lee Gifford Patti Labelle, Indiana Jones & Marion Ravenwood, Teddy Pendergrass, Tony Bennett, Arturo Sandoval, Miami Sound Machine XXX 1996 Vanessa L. Williams Diana Ross XXXI 1997 Luther Vandross The Blues Brothers (Dan Aykroyd, John Goodman & James Belushi), ZZ Top, James Brown XXXII 1998 Jewel Boyz II Men, Smokey Robinson, Martha Reeves, The Temptations, Queen Latifah XXXIII 1999 Cher Chaka Khan, Gloria Estefan, Stevie Wonder, Big Bad Voodoo Daddy, Savion Glover, Kiss XXXIV 2000 Faith Hill Phil Collins, Christina Aguilera, Enrique Iglesias, Toni Braxton, Edward James Olmos (verteller) XXXV 2001 Backstreet Boys Ben Stiller, Adam Sandler, Chris Rock, Aerosmith, *NSYNC, Britney Spears, Mary J. Blige, Nelly XXXVI 2002 Mariah Carey U2 XXXVII 2003 Dixie Chicks Shania Twain, No Doubt, Sting XXXVIII 2004 Beyoncé Janet Jackson, P. Diddy, Nelly, Kid Rock, Justin Timberlake XXXIX 2005 U.S. Military, Coast Guard & Naval Academy Paul McCartney XL 2006 Aaron Neville & Aretha Franklin The Rolling Stones XLI 2007 Billy Joel Prince XLII 2008 Jordin Sparks Tom Petty and the Heartbreakers XLIII 2009 Jennifer Hudson Bruce Springsteen and the E Street Band XLIV 2010 Carrie Underwood The Who XLV 2011 Christina Aguilera The Black Eyed Peas, Usher, Slash XLVI 2012 Kelly Clarkson Madonna, LMFAO, Cirque du Soleil, Nicki Minaj, M.I.A., Cee Lo Green XLVII 2013 Alicia Keys Beyoncé, Destiny's Child XLVIII 2014 Renée Fleming Bruno Mars , Red Hot Chili Peppers rollingstone.com - Red Hot Chili Peppers to Join Bruno Mars' Super Bowl Show: Report. Bezocht 13-01-2014 XLIX 2015 Idina Menzel Katy Perry, Lenny Kravitz, Missy Elliott 50 2016 Lady Gaga Coldplay, Beyoncé, Bruno Mars LI 2017 Luke Bryan Lady Gaga LII 2018 P!nk Justin Timberlake LIII 2019 Gladys Knight Maroon5, Travis Scott, Big Boi LIV 2020 Demi Lovato Jennifer Lopez, Shakira LV 2021 Jazmine Sullivan, Eric Church The Weeknd LVI 2022 Mickey Guyton Dr. Dre, Snoop Dogg, Eminem, 50 Cent, Mary J. Blige, Kendrick Lamar LVII 2023 Chris Stapleton Rihanna LVIII 2024 Reba McEntire Usher LIX 2025 Jon Batiste Kendrick Lamar LX 2026 Charlie Puth Bad Bunny
Edities