De Vriendschap is een korenmolen in het dorp Winsum in het noorden van de Nederlandse provincie Groningen.

De molen werd in 1785 als pelmolen te Mensingeweer gebouwd, als opvolger van een in dat jaar afgebroken kleinere pelmolen uit de eerste kwart van de 18e eeuw. Onderdelen van deze voorganger zijn in 1785 hergebruikt in de opvolgende molen. Recent houtonderzoek in de Vriendschap dateerde het boventafelement, maar ook het bovenwiel en spoorwiel op de periode 1700-1720, de oudste nog bestaande en draaiende tandwielen in de provincie Groningen!

In 1801 besloten toenmalig molenaar en eigenaren Cornelis Jans Pel en zijn vrouw om de molen te verplaatsen. De molen is met zorg geheel gedemonteerd en eind 1801 in Winsum weer opgebouwd en wederom als pelmolen in bedrijf genomen.

De molen wijkt qua bouwconstructie af van de gemiddelde Groninger stellingmolen en kan gezien worden als de voorloper van de later gebouwde en verder doorontwikkelde Groninger- pelmolens uit het midden van de 19e- eeuw. Het houten achtkant van de molen is nog steeds in een originele 18e-eeuwse staat, wat de molen uniek maakt in de provincie Groningen!

Het achtkant is compleet van hout met doorlopende achtkantstijlen uit één stuk, vanaf de gemetselde stiepen tot aan de kap. Daarbij mist er boven een bintlaag in het achtkant. Een oude bouwwijze en niet functioneel noodzakelijk in een pelmolen, gezien de pelstenen onder stellingniveau lagen. Omdat het achtkant van de Vriendschap door het missen van deze bintlagen teveel tordeerde zijn er ter versteviging kruizen dwars door de molen aangebracht.

Het koppel maalstenen op windkracht is geplaatst in 1851. Dit heeft te maken met de andere molen in Winsum, De Ster, die toen gebouwd werd als opvolger van een standerdmolen korenmolen. De Ster kreeg een gecombineerde functie van zowel koren als ook pelmolen. Om een gezonde concurrentie tussen de beide Winsummer molens te behouden mocht in de Vriendschap een koppel stenen worden bijgeplaatst, zo is te lezen in archiefstukken.

Deze maalstenen bevinden zich vanwege het ontbreken van eerder genoemde bintlagen onder het stellingniveau. Omdat de maalstenen daardoor ver uit het hart van de molen liggen was een extra overbrengingswiel nodig ter aandrijving, hetgeen vrij uniek is.

In 1916 plaatste men beneden in de molen nog een maalstoel die door een elektromotor werd aangedreven.

In of voor 1941 werden de beide pelstenen verwijderd. Sindsdien is de molen uitsluitend als korenmolen in bedrijf. Rond deze periode kreeg de molen zijn huidige naam: De Vriendschap.

De wieken van de molen zijn voorzien van het zelfzwichtingssysteem, waarbij een roede is voorzien van oud- Hollandse windborden en de andere roede is uitgerust met Bremer stroomlijnneuzen met remkleppen. In 2006 werd de molen vanwege de slechte staat stilgezet, tussen 2008 en 2011 is de molen stukje bij beetje gerestaureerd en is inmiddels weer geheel maalvaardig.

De molen, die thans in eigendom is van de Molenstichting Winsum, wordt zeer regelmatig door vrijwilligers in werking gezet.

Categorie:Molen in Het Hogeland Categorie:Rijksmonument in Het Hogeland Categorie:Stellingmolen Categorie:Korenmolen Categorie:Zelfzwichter Categorie:Maalvaardige molen