Grote Meren

miniatuur|De vijf Grote Meren vanuit de ruimte miniatuur|De meren met de landgrenzen en grenzen tussen de staten en provincies

De Grote Meren (Engels: Great Lakes, Frans: Grands Lacs) zijn de vijf grote meren op of nabij de grens tussen de Verenigde Staten en Canada. De Grote Meren bestaan uit: het Bovenmeer (Lake Superior), het Huronmeer, het Michiganmeer, het Eriemeer en het Ontariomeer. Het Michiganmeer ligt volledig op het grondgebied van de Verenigde Staten, de overige vier meren ook op Canadees grondgebied. Het totale oppervlak van de meren is 244.106 km².

Het land rondom de meren is rijk aan delfstoffen als ijzererts, nikkel, koper, lood, zink, goud, zilver en asbest. Voor het transport daarvan en van steenkool zijn de meren van groot belang.

Vorming De meren werden uitgesleten door de ijskap die tijdens het laatste glaciaal het grootste deel van het noordelijk halfrond bedekte.

Geografie Vier van de vijf Grote Meren liggen op de grens van de Verenigde Staten en Canada. In 1872 werd een verdrag getekend, hiermee kreeg de Verenigde Staten toegang tot de Sint-Laurens en Canada kreeg toegang tot het Michiganmeer. In 1909 werd een commissie, International Joint Commission, opgericht om geschillen over het gebruik en de kwaliteit van grenswateren te voorkomen en op te lossen, en om Canada en de Verenigde Staten te adviseren over kwesties met betrekking tot waterbronnen. Het eerste overleg vond in 1912 plaats.

Bathymetrie BovenmeerMichiganmeerHuronmeerEriemeerOntariomeerOppervlakte 82.000 km² 58.000 km² 60.000 km² 25.700 km² 19.000 km²Volume 12.000 km³ 4900 km³ 3500 km³ 480 km³ 1640 km³Hoogte 183 m 176 m 176 m 174 m 75 mGemiddelde diepte 147 m 85 m 59 m 19 m 86 mMaximale diepte 406 m 282 m 228 m 64 m 245 mBelangrijksteplaatsen(VS) Duluth, MNMarquette, MISault Ste. Marie, MISuperior, WI Chicago, ILGary, INGreen Bay, WISheboygan, WIMilwaukee, WIKenosha, WIRacine, WIMuskegon, MITraverse City, MI Alpena, MIBay City, MIPort Huron, MI Buffalo, NYErie, PACleveland, OHLorain, OHToledo, OHSandusky,OHDetroit, MIRochester, NYBelangrijksteplaatsen(Canada) Sault Ste. Marie, ONThunder Bay, ON Owen Sound, ONSarnia, ON Windsor, ON Hamilton, ONKingston, ONMississauga, ONOshawa, ONToronto, ON Relatieve hoogte, gemiddelde diepte, maximale diepte, en volumes van de Grote Meren. Notes: Het gebied van elke rechthoek staat in verhouding tot het volume van elk meer. Alle metingen bij laag water. Source: EPA miniatuur|Bathymetrie van de Grote Meren

Klimaat De Grote Meren hebben een vochtig continentaal klimaat, volgens de klimaatclassificatie van Köppen Dfa (in de zuiden) en Dfb (in het noorden). Het ondervindt wisselende invloeden van luchtmassa's uit andere regio's, waaronder droge, koude Arctische lucht, milde Pacifische luchtmassa's uit het westen en warme, natte tropische systemen uit het zuiden en de Golf van Mexico.

De enorme watermassa van de meren hebben ook een matigend effect op het klimaat en kunnen de neerslag verhogen. In de herfst en winter heeft het relatief warme water van de meren een temperend effect waardoor de winters minder koud zijn dan in de regio’s op een gelijke breedtegraad maar verder van de meren. In het voorjaar absorbeert de watermassa de warmte waardoor het omringende land koeler weer ervaart. In de late herfst kan het flink stormen met mogelijk gevaar voor de scheepvaart en de kustgebieden.

In de winter vriezen de meren deels dicht, de hoeveelheid ijsdekking varieert van jaar tot jaar, evenals de duur dat het ijs op de meren blijft liggen. Dit heeft economische gevolgen voor de scheepvaart, de waterkrachtcentrales en de visserij. De Great Lakes Environmental Research Laboratory doet hier al meer dan dertig jaar onderzoek naar. De maximale ijsdekking varieert sterk van jaar tot jaar. Over de periode 1973 tot en met 2026 was gemiddeld 52% van het water bedekt met ijs, met een piek van 97% in 1979 en slechts 12% in 2002. Van de vijf meren heeft het Eriemeer het meeste ijs, in diezelfde periode waren er slechts 10 jaren met een maximale ijsdekking van 40% of minder. Het Michiganmeer kent relatief de minste ijsdekking.

Scheepvaart miniatuur Scheepvaart op de meren was goed mogelijk, maar de connecties tussen de diverse meren waren problematisch. Reeds in 1797 kwam een kleine schutsluis gereed langs de St. Marys River tussen het Bovenmeer en Huronmeer, maar in de oorlog van 1812 werd deze vernietigd. Pas in 1881 werd dit hersteld met de opening van de eerste sluis van de Soo Locks. In 1829 was al Wellandkanaal gereedgekomen, dit kanaal tussen de Eriemeer het Ontariomeer loopt langs de Niagarawatervallen. De Sint-Laurenszeeweg (Engels: Saint Lawrence Seaway, Frans: Voie maritime du Saint-Laurent) kwam in 1959 gereed en dit gaf de Grote Meren een voor zeevaart geschikte verbinding met de Atlantische Oceaan.

Er varen continu meer dan 100 vrachtschepen op de Grote Meren, met uitzondering van de wintermaanden. De meren zijn een belangrijke watertransportroute voor bulkgoederen. De Great Lakes Waterway verbindt alle meren en de kortere Sint-Laurenszeeweg verbindt de meren met de Atlantische Oceaan.

Voor het bulktransport over water zijn er speciale vrachtschepen (Engels: Lakers) gebouwd. Door de aanwezige sluizen zijn de schepen lang, smal en hebben weinig diepgang. De grootste van deze schepen kunnen 70.000 ton lading meenemen. Voor de Verenigde Staten mogen alleen Amerikaanse schepen met een Amerikaanse bemanning varen. In 1880 werd de Lake Carriers’ Association (LCA) opgericht, in 2026 telt deze vereniging dertien leden, reders, die een vloot beheren van 43 schepen. Tussen 2020 en 2024 vervoerden de schepen van de LCA-leden gemiddeld 77,5 miljoen ton vracht, waarvan 40,5 miljoen ton ijzererts, 23 miljoen ton kalksteen en 8,5 miljoen ton steenkool. De overige lading bestond uit cement, zout, zand en graan. In 2002 was dit nog 162 miljoen ton, en dit was, in volgorde van het volume, ijzererts, graan en potas. Het ijzererts en een groot deel van de steenkolen worden gebruikt in de staalindustrie.

Bijzondere sluizen De schutsluizen bij Sault Ste. Marie, de Sault Locks (uitgesproken als en ook wel geschreven als Soo Locks) maken het voor de scheepvaart mogelijk om van het Bovenmeer (183 meter boven de zeespiegel) naar het Michiganmeer en het Huronmeer (177 meter boven zeeniveau) te varen. Hiermee worden de stroomversnellingen op de rivier de St. Marys vermeden. Jaarlijks worden er 10.000 schepen geschut en dit ondanks het feit dat de sluizen tussen januari en maart gesloten zijn vanwege ijsvorming in de meren.

De sluizen bij Buffalo in het Wellandkanaal maken scheepvaart tussen het Eriemeer en het Ontariomeer mogelijk. Het kanaal werd in 1833 gegraven om de Niagarawatervallen te omzeilen, maar was weinig succesvol vanwege grote constructiefouten. De volgende twee kanalen waren dit evenmin. Het huidige, vierde, kanaal werd gegraven tussen 1913 en 1932 en is 43,5 kilometer lang en 9 meter diep. In het kanaal bevinden zich acht sluizen die de schepen van 175 meter boven zeeniveau laten zakken tot 75 meter boven zeeniveau.

Sint-Laurenszeeweg De Sint-Laurenszeeweg is de scheepvaartroute vanaf de Grote Meren naar de Sint-Laurens en uiteindelijk de Atlantische Oceaan. De route bestaat uit negen schutsluizen tussen het Ontariomeer en de rivier. Schepen dalen daarmee van 75 meter naar 6 meter boven zeeniveau. Dankzij de zeeroute kunnen schepen uit Duluth, Thunder Bay, Chicago, Cleveland en Buffalo de oceaan bereiken.

Bijzondere kanalen In 1825 werd het Eriekanaal geopend, dit kanaal maakte een verbinding tussen het Eriemeer en de Amerikaanse oostkust.

Het Illinois and Michigan Canal ging in 1848 open, waarmee de Grote Meren in verbinding kwamen met de Mississippi.

Zie ook Lijst van meren naar oppervlakte

Externe link Government of Canada and United States Environmental Protection Agency (EPA) The Great Lakes: an environmental atlas and resource book (1995)