Fala is een West-Iberische Romaanse taal die gesproken wordt door zo'n 5.000 tot 10.000 mensen in het uiterste noordwesten van de Spaanse provincie Cáceres in de regio Extremadura, langs de grens met Portugal. De taal heeft ook verschillende andere namen, waaronder A Fala, A Fala de Xálima, A Fala do Xãlima, Chapurreáu, Xalimegu en Galicisch-Extremaduriaans.
Fala betekent spreektaal in het Fala en het nauw verwante Portugees en Galicisch. De taal stamt af van het Galicisch-Portugees, een middeleeuwse taal waaruit ook het Portugees en Galicisch zich ontwikkelden. Volgens sommige taalkundigen is het Fala niet een aparte taal maar een archaïsche vorm van het Galicisch.
De meeste sprekers van Fala wonen in de dorpen Valverde del Fresno, Eljas en San Martín de Trevejo in de geïsoleerde vallei Val de Xálima (Val de Jálama). Er worden drie dialecten van de taal onderscheiden: Mañegu (gesproken in San Martín de Trevejo), Lagarteiru (in Eljas) en Valvideiru (in Valverde del Fresno). Fala-sprekers gebruiken de taal onder elkaar, maar spreken Spaans met de buitenwereld, op school en in de kerk.
De taal krijgt langzamerhand meer erkenning. In 1992 werd de vereniging Asociación Fala i Cultura opgericht, die tot doel heeft om de taal verder te bestuderen en beschermen, en in 1998 werd het eerste boek in Fala uitgegeven, Seis sainetes valverdeiros van Isabel López Lajas. In 1999 werd in San Martín de Trevejo een wetenschappelijk congres over de taal gehouden, en in 2001 werd de taal door de Junta (regering) van Extremadura erkend als bien de interés cultural (cultureel erfgoed).
Literatuur Er is niet veel literatuur in het Fala. Tot de in deze taal gepubliceerde boeken behoort « Versus Valeoris da nosa fala - Obra poética mañega » van Domingo Frades Gaspar. Het is een bundel gedichten die de auteur over een periode van vijftig jaar heeft geschreven. Er zijn ook enkele boeken van « Contus e Relatus Cortus ».
Andere teksten in het Fala zijn te vinden in « Anduriña – Revista Cultural de As Ellas », uitgegeven door de culturele vereniging « U Lagartu Verdi » in samenwerking met de gemeenteraad van Eljas, en dit sinds 1997.
Onder de vertalingen zijn « Novu Testamentu en Fala », vertaald door Mingu (Domingo Frades Gaspar), en « El Principito » (De Kleine Prins). Gecoördineerd door Antonio Garrido Correas, werd het uitgevoerd door drie vrienden: Mingu, Seve en Pepi (Domingo Frades Gaspar, Félix Severino López Fernández en José María).
« Toen ik zes jaar oud was, zag ik, zag ik, zag ik een prachtig plaatje in een boek over Bosqui Vilgin met de titel ‘Verhalen die je hebt meegemaakt’ ».
In 2026 publiceerde Vicente Costalago « Vérsus sóltus », een bundel gedichten die volgens het « Propuesta Ortográfica de la UEX » is geschreven.
Externe link Valverdi du Fresnu een webpagina in het Fala
Categorie:Iberisch-Romaanse taal Categorie:Cáceres Categorie:Taal in Extremadura