thumb|Stembiljet voor de Tweede Kamerverkiezing 2002 in Amsterdam. De Tweede Kamerverkiezingen 2002 waren verkiezingen in Nederland voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 15 mei 2002.

De verkiezingen werden gehouden als gevolg van de afloop van de zittingstermijn van de Tweede Kamer die gekozen was bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1998. Weliswaar diende het kabinet-Kok II op 16 april 2002 zijn ontslag in vanwege de conclusies van het NIOD-rapport over de Srebrenica-affaire, maar dit had geen effect meer op de datum van de al eerder uitgeschreven verkiezingen.

Achtergrond De verkiezingen stonden speciaal in het teken van de terroristische aanslagen op 11 september 2001 door islamitische terreurgroep Al Qaida en de moord op Pim Fortuyn op 6 mei 2002.

In de aanloop naar de verkiezingen was er een verkiezingsstrijd gaande tussen Ad Melkert, lijsttrekker van de PvdA, en Pim Fortuyn, aanvankelijk beoogd lijsttrekker van Leefbaar Nederland, vanaf februari 2002 voor zijn eigen lijst, Lijst Pim Fortuyn (LPF). In 2022 werd deze verkiezingsstrijd het onderwerp van het televisiedrama Het jaar van Fortuyn.

Deelnemende partijen Aan deze verkiezingen namen de volgende partijen deel:

LijstKlik op het lijstnummer om de kandidatenlijst van de betreffende partij te zien. PartijNaamgeving van de partijen conform de vermelding op het stembiljet en in de officiële uitslag. Lijsttrekker Kieskringen/19 1 Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) Ad Melkert 19 2 VVD Hans Dijkstal 19 3 Christen Democratisch Appèl (CDA) Jan Peter Balkenende 19 4 Democraten 66 (D66) Thom de Graaf 19 5Lijstverbinding van GroenLinks en de SP. GROENLINKS Paul Rosenmöller 19 6 SP (Socialistische Partij) Jan Marijnissen 19 7Lijstverbinding van de SGP en de ChristenUnie. Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) Bas van der Vlies 19 8 VERENIGDE SENIOREN PARTIJ Anneke Smit-Boersma 19 9 Nieuwe Midden Partij (NMP) Jos Bron 17Nam deel in alle kieskringen, behalve in kieskring 6 (Nijmegen) en 8 (Utrecht). 10 Partij van de Toekomst (PvdT) Johan Vlemmix 17Nam deel in alle kieskringen, behalve in kieskring 5 (Lelystad) en 11 (Den Helder). 11 Vrije Indische Partij & OUDERENUNIE Rob Koop 16Nam deel in alle kieskringen, behalve in kieskring 2 (Leeuwarden), 10 (Haarlem) en 16 (Leiden). 12 ChristenUnie Kars Veling 19 13 DUURZAAM NEDERLAND Seyfi Özgüzel 19 14 LEEFBAAR NEDERLAND Fred Teeven 19 15 Lijst Pim Fortuyn Pim Fortuyn 19 17 Republikeinse Volkspartij RVP John Gouweloos 1Nam alleen deel in kieskring 12 ('s-Gravenhage).

Uitslag miniatuur|Grootste partij per gemeente

Opkomst en kiesdeler 1998 2002 # stemmen % # stemmen % KiesgerechtigdenInclusief 19.533 personen opgenomen in het Register Buitenland.11.755.132 12.035.935 Niet opgekomen 3.132.910 26,65% van het aantal kiesgerechtigden. 2.520.709 20,94 Opkomst 8.622.222 73,35 9.515.226 79,06 Blanco/ongeldige stemmen 14.435 0,17% van het aantal uitgebrachte stemmen. 14.074 0,15 Geldige stemmen 8.607.787 99,83 9.501.152 99,85 Kiesdeler 57.385 0,67 63.341 0,67

Verkiezingsuitslag naar partij De uitslag liet grote verschuivingen zien, die sterk beïnvloed waren door de moord op Pim Fortuyn, die op 6 mei, negen dagen voor de verkiezingen, had plaatsgevonden. De LPF behaalde 26 zetels, terwijl de Partij van de Arbeid terugviel van 45 naar 23 zetels, een destijds historisch lage score. Ook de VVD en D66 verloren fors, terwijl het CDA 14 zetels won en de grootste partij werd. Andere winnaars waren nieuwkomer Leefbaar Nederland (2 zetels) en de Socialistische Partij (van 5 naar 9). De ChristenUnie (in 2000 ontstaan uit een fusie van RPF en GPV), de SGP en GroenLinks verloren alle één zetel, hoewel de twee laatste partijen meer stemmen behaalden dan in de voorgaande verkiezingen. De opkomst bij deze verkiezingen was echter bijzonder hoog: er brachten circa 850.000 meer mensen hun stem uit dan in 1998.

Partij 1998 2002 +/− # stemmen %% van het aantal geldige stemmen. zetels # stemmen % zetels % zetels Christen Democratisch Appèl (CDA) 1.581.053 18,37 29 2.653.723 27,93 43 +9,56 +14    Lijst Pim Fortuyn - - - 1.614.801 17,00 26 +17,00   +26    VVD 2.124.971 24,69 38 1.466.722 15,44 24 −9,25 −14    Partij van de Arbeid (P.v.d.A.) 2.494.555 28,98 45 1.436.023 15,11 23 −13,87   −22    GROENLINKS    625.968   7,27 11    660.692   6,95 10 −0,32 −1   SP (Socialistische Partij)    303.703   3,53  5    560.447   5,90  9 +2,37 +4   Democraten 66 (D66)    773.497   8,99 14    484.317   5,10  7 −3,89 −7   RPF    174.593   2,03  3 Gereformeerd Politiek Verbond (GPV)    108.724   1,26  2 ChristenUnieIn 2002 gemeenschappelijke lijst van Reformatorische Politieke Federatie en Gereformeerd Politiek Verbond. - - -    240.953   2,54  4subtotaal    283.317   3,29  5    240.953   2,54  4 −0,75 −1   Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP)    153.583   1,78  3    163.562   1,72  2 −0,06 −1   LEEFBAAR NEDERLAND - - -    153.055   1,61  2 +1,61 +2   VERENIGDE SENIOREN PARTIJ - - -      39.005   0,41  0 +0,41 0 Vrije Indische Partij & OUDERENUNIENam in 1998 deel onder de naam Vrije Indische Partij (VIP).        7.225   0,08  0      10.033   0,11  0 +0,03 0 DUURZAAM NEDERLAND - - -        9.058   0,10  0 +0,10 0 Partij van de Toekomst (PvdT) - - -        6.393   0,07  0 +0,07 0 Nieuwe Midden Partij (NMP)      23.512   0,27  0        2.305   0,02  0 −0,25 0 Republikeinse Volkspartij RVP - - -            63   0,00  0 +0,00 0 overige partijen in 1998    236.403   2,75  0 - - - −2,75 0 Totaal 8.607.787 100,00 150 9.501.152 100,00 150 0 0

Gekozen leden

Kabinetsformatie

De kabinetsformatie van 2002 duurde 68 dagen en resulteerde in het kabinet-Balkenende I, een coalitie van CDA, LPF en VVD. Het kabinet werd gekenmerkt door interne spanningen binnen de LPF en viel al binnen een jaar. Dit leidde tot vervroegde verkiezingen in 2003. +Zetelverdeling & Regeringscoalitie9102374324268SPGLPvdAD66 93 | Kabinet-Balkenende I | CDA + VVD + LPF | 68/309 d