miniatuur|Opus Dei werd gesticht in 1928 door de heilig verklaarde Spaanse priester Jozefmaria Escrivá Het Opus Dei (Latijn voor Werk van God) is een instelling van de Katholieke Kerk die in 1928 gesticht werd door Jozefmaria Escrivá. De officiële Latijnse naam is Praelatura Sanctae Crucis et Operis Dei, de Prelatuur van het Heilig Kruis en van het Werk van God. De organisatie is in 1982 door paus Johannes Paulus II aangewezen als personele prelatuur.Encyclopedie/katholiek, Kro-ncrv.nl, geraadpleegd 28 augustus 2024
De organisatie bevordert heiligheid midden in de wereld, zowel voor leken als voor priesters. De belangrijkste boodschap van de organisatie is dat iedereen zijn werk, vrije tijd en gezinsleven kan omvormen tot momenten van ontmoeting met God. Het beroepswerk heeft volgens het Opus Dei een hoofdrol in deze dagelijkse ontmoeting met God, in navolging van Jezus Christus, die als timmerman werkzaam was.Statuten van het Opus Dei, nr. 3 par. 1, onder 3. Escrivá heeft intern en naar buiten toe altijd duidelijk gemaakt dat Opus Dei geen politieke of economische doelen heeft en dat leden op deze gebieden volledig naar eigen inzicht handelen. Wel bevordert de organisatie daarbij de ethische richtlijnen van de Katholieke Kerk op deze gebieden.
Deze groepering is niet gevrijwaard van kritiek, onder andere door hun vermeende beslotenheid en behoudendheid.
Het Opus Dei had als eerste de juridische vorm van de pia unio (een type kerkelijke vereniging). Het werd daarna door de paus ingesteld als een seculier instituut, voordat het vanaf 1982 een prelatuur werd. In 2021 maakten ongeveer 93.000 personen deel uit van de prelatuur, waarvan 98% leken en 2.100 priesters.The Hierarchy of the Catholic Church, Personal Prelature of Opus Dei
Leden van het Opus Dei (Werk van God) noemen het Opus Dei ook wel het Werk.
Doel Doel van Opus Dei is mensen te inspireren tot heiligheid in het dagelijks leven. Het spoort hen aan om in overeenstemming met het geloof te leven en aan de evangelisatie van de maatschappij bij te dragen. Deze boodschap heeft een centrale plaats in de leer van het Tweede Vaticaans Concilie. In deze geest leven betekent de menselijke en christelijke deugden in praktijk brengen op het werk, in het gezin en in het leven van alledag. Men streeft ernaar het voorbeeld van Jezus Christus in het gewone leven te volgen.
De stichter Jozefmaria Escrivá vatte de doelstelling van het Opus Dei als volgt samen:
Opus Dei is in 1982 door paus Johannes Paulus II ingesteld als personele prelatuur van de Katholieke Kerk, als eerste en vooralsnog enige kerkelijke organisatie.Personele prelatuur, www.rkk.nl Het Opus Dei omvat ook het Priestergenootschap van het Heilig Kruis, een vereniging voor gewone priesters en diakens van de bisdommen. De ledenlijst is niet publiek.
Leden en medewerkers Algemeen De aanhangers van Opus Dei komen in de praktijk uit alle sociale lagen van de maatschappij. Het Opus Dei is betrokken bij een groot aantal sociale projecten en scholen voor praktische opleidingen. John Allen, Opus Dei: an objective look behind the myths and reality of the most controversial force in the Catholic Church. Doubleday: New York, 2005. In het bijzonder h.15 (conclusies). De beweging richt zich volgens de statuten echter in het bijzonder tot intellectuelen.Statutes of Opus Dei, nr. 2 par. 2.(10/05/2022)."The Prelature also strives to work with all its strength so that persons of all backgrounds and states in civil society, and especially those who are called intellectuals, adhere wholeheartedly to the precepts of Christ the Lord;" Josemaría Escrivá, de stichter van het Opus Dei, zag de verspreiding van de christelijke boodschap onder intellectuelen als een effectieve manier om zo op termijn de hele maatschappij te bereiken met de boodschap. La propuesta de san Josemaría a los intelectuales - opusdei.org vooral deze citaten (vertaald): “[Josemaria] sprak met mij over de noodzaak om apostolaat ook met intellectuelen te doen, want, voegde hij eraan toe, zij zijn als de bergtoppen met sneeuw: als de sneeuw smelt, komt het water naar beneden en doet de dalen vrucht dragen.” in ”En, als een manier om de boodschap te verspreiden, dacht hij eraan te beginnen met intellectuelen, mensen die in de frontlinie van wetenschap en cultuur staan, waar de ideeën worden gesmeed die het menselijk gedrag en de richting van de samenleving bepalen.” Critici zien dit echter als een vorm van elitisme. De priesters die de geestelijkheid van de prelatuur vormen komen voort uit de lekengelovigen van Opus Dei.
In 2021 maakten ongeveer 93.000 personen deel uit van de prelatuur, waarvan 98% leken en 2.100 priesters.Van het totaal aantal leden bestaat ongeveer de helft uit vrouwen. De spreiding over de werelddelen is ongeveer als volgt: Afrika 2%, Azië en Oceanië 6%, Amerika 34%, Europa 58%. Deze cijfers zijn afkomstig van de organisatie zelf en zijn niet onafhankelijk geverifieerd.
Lidmaatschap Volgens de organisatie zelf is lidmaatschap een bovennatuurlijke roeping: een persoonlijke oproep van God om te leven als christen in het midden van de wereld.
Toetreding tot Opus Dei, of opname in de prelatuur, gebeurt door middel van een verklaring van contractuele aard. De gelovigen van de prelatuur doen geen geloften en veranderen niet van positie in de maatschappij of kerk wanneer zij tot de prelatuur toetreden. Lid worden van het Opus Dei is een innerlijke keuze, iedere leek blijft een gewone gelovige van het bisdom waartoe hij of zij behoort. De aansluiting bij Opus Dei is conform de statuten van het Opus Dei een vrije keuze en men kan nadat de periode van verbintenis is afgelopen het Opus Dei weer verlaten. Wie echter een permanente verbintenis is aangegaan, kan het Opus Dei feitelijk te allen tijde verlaten, maar kerkrechtelijk gezien alleen met verlof van de prelaat.https://opusdei.org/en/article/statutes-of-opus-dei-eng/ Statuten van het Opus Dei, p. 29
Verschillende types van lidmaatschap De samenstelling van Opus Dei is als volgt: een prelaat, de eigen priesters (het presbyterium) en de leken. Zowel mannen als vrouwen kunnen lid worden.
De leden van het Opus Dei bestaan voornamelijk uit surnumerairs. De overige leden - geassocieerden en numerairs - mannen en vrouwen - die celibatair leven.
Surnumerair Het grootste deel van de leden (70%) is surnumerair. Het zijn werkende, zelfstandig wonende mannen en vrouwen die een deel van hun tijd besteden aan gebed, aangevuld met deelname aan vormingsbijeenkomsten (kring) en retraites. Surnumerairs kunnen trouwen als zij dat willen, ze zijn zoals iedere katholiek geroepen om de kuisheid te beleven, ook tijdens het huwelijk. Zij worden aangemoedigd om op vrijwillige basis bij te dragen aan apostolische activiteiten, zowel die van hun parochie of andere katholieke instellingen, alsook aan initiatieven die verbonden zijn aan het Opus Dei zelf. Deze aanmoediging is in lijn met het onderricht van de Katholieke Kerk over de rol van leken in de apostolaat (vgl. Catechismus van de Katholieke Kerk, nr. 898–900) en met teksten van Josemaría Escrivá, waaronder het document The Work in the World, waarin het belang van persoonlijke vrijheid en edelmoedigheid wordt benadrukt.
Numerair De numeraire leden vormen ongeveer 20% van de leden. "Numerair" is een algemene term voor mensen die onderdeel zijn van het permanente personeel van een organisatie. In het Opus Dei zijn numerairs celibataire leden die zich volledig beschikbaar stellen voor bestuurswerk en de geestelijke vormingsactiviteiten van de prelatuur.Statutes of Opus Dei 2.9 Numerairs hebben over het algemeen banen buiten het Opus Dei, hoewel sommigen zich full-time toewijden aan intern werk. Numerairs wonen gewoonlijk in Opus Dei-huizen, normale huizen met daarin ook een kapel. Ze leven daar met hun mede-numerairs in een familieverband. Net als bij religieuzen gaat zijn/haar nalatenschap naar de organisatie. Deze ledengroep wordt geacht het ongebruikte inkomen af te staan aan Opus Dei als ze buitenshuis werken.Do Members of Opus Dei have to donate a percentage of their wage? - Opus Dei Sommige vrouwelijke numerairs, numerair-auxiliair genoemd, wijden zich aan de huishoudelijke taken in de centra. Alle leden van Opus Dei worden aangemoedigd tot kleine, dagelijkse vormen van versterving, zoals het afzien van comfort of kleine verlangens, als middel tot heiliging. Sommige celibataire leden kiezen er op persoonlijke basis voor om traditionele boetepraktijken te gebruiken. Het gebruik van dit soort verstervingsmiddelen is tegenwoordig controversieel.https://english.elpais.com/international/2024-10-06/manipulation-greed-and-power-the-untold-story-of-opus-dei.html Toch is dit een oud-christelijke praktijk die ontstaan is in de tijd van de kerkvaders. In de meer strenge kloosterordes wordt dit ook gepraktiseerd.Attwater, Rev. Fr. Donald (16 December 1997). A Catholic Dictionary. TAN Books. p. 293. . "DISCIPLINE. A small whip or scourge of cords variously arranged, used for self-inflicted mortification (q.v.). Its use is prescribed in the more austere religious orders and congregations; among the Cistercians, for example, it is self-administered on most Fridays of the year after the night-office for the space of a Misere."Katholieke Encyclopaedie, disciplineCatholic Dictionary - Discipline Deze praktijken zijn vrijwillig en maken geen verplicht onderdeel uit van de spiritualiteit van Opus Dei.
Priesters van Opus Dei De categorie is een minderheid (2%). Zij komen voort uit de numerairs en geassocieerden, waarna ze een priesteropleiding volgen. Hun werk is niet gefocust op de Katholieke Kerk als geheel, maar op de leden en activiteiten van Opus Dei. Zij vallen onder gezag van de prelaat van Opus Dei en niet die van de lokale bisschop. Een gewone parochiepriester kan ook lid zijn van Opus Dei, via het Priestergenootschap van het Heilig Kruis. Dit lidmaatschap omdat het een persoonlijke keuze is, is doorgaans niet publiek, zodat parochianen niet perse op de hoogte zijn daarvan, maar als ze het willen weten kunnen de priester altijd ernaar vragen.
Geassocieerde De geassocieerden leven celibatair, wonen bij hun familie of waar het vanwege hun beroep beter uitkomt.
Allen, zowel (auxiliair-) numerairs als geassocieerden, priesters en surnumerairs zijn volwaardig lid. De stichter en in zijn voetsporen de Prelaat, herinneren altijd dat het verkeerd zou zijn te denken dat het meer is om bijv. numerair te zijn dan geassocieerde.https://opusdei.org/nl-nl/article/brief-van-de-prelaat-28-oktober-2020/
Medewerker Medewerkers van Opus Dei zijn mannen en vrouwen die niet officieel lid zijn, maar zich wel aangetrokken tot de spiritualiteit of de activiteiten van het Opus Dei en zich als vriend beschouwen. Ze dragen door hun gebed, materiële bijdragen (inclusief financiële) en eventueel het eigen werk bij aan het apostolische doel van het Opus Dei.Statuten van het Opus Dei, nr. 16, par. 1 Ze kunnen katholiek zijn, maar ook niet-christenen kunnen medewerker worden. Voor hen wordt dagelijks gebeden door leden. Medewerkers kunnen met gebed, geld en of hulp bijdragen aan apostolische activiteiten.
Enkele leden met bekendheid Leken
Paola Binetti, Italiaanse senator, psychiater en hoogleraarOfficiële homepage Paola Binetti (Italiaans) http://www.paolabinetti.it Guillermo Lasso (geboren 1955), voormalig president van Ecuador (2021-2023) en surnumerair lid van het Opus Dei.el Universo Scott Hahn (1957), voormalig dominee, katholieke theoloog en auteur van verschillende boeken en universitair docent in Amerika. Joaquín Navarro-Valls (1936-2017), arts en journalist die later directeur van het Vaticaanse Persbureau werd, vanaf 1984. Een numerair lid.BBC news. John F. Coverdale (1940), Amerikaans historicus, hoogleraar rechten aan de Seton Hall UniversityJohn F. Coverdale: The Vocation to Opus Dei, 1994 Dr. Patrick Ngugi Njoroge (geboren in 1961), Keniaanse econoom, bankier en de gouverneur van de Centrale Bank van Kenia.BBC world.