Gerard Dou (Leiden, 7 april 1613 – aldaar begraven, 9 februari 1675), was een Nederlandse kunstschilder. Hij is ook bekend als Gerrit Dou.
Biografie Opleiding Dou, geboren en overleden in Leiden, ging aanvankelijk in de leer bij zijn vader, Douwe Jansz. die glasschilder was. Daarna ging hij twee jaar in de leer bij de glasschilder Pieter Kouwenhorn. Op zijn veertiende ging hij drie jaar lang in de leer als (eerste) leerling van Rembrandt, die destijds samen met Jan Lievens een atelier in Leiden had.
Zelfstandig schilder In 1632 vestigde hij zich als zelfstandig schilder in Leiden en verwierf daar al snel grote roem. Zijn werk vertoonde zeker in het begin grote invloed van Rembrandt, zodanig zelfs dat het onderscheid soms moeilijk te maken valt. Het Rijksmuseum in Amsterdam is in het bezit van zijn belangrijkste werk Portret van een lezende oude vrouw (ca. 1630).
Vanaf omstreeks 1640 legde hij zich toe op het vervaardigen van over het algemeen op klein formaat geschilderde genrestukken (taferelen uit het dagelijks leven). Hierbij ging hij zeer gedetailleerd te werk. Door die steeds grotere perfectie in de details wordt hij gerekend tot de 'fijnschilders'. Zijn verfijnde techniek bracht hem er zelfs toe zijn eigen penselen te fabriceren. Een gevolg van zijn grote aandacht voor het detail was wel dat zijn belang als portretschilder afnam: zijn klanten hadden gewoonweg niet de tijd om zo uitgebreid te poseren.
De taferelen werden vaak geschilderd als gezien door een boogvenster, wat de intimiteit van het tafereel bevorderde. Deze techniek heeft veel navolging gevonden. Ook perfectioneerde hij de licht/donker-effecten (chiaroscuro) door nachtstukken met kaarslicht te produceren, waarvoor hij buitengewoon veel voorstudie pleegde.
Werken Dou produceerde meer dan 200, over het algemeen kleine werken, die over musea in heel de wereld zijn verspreid. De Leidse hoogleraar Franciscus de le Boë Sylvius (1614-1672) bezat elf werken van hem. Tussen 1708 en 1711 werden enkele werken, waaronder zeldzame nachtstukken, aangekocht door August II van Polen (1670-1733). In de particuliere Leiden Collection (New York) zijn dertien van zijn werken opgenomen.
Analyse In 2014 verscheen een publicatie naar aanleiding van een technische analyse van die schilderijen.Dominique Surh, Ilona van Tuinen, John Twilley, “Insights from Technical Analysis on a Group of Paintings by Gerrit Dou in the Leiden Collection”, JHNA 6:1 (Winter 2014), DOI:10.5092/jhna.2014.6.1.3
Afbeeldingen
Openbare collecties met werk van Dou (selectie) Fine Arts Museums of San Francisco Hermitage, Sint-Petersburg J. Paul Getty Museum, Los Angeles Liechtenstein Museum, Wenen Louvre, Parijs Mauritshuis, Den Haag Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam Museum De Lakenhal, Leiden Museum of Fine Arts (Boston) National Gallery, Londen Scottish National Gallery, Edinburgh Rijksmuseum, Amsterdam Fitzwilliam Museum, Cambridge (Verenigd Koninkrijk) Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden Statens Museum for Kunst, Kopenhagen Dulwich Picture Gallery, London
Externe links Gerrit Dou op Artcyclopedia met veel links Dossier Gerard Dou bij de KB
Categorie:Nederlands kunstschilder Categorie:Barokschilder Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw Categorie:17e-eeuws schilder