Jona Lendering (Beneden-Leeuwen, 29 oktober 1964) is een Nederlands historicus, blogger, webmaster en journalist, die vooral actief is op het gebied van wetenschapscommunicatie over de oudheid.
Biografie Lendering studeerde aan de Rijksuniversiteit Leiden en de Vrije Universiteit te Amsterdam. Sinds 1996 beheert hij Livius.org, een website over de oude geschiedenis. Lendering is mede-oprichter van Livius Onderwijs, een onafhankelijke school voor historisch onderwijs.About Livius, Livius.org
Professionalisering Lendering ijvert voor een professionelere aanpak van wetenschapscommunicatie over de oudheid. Zijn weblog, Mainzer Beobachter, kent een rubriek waarin hij methodische problemen uitlegt en in zijn recentere boeken legt hij uit hoe classici teksten uitleggen (Het visioen van Constantijn) en hoe historici het verleden reconstrueren (Xerxes in Griekenland). In Bedrieglijk echt toonde hij het belang van de materiële analyse van papyri.
Hij is bestuurslid van de Vereniging voor Wetenschapsjournalistiek en -communicatie Nederland.
Oeuvre Lendering pakt historische kwesties vaak iets breder aan dan gebruikelijk is. In zijn biografie van Alexander de Grote (Alexander de Grote. De ondergang van het Perzische Rijk) probeerde hij meer dan eerdere historici gebruik te maken van Babylonische bronnen, in zijn Stad in marmer benutte hij de Talmoed voor beschrijvingen van de stad Rome. In De randen van de aarde combineerde hij archeologisch materiaal om klassieke teksten te duiden en vice versa.
In zijn Vergeten erfenis. Oosterse wortels van de westerse beschaving (2009) vergeleek Lendering de invloed van Griekenland en Rome bij het ontstaan van de Europese cultuur met de Arabische invloed, die zijns inziens veel groter is geweest dan doorgaans wordt gedacht. Zo zouden de middeleeuwse universiteiten ontwikkeld zijn naar het voorbeeld van de madrassa's.
In De klad in de klassieken (2012) beschrijft hij de vaardigheden die classici, historici en archeologen dienen te beheersen, en wat er gebeurt als ze deze vaardigheden - door te korte opleidingen en te grote bezuinigingen op de wetenschappelijke instituten - niet langer beheersen. Daarbij wijst hij met name op de incidentele verspreiding van onjuiste informatie.
Waardering Lenderings boeken ontvingen uiteenlopende kritieken. Diverse recensenten prezen zijn Alexanderboek aan en stemden in met zijn constatering dat de belofte die in het spijkerschriftmateriaal besloten ligt nog moet worden waargemaakt.Alexander de Grote - De Ondergang van het Perzische Rijk (Alexander the Great - The Fall of the Persian Empire), Jona Lendering, Heinrich Müller, Book Reviews: Non-English, Pothos.org, 8 feb 2005Jona Lendering, Alexander de Grote. De ondergang van het Perzische rijk, Jan Stronk, Bryn Mawr Classical Review , juli 2005 Michiel Leezenberg prees het boek Vergeten erfenis in het NRC en concludeerde dat, als Lendering gelijk had, de canondiscussie opnieuw moest worden gevoerd en het voortbestaan van het gymnasium discutabel was. Soortgelijke besprekingen verschenen in De Groene Amsterdammer en De Pers.Michiel Leezenberg, ‘Wel of geen Arabische wortels?’ in: NRC Handelsblad, 29 mei 2009; Rob Hartmans, ‘Niet alles komt van de oude Grieken’ in: De Groene Amsterdammer, 3 juni 2009; Marcel Hulspas, ‘Waarom wij geen Grieken zijn’ in: De Pers, 7 mei 2009. De confessionele pers, met name het Nederlands Dagblad en het Katholiek Nieuwsblad, was daarentegen overwegend negatief.Klaas Wierenga, ‘Knoeiwerk van Jona Lendering’ in Nederlands Dagblad, 19 juni 2009; Henk Rijkers, ‘Oosterse erfenis?’ in: Katholiek Nieuwsblad, 7 augustus 2009.
Kort na het verschijnen van Lenderings Spijkers op laag water kenden de Nederlandse classici en oud-historici hem in 2010 voor zijn website Livius.org de Oikos publieksprijs toe.Jona Lendering wint de OIKOS publieksprijs 2010 Een jaar later volgde de NKV Homerusprijs voor zijn boek De rand van het rijk (een bewerking van De randen van de aarde. De Romeinen tussen Schelde en Eems). In hetzelfde jaar (2011) werd hij uitgenodigd voor de eerste Habetslezing van het LGOG.'Habetslezing', op lgog.nl, geraadpleegd op 3 december 2021. Gearchiveerd op 3 december 2021. In 2016 werd de Theodor Award aan hem toegekend.Theodor award 2016www.oba.nl/nieuws
Boeken
Libanon. Een korte geschiedenis (2025), Utrecht: Omniboek, samen met , Goden en halfgoden. Filon van Byblos over de Fenicische mythologie (2025), Utrecht: Omniboek, Oudheidkunde is een wetenschap. En dat mag je ook best eens uitleggen (2023), Utrecht: Omniboek, De vergeten oorlog: De strijd tussen Rome en Karthago. De Eerste Punische Oorlog (264-241 v.Chr.) (2022), Utrecht: Omniboek, Hannibal in de Alpen: Een puzzel uit de oudheid (2022), Utrecht: Omniboek, Bedrieglijk echt. Oude papyri, moderne controverses (2020), Utrecht: Omniboek, Xerxes in Griekenland. De mythische oorlog tussen Oost en West (2019), Utrecht: Omniboek, Wahibre-em-achet en andere Grieken. Landverhuizers in de Oudheid (2019), Utrecht: Omniboek, (geschenkboekje voor de Week van de Klassieken) samen met , Het visioen van Constantijn. Een gebeurtenis die de wereld veranderde (2018), Utrecht: Omniboek, Israël verdeeld: Hoe uit een klein koninkrijk twee wereldreligies ontstonden (2014), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Edge of Empire. Rome's Frontier on the Lower Rhine (2012), Zutphen: Karwansaray, , Engelse vertaling van De rand van het Rijk De klad in de klassieken: waarom onze kennis van de oudheid onbetrouwbaar wordt, waarom dat zorgwekkend is (ook voor wie niet in de oudheid is geïnteresseerd) en hoe daar iets aan kan worden gedaan (2012), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, samen met , De rand van het Rijk, De Romeinen en de Lage Landen (2010), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Spijkers op laag water. Vijftig misverstanden over de Oudheid (2009), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Vergeten erfenis. Oosterse wortels van de westerse cultuur (2009), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Oorlogsmist. Veldslagen en propaganda in de Oudheid (2006), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Polderdenken. De wortels van de Nederlandse overlegcultuur (2005), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Alexander de Grote. De ondergang van het Perzische Rijk (2004), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, samen met en , Interim-ABC. De woordenschat van interim-managers (2002), 's-Gravendeel: Let's communicate, Stad in marmer. Gids voor het antieke Rome aan de hand van tijdgenoten (2002), Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep, Archeologie van de futurologie (2000), z.p.: Het BUREAU Interim !, De randen van de aarde. De Romeinen tussen Schelde en Eems (2000), Amsterdam: Ambo, Een interim-manager in het Romeinse Rijk. Plinius in Bithynië (1998), z.p.: Het BUREAU Interim !,
Externe links
Livius.org Mainzer Beobachter
Categorie:Nederlands oudhistoricus