Fortis was een Belgisch-Nederlandse bank en verzekeraar, die na de verkoop van bedrijfsonderdelen eind september en begin oktober 2008 aan de Nederlandse staat en eind september 2008 aan de Belgische staat in handen is van verschillende eigenaren. Het bedrijf is gesplitst in verschillende ondernemingen met Fortis in de naam.
De voormalige moedermaatschappij, de zogenaamde Fortis holding die uit twee bedrijven bestond (Fortis N.V. en Fortis NV/SA), en sinds 2008 alleen nog maar enkele verzekeringsonderdelen bezit, heeft de nieuwe naam Ageas gekregen.
Geschiedenis Ontstaan Het bedrijf is in 1990 ontstaan na de fusie van de Nederlandse verzekeringsmaatschappij AMEV met de Nederlandse VSB Bank. In hetzelfde jaar sloot de Belgische AG Groep zich bij hen aan. In de jaren daarna volgden vele overnames in de Benelux. Zo werd in België in 1993 een meerderheidsbelang genomen in ASLK en werd in 1998 rivaal ABN AMRO afgetroefd in de strijd om de Generale Bank. In Nederland werden verschillende verzekeraars zoals ASR Stad Rotterdam, Woudsend en de Amersfoortse overgenomen. Van ABN AMRO werd de chique private bank MeesPierson gekocht in 1997. Fortis werd hierdoor een grote verzameling van financiële dienstverleners, en als geheel een van de grootste van Europa. Het concern had ook belangen elders zoals het in 2005 gekochte Turkse Dışbank.
Overname ABN AMRO Een samenwerkingsverband van 3 Europese bankgroepen: Royal Bank of Scotland, Fortis en Banco Santander; het RFS-consortium, ook wel "het bankentrio" genoemd) kondigt in 2007 aan dat zij de Nederlandse bankgroep ABN AMRO overneemt en onderling zal verdelen. De prijs bedraagt ca. 72 miljard euro, voornamelijk in contanten te voldoen (dit is ongeveer € 39 per aandeel ABN Amro). Fortis wil de onderdelen Private banking, Asset Management en de Business Unit Nederland van ABN Amro hebben. Voor haar komt het er dan op aan om haar deel van de koopsom, dat € 24 miljard bedraagt, bijeen te brengen. Ze heeft het geld niet en moet het gaan lenen in een op dat moment zeer moeilijke markt.
De volgende maanden, wanneer steeds duidelijker wordt dat er een financiële crisis aan komt, zal blijken dat deze prijs eigenlijk veel te hoog is en dat Fortis die ook niet zal kunnen betalen. De overmoed van de bestuurders - voorzitter graaf Maurice Lippens legt alle kansen om een lagere prijs te heronderhandelen hoogmoedig naast zich neer - zal uiteindelijk leiden tot de volledige ondergang van de groep Fortis.
In september 2008 meldt Fortis dat ze haar deel van ABN AMRO Bank weer wil verkopen, om zo contanten te krijgen om haar fors gestegen schulden te financieren. Er werd echter geen koper gevonden.Fortis bevestigt injectie € 11,2 mrd, wil ABN Amro verkopenING koopt ABN Amro van Fortis, Trouw, 29 september 2008.ING doet geen bod op ABN Amro Nederland, NRC, 29 september 2008. Op 4 oktober 2008 maakt de Nederlandse regering bekend dat het alle Nederlandse onderdelen van Fortis, inclusief ABN AMRO, heeft overgenomen voor € 16,8 miljard.Die dekselse Belgen hebben óns bij de poot gehad De Morgen, 14 april 2012 In dit pakket is ABN AMRO het grootste onderdeel. ABN AMRO en het Nederlandse deel van Fortis zullen worden geïntegreerd en op termijn worden verkocht of naar de beurs worden gebracht.Fortis in Nederlandse handen, Nu.nl, 4 oktober 2008. Gearchiveerd op 27 januari 2023.
Kredietcrisis thumb|Slotkoersen aandeel Fortis november 2007 tot en met 21 oktober 2008.
Tijdens de wereldwijde kredietcrisis komt de bank in de zomer en herfst van 2008 in een negatieve spiraal terecht.Bronnen: dagkoersen aandeel Fortis op www.behr.nl en oude koersen en grafieken aandeel Fortis, 26 september 2008. Eind juni wordt de markt opgeschrikt door het bericht van Fortis dat het € 8,3 miljard extra nodig heeft, en het dividend ondanks eerdere toezeggingen geschrapt wordt. De uitgegeven aandelen worden voor 10 euro geplaatst bij onder meer het ABP. Ook de Russische zakenman Suleiman Kerimov stapt in Fortis voor € 400 miljoen. Ook de Chinese verzekeraar Ping-An zou zich voor 2 miljard inkopen in de bank. De leiding van Fortis twijfelt dan zelf al aan het voortbestaan van het bedrijf.https://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/21908572/__E-mails_oud-topman_Fortis_op_straat__.html
In september verlagen kredietbeoordelaars Moody's en Standard & Poor hun ratings voor Fortis. Fortis verliest zijn positie in de Dow Jones Euro Stoxx 50, de invloedrijke graadmeter van de 50 belangrijkste Europese aandelen. Eind september stort de koers van het aandeel in tot onder de € 5,50, op een later ontkend gerucht dat De Nederlandsche Bank een verzoek had gedaan aan de Rabobank om Fortis bij te springen met een krediet. Interim-Fortistopman Herman Verwilst probeert om analisten en beleggers gerust te stellen. Hij komt echter niet met nadere cijfers en doet de uitspraak dat Fortis zeker niet failliet gaat. De koers van het aandeel zakt verder in en sluit op € 5,18, een verlies van 71% sinds 1 januari 2008Bedrijfssectoren Financiële instellingen - Het Financieele Dagblad en zo'n 35% in twee dagen. Na die beursdag treedt Verwilst af en wordt vervangen door Filip Dierckx.Dierckx vervangt Verwilst als topman van Fortis, Z24.nl
Optreden overheid Op 28 september wordt bekendgemaakt dat België, Luxemburg en Nederland samen een belang van 49% in Fortis nemen om de crisis te bezweren. De Nederlandse overheid investeert € 4,0 miljard in de Nederlandse tak, België neemt via haar Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM) voor € 4,7 miljard een belang van 49,9% in de overkoepelende bank-holding "Fortis Bank NV/SA" met daarin o.a. de Belgische bank en Luxemburg neemt voor € 2,5 miljard een belang van 49% in de Luxemburgse tak "Fortis Banque Luxembourg S.A.". Tegelijkertijd zal het belang in RFS Holdings met daarin het overblijvende deel van ABN AMRO van de hand worden gedaan en Fortistopman Maurice Lippens zal opstappen.Overheden nemen 49% belang Fortis, NOS.nl, 29 september 2008. Gearchiveerd op 4 maart 2016.
De aandelenkoers stijgt aanvankelijk tot € 6, maar stort al snel in tot onder de € 4. In de loop van de dag komt Fortis met een persbericht dat het kernvermogen nu € 30 miljard is, maar dat dit minder zal worden als het resterende deel van ABN AMRO minder opbrengt dan € 12 miljard.Persbericht Fortis, 29 september 2008. In de loop van de week komt de melding dat de deelname van Ping An in Fortis Investments niet doorgaat: Fortis doet het alleen.Persbericht Fortis, 30 september 2008. Dit wordt positief uitgelegd: blijkbaar heeft Fortis het geld niet meer nodig. De koers van het aandeel Fortis krabbelt op, bereikt wederom, even, bijna de € 6 en sluit de week op € 5,41.
Het volgende weekend blijkt dat de eerste reddingsactie niet voldoende was. Doordat grote klanten massaal hun vermogen weghalen bij de bank verdampt de financiële injectie van de overheden al snel. Op vrijdag 3 oktober houden premier Balkenende, minister Bos en bankpresident Wellink na het sluiten van de beurs een persconferentie waarin zij meedelen dat de Nederlandse overheid de Nederlandse delen van Fortis koopt met daarbij het overblijvende deel van ABN AMRO. Daarvoor zal Nederland ruim € 16,8 miljard betalen. De kapitaalinjectie van € 4 miljard, een week eerder, vervalt daarmee.Nederlandse staat koopt ook ABN Amro, de Volkskrant, 3 oktober 2008. Bos stelt dat Nederland de gezonde delen van Fortis zo veilig gesteld heeft en het besmettingsgevaar buitengesloten heeft.
In de nacht van 5 op 6 oktober wordt bekendgemaakt dat het Franse BNP Paribas grote delen van Fortis overneemt. Fortis groep zelf en haar beursnotering blijft bestaan, maar in een sterk uitgeklede vorm. De Belgische overheid neemt voor nog eens € 4,7 miljard heel Fortis Bank België over (99,3%), en ruilt dan vervolgens aandelen uit met BNP Paribas. België wordt voor 11 à 12 procent grootaandeelhouder in BNP Paribas, terwijl BNP Paribas 75% eigenaar wordt van Fortis Bank België.Rest Fortis in handen van BNP Paribas, Brabants Dagblad, 6 oktober 2008.
Voor Luxemburg ontstaat een analoge situatie, Luxemburg wordt voor 1,4% eigenaar van BNP Paribas, en BNP Paribas wordt voor 66% eigenaar van de Luxemburgse bank.Overname Fortis door BNP Paribas rond, Brabants Dagblad, 5 oktober 2008.
Ook de verzekeringsmaatschappijen worden verkocht aan BNP Paribas, behalve Fortis Insurance International NV. Dit laatste bedrijf gaat door als het beursgenoteerde Fortis, dat dan verder bestaat uit een 66% belang in het bedrijf dat gestructureerde producten aanbiedt - de "probleemkredieten" - en de opbrengsten van verkoop van onderdelen. De handel in het aandeel Fortis zal stilgelegd worden om aandeelhouders de kans te geven te begrijpen wat er gebeurd is.BNP koopt restant van Fortis, Het Financieele Dagblad, 6 oktober 2008.
Fortis doet een persbericht uitgaan, waarin meegedeeld wordt dat van de € 16,8 miljard van de Nederlandse overheid er € 12,8 miljard was voor de bankactiviteiten; dit gedeelte blijft binnen Fortis Bank. De overblijvende € 4 miljard was voor de verzekeringsactiviteiten en deze gaan naar Fortis Groep. Ook de nieuwe € 4,7 miljard van de Belgische overheid gaan naar Fortis Groep, evenals de € 5,73 miljard die BNP Paribas betaalt voor de verzekeringsactiviteiten.Persbericht Fortis, 6 oktober 2008. De eerdere opbrengsten van € 12,8 miljard van Nederland, € 4,7 miljard van België en € 2,5 miljard van Luxemburg zijn dus door België genationaliseerd voor € 4,7 miljard en voor 75% doorverkocht, in ruil voor € 8,25 miljard aan aandelen BNP Paribas. De probleemkredieten zijn hierbij uitgezonderd en zijn apart ondergebracht in een holding die voor 44,7% bij de toenmalige Fortis Groep (tegenwoordig Ageas) blijft, 43,5% bij de Belgische overheid en 11,8% bij BNP Paribas.Royal Park Investments 2011 Annual Report (english), Royal Park Investments, 2012-03-23
Nasleep Na het bekendmaken van het ingrijpen van de overheid begin oktober is de handel in de aandelen Fortis opgeschort. Het was te onduidelijk welke activiteiten er overblijven in Fortis en wat de waarde zou moeten zijn. Pas na een week wordt op 13 oktober de handel in de aandelen Fortis hervat. Het opent 63% lager op € 2 maar zakt in de loop van de week uiteindelijk weg tot ruim onder € 1. Eind november 2008 wordt het (voorlopige) absolute dieptepunt bereikt: een aandeel Fortis kost dan nog maar € 0,57. Dat betekent over heel 2008 een rendement van −89,94%. Verschillende partijen hebben aangegeven een rechtszaak aan te spannen tegen het concern. Onder andere de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) meent dat de aandeelhouders verkeerd zijn voorgelicht.
In de Nederlandse boedel van Fortis maakt het onderdeel ABN AMRO een groot deel uit. De suggestie dat het boedel die naam krijgt is dan ook snel gemaakt. Door onhandige uitspraken van bewindslieden ontstaat er tijdelijk wrevel tussen de Belgische en Nederlandse overheid. Met de kolossale verliezen van beleggers worden er al snel schuldigen gezocht.
Op vrijdag 1 januari 2009 maakte RTL Z bekend dat de Belgische centrale bank een staatssteun aan Fortis had gegeven van 100 miljard euro. Ondanks deze steun is het niet gelukt om Fortis overeind te houden.Centrale Bank België pompte bijna 100 miljard euro in Fortis, RTL Z, 2 januari 2009.
Bewezen wanbeleid in 2008 en de juridische gevolgen Het bestuur van Fortis heeft zich in de periode voor de ondergang van de bank in 2008 op verschillende vlakken schuldig gemaakt aan wanbeleid. Dat heeft de Ondernemingskamer van de rechtbank in Amsterdam op 5 april 2012 bepaald.https://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/11855496/___Wanbeleid_bij_Fortis___.html