De wereldkampioenschappen turnen, ook wel artistieke gymnastiek genoemd, zijn door World Gymnastics georganiseerde kampioenschappen voor turners.
Geschiedenis In 1931 vierde de Fédération Internationale de Gymnastique (FIG) haar 50e verjaardag met een feestelijk "onofficieel" toernooi, dat de naam "eerste wereldkampioenschap turnen voor mannen" meekreeg. Op het FIG-congres van een jaar eerder (1930) te Antwerpen werd besloten om ter gelegenheid van dit jubileum de edities tussen 1903 en 1930 retrospectief te erkend als "wereldkampioenschappen". 125 years International Gymnastics Federation F.I.G., GymMedia, 30 oktober 2006 Hierdoor werd het 'Tournois International Gymnastique d'Anvers' officieel de eerste editie. GROSSFELD Abie, Changes during the 110 years of the world artistic gymnastics championships, Science of Gymnastics Journal, 2014 HUGUENIN Andre, 100 years of the International Gymnastics Federation, FIG, 1981 Het werd ingericht door het bureau van de Fédération Européenne de Gymnastique (FEG) en er waren enkel mannelijke deelnemers. Vrouwen mochten niet deelnemen aan de wedstrijd, hoewel er wel turnsters waren die optraden als deel van de ceremonies. 1903: Women’s Gymnastics at the First World Championships, Gymnastics History, 27 januari 2022 History, World Gymnastics
Het toernooi werd aanvankelijk om de twee jaar georganiseerd, tot en met 1913. Vanwege de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) vond er vervolgens pas in 1922 opnieuw een editie plaats. Dit was tevens de eerste sinds de omvormving van de FEG naar FIG. Vanaf dan werd er overgestapt op een interval van vier jaar (tot 1978). In 1934 vond de eerste deelname van vrouwen aan het wereldkampioenschap plaats. Er was toen ook een turnteam uit Mexico aanwezig, 1934: Math Problems and Two Perfect 10s during the Men’s Competition at the World Championships, Gymnastics History, 29 maart 2022 het eerste niet-Europese land in de geschiedenis dat deelnam aan de wereldkampioenschappen. In 1942 en 1946 was er een onderbreking vanwege de Tweede Wereldoorlog. In 1950 was het eerste Afrikaanse land present: Egypte. In de daarop volgende editie in 1954 waren Japan, de Verenigde Staten, de Sovjet-Unie en Iran voor het eerst aanwezig. In hetzelfde jaar werden ook de eerste niet-Europese medailles gewonnen: Japan veroverde er vier.
Van 1979 tot 1991 waren de WK's een tweejaarlijks evenement. Vanaf 1992 werd de stap gemaakt naar een jaarlijkse organisatie. In 1994 vonden twee WK's plaats, de individuele competities waren in Australië en de landenwedstrijd was in Duitsland. Vanaf het jaar 2000 werd er besloten om de wereldkampioenschappen turnen niet meer te organiseren in de jaren waarin er ook Olympische Spelen plaatsvinden. Het jaar nà de Olympische Spelen zijn er enkel individuele wedstrijden, geen teamcompetities. Een uitzondering hierop ontstond door de COVID-19-pandemie: de Olympische Spelen in Tokio gingen pas door in 2021, de wereldkampioenschappen turnen echter behielden hun ritme van vóór de pandemie. Daardoor was er in 2021 een turnwedstrijd op wereldniveau zowel op de Spelen als op het WK.
Het wereldkampioenschap bestaat uit meerdere events: de kwalificaties, de teamfinale, de individuele meerkampfinale en de toestelfinales. Er is slechts één kwalificatieronde die telt voor alle finales. De beste vierentwintig individuele gymnasten, met een maximum van twee per land, plaatsen zich voor de meerkampfinale. De gymnasten turnen op alle toestellen en hun totaalscore bepaalt de eindstand. Voor de toestelfinales geldt dezelfde regel van kwalificaties. De beste acht landen plaatsen zich voor de teamfinale. Een landenteam bestaat uit vier gymnasten waarvan er drie op elk toestel turnen. De vrouwen turnen op sprong, brug met ongelijke leggers, evenwichtsbalk en vloer. De mannen turnen op vloer, paardvoltige, ringen, sprong, brug met gelijke leggers en rekstok.
De landen met de meeste medailles zijn de Sovjet-Unie en Rusland, China, de Verenigde Staten, Japan en Roemenie. Bij de mannen is de Wit-Rus Vitali Tsjerbo de recordhouder van meeste medailles en meeste gouden medailles. Het absolute record ligt echter bij de vrouwen, waar de Amerikaanse Simone Biles met kop en schouders boven iedereen uitsteekt (figuurlijk).
Edities Editie Jaar Plaats 1 1903 Antwerpen (België) 2 1905 Bordeaux (Frankrijk) 3 1907 Praag (Oostenrijk-Hongarije) 4 1909 Turijn (Italië) 5 1911 Luxemburg (Luxemburg) 6 1913 Parijs (Frankrijk) 7 1922 Ljubljana (Joegoslavië) 8 1926 Lyon (Frankrijk) 9 1930 Luxemburg (Luxemburg) 10 1931 Parijs (Frankrijk) 11 1934 Boedapest (Hongarije) 12 1938 Praag (Tsjechoslowakije) 13 1950 Bazel (Zwitserland) 14 1954 Rome (Italië) 15 1958 Moskou (Sovjet-Unie) 16 1962 Praag (Tsjechoslowakije) 17 1966 Dortmund (BRD) 18 1970 Ljubljana (Joegoslavië) 19 1974 Varna (Bulgarije) 20 1978 Straatsburg (Frankrijk) 21 1979 Fort Worth (Verenigde Staten) 22 1981 Moskou (Sovjet-Unie) 23 1983 Boedapest (Hongarije) 24 1985 Montréal (Canada) 25 1987 Rotterdam (Nederland) 26 1989 Stuttgart (BRD) 27 1991 Indianapolis (Verenigde Staten) 28 1992 Parijs (Frankrijk) Jaar Plaats Land 29 1993 Birmingham (Verenigd Koninkrijk) 30 1994 () Brisbane (Australië) 31 1994 () Dortmund (Duitsland) 32 1995 Sabae (Japan) 33 1996 San Juan (Puerto Rico) 34 1997 Lausanne (Zwitserland) 35 1999 Tianjin (China) 36 2001 Gent (België) 37 2002 Debrecen (Hongarije) 38 2003 Anaheim (Verenigde Staten) 39 2005 Melbourne (Australië) 40 2006 Aarhus (Denemarken) 41 2007 Stuttgart (Duitsland) 42 2009 Londen (Verenigd Koninkrijk) 43 2010 Rotterdam (Nederland) 44 2011 Tokio (Japan) 45 2013 Antwerpen (België) 46 2014 Nanning (China) 47 2015 Glasgow (Verenigd Koninkrijk) 48 2017 Montréal (Canada) 49 2018 Doha (Qatar) 50 2019 Stuttgart (Duitsland) 51 2021 Kitakyushu (Japan) 52 2022 Liverpool (Verenigd Koninkrijk) 53 2023 Antwerpen (België) 54 2025 Jakarta (Indonesië) 55 2026 Rotterdam (Nederland) 56 2027 Chengdu (China)
Organiserende landen Aantal Land Organisaties51968, 1989, 1994, 2007, 2019 1905, 1913, 1926, 1978, 199241903, 2001, 2013, 20231993, 2009, 2015, 202231934, 1983, 20021995, 2011, 20251979, 1991, 200321994, 20051985, 20171999, 20142006, 20211911, 19541922, 19701909, 19301987, 20101958, 19811938, 19621950, 199711974Oostenrijk-Hongarije190719962018
Medaillewinnaars uit België en Nederland België Jaar Onderdeel Mannen 1903 Team allround Team Allround Georges Wiernickx Brug Eugène Dua Rekstok Charles Van Hulle Ringen François Walravens 1905 Team allround Team 1907 Team allround Team 1911 Brug Jules Labeeu 1913 Rekstok A. Demol Vrouwen 2017 Brug ongelijk Nina Derwael 2018 Brug ongelijk Nina Derwael 2019 Brug ongelijk Nina Derwael Totaal 2 4 6
Nederland Jaar Onderdeel Mannen 1903 Voltige Henricus Thijsen 1905 Team allround Team 2005 Ringen Yuri van Gelder 2006 Ringen Yuri van Gelder 2007 Ringen Yuri van Gelder 2009 Rekstok Epke Zonderland 2010 Rekstok Epke Zonderland 2013 Rekstok Epke Zonderland 2014 Rekstok Epke Zonderland 2017 Rekstok Epke Zonderland Bart Deurloo 2018 Rekstok Epke Zonderland Vrouwen 2001 Brug ongelijk Renske Endel 2002 Vloer Verona van de Leur 2005 Vloer Suzanne Harmes 2015 Balk Sanne Wevers Totaal 5 8 3
Externe link Officiële website FIG