thumb|Schaalmodel van de Boeing X-48B, een experimenteel vliegtuig ontwikkeld door Boeing en NASA, Rogers Dry Lake, NASA Dryden. Een onbemand luchtvaartuig, sonde of droneDrone is het Engelse (en Oudnederlandse) woord voor een mannetjesbij, een dar. is een luchtvaartuig zonder piloot aan boord. Het toestel wordt op afstand bestuurd, waarbij het luchtvaartuig binnen of buiten het gezichtsveld van de piloot kan vliegen. Er zijn ook (semi-)autonome professionele systemen waarbij vliegtuigen vanaf elke plek op aarde bestuurd kunnen worden.
Sinds 31 december 2020 is Europese wetgeving actief: uitvoeringsverordeningen EU 2019 945 en EU 2019 947, op basis van de algemene luchtvaartverordening (EU) 2018/1139. Dit betekent dat er uniforme regels bestaan voor het gebruik en op de markt brengen van nieuwe onbemande luchtvaartuigen in lidstaten die zijn aangesloten bij het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA). De Europese regels worden per land aangevuld met nationale wet- en regelgeving. Dit leidt in de praktijk tot verschillen tussen landen ten aanzien van onder andere de toegestane leeftijd om zelfstandig te mogen vliegen, geografische zones (no-fly zones) en beperkingen rondom (gecontroleerde) vliegvelden, wegen, infrastructuur en bebouwde omgeving.
In Nederland en andere EU-landen geldt standaard een maximum vlieghoogte van 120 meter voor modelvliegtuigen met radiobesturing. Er moet binnen het gezichtsveld gevlogen worden, waarbij het overvliegen van niet-betrokken personen vermeden dient te worden. Bij een gewicht vanaf 250 gram is het bezit van een officieel (theorie) basiscertificaat verplicht. Ook is er een aanvullend certificaat voor drones tussen de 500 gram en 2 kilo. Certificaten worden uitgegeven door de overheid en in alle EASA-lidstaten officieel erkend.
Naamgeving Er bestaan verschillende Engelse namen of afkortingen waaronder een dergelijk toestel bekend is: Unmanned Aerial Vehicle (UAV) of Remotely Piloted Aircraft System (RPAS), Micro Air vehicle (MAV), Autonomous Aerial Robotics (AAR), Small Unmanned Aircraft System (SUAS), microcopter, mini UAV of small UAV, rotor-UAV of RUAV, quadcopter, hexacopter, octocopter en tricopter.
In Europa wordt, binnen EASA-verband, de afkorting UAS gebruikt: Unmanned Aircraft System.
De benaming drone wordt al vele tientallen jaren gebruikt als militaire luchtvaartterm voor een onbemand vliegtuig dat dient als vliegend doel om te worden uitgeschakeld bij oefeningen. Het zijn vaak aangepaste voorheen bemande uitgefaseerde straaljagers zoals de F-4 Phantom.
Framework Drones worden samengesteld met een framework waarbij deze door de keuzevariatie aan hardware- en softwarecomponenten (zoals zwermintelligentieOutdoor flocking and formation flight with autonomous aerialrobots en de autopiloot) geoptimaliseerd kunnen worden voor een bepaald doel, zoals in opensource-robotica (en closedsource-robotica). Voor het frame van de drone wordt meestal glasvezelweefsel met carbon, aluminium, metaalschuim, foam of biologische materialen zoals zwamvlokPrototyping a biological UAV gebruikt en soms gaat daar een laagje plastic over.
De huidige populariteit van UAV's komt door de daling van de prijzen en het gewicht van onder andere camera's, dataopslag, sensoren, GPS, GLONASS, Beidou en radarFingernail-sized radar chip could be used in future smartphones door massaproductie voor mobiele telefoons en er is ook gecombineerd gebruik mogelijk zoals in dit voorbeeld met een Nokia 1020 waarvan de camera in het UAV framework gebruikt wordt.UAV Maker Pushes High-Tech Camera Een voorbeeld van een geoptimaliseerde drone is de Titan Solara UAV die tot 5 jaar in de lucht kan blijven.Solar-powered UAV could fly in the upper atmosphere for 5 years at a time - See more at: http://www.gizmag.com/solara-uav-atmospheric-satellite/28886/#sthash.GWp8vWCf.dpuf
miniatuur|Een commerciële drone met afstandsbediening Een UAV is meestal voorzien van radiografische besturing met video ofwel first-person view (FPV) via Wi-Fi, radiofrequenties of een satelliet waarbij de beelden van de videocamera te zien zijn op het grondstation. Onderzoekers aan de Zhejiang University in Hangzhou, China demonstreerden een drone die werkt met een brain-computer interface gebaseerd op elektro-encefalografie voor de aansturing,Brain-controlled quadcopter drone takes flight in China evenals de University of MinnesotaMind over mechanics en de University of Texas.Braindrones Er zijn ook versies met een head-mounted display.
Qua vliegtechniek onderscheidt men het onbemande vliegtuig en de onbemande helikopter (rotor-UAV, RUAV), de configuratie zoals de bi-copter, tri-copter, quadcopter, hexacopter, octocopter, fixed wing of flexible wing plane. In het geval van twee rotoren kunnen die beide bovenop zitten, of er is, zoals bij de meeste bemande helikopters, bovenop een grote rotor, en een kleinere staartrotor.
Een Vertical Take-Off and Landing (VTOL) Unmanned Aerial Vehicle (VUAV), ofwel VT-UAV, is een onbemand luchtvaartuig dat verticaal op kan stijgen, op één plek boven de grond kan zweven en weer verticaal kan dalen en landen.
Sommige drones zijn voorzien van een automatische parachuteDrone parachute en er gaan stemmen op om dit in Frankrijk te verplichten voor RPAS boven 4 kg boven bewoond gebied, de parachute moet dan binnen 15 meter open zijn. Sinds 2011 gebruikt AiroboticsGEO de Aeronautics Sys Orbiter 2B, die gebruikelijk landt met een parachute. De nauwkeurigheid van de landing ligt op ongeveer 10 meter. Dit systeem werd ook gebruikt boven Eindhoven in 2012 vanwege de veiligheid die de parachute biedt.
Civiele markt Verenigde Staten De markt voor alleen civiele toepassingen in de VS zou tegen 2023 een omvang van 10 miljard dollar hebbenDrones delivering pizza? venture capitalists wager on it, Bloomberg, 30 oktober 2013The Dawning of Domestic Drones, New York Times, 26 december 2012 en volgens de non-profitorganisatie AUVSI zou het binnen 3 jaar 70.000 banen opleveren in de Amerikaanse markt met een waarde van 13,6 miljard, met meer dan 100.000 banen en een markt van 82 miljard in de VS in 2025.AUVSI report, gearchiveerd op 6 december 2013 De Aerospace States Association heeft een oproep gedaan aan alle belanghebbenden om een voorstel in te dienen waarin persoonlijke privacy, transparantie en werkgelegenheid meegenomen worden.UAS State Privacy Submissions, gearchiveerd op 17 december 2013UAS Privacy Considerations In 2017 zullen er naar verwachting in de VS 10.000 commerciële drones rondvliegen.
De Federal Aviation Administration heeft op 15 februari 2012 met de FAA Modernization and Reform Act of 2012 opdracht gekregen van het Amerikaans Congres om de UAV uiterlijk in september 2015 in het nationale luchtvaartruim te integrerenDomestic drones stir imaginations, and concernsFAA Unmanned Aircraft Systems (UAS) en heeft op 7 november 2013 een Roadmap hiervoor gepubliceerd.FAA Roadmap Tot er nieuwe regulering is van de FAA is elk commercieel gebruik zonder ontheffing in de VS verboden waardoor sommige bedrijven uitwijken naar landen zoals Engeland, Frankrijk en China die nieuwe wetgeving ontwikkeld hebben die commercieel en niet-commercieel gebruik toestaat.Despite Amazon’s Big Plans, the Feds Are Grounding the Drone Industry, 15 december 2013
Een aanvraagverwerking voor ontheffing op het verbod bij de FAA duurt maximaal 2 maanden en per 15 februari 2013 zouden er landelijk 327 COAs (ontheffingen) afgegeven zijn voor gebruik boven 400 voet,FAA Fact Sheet – Unmanned Aircraft Systems (UAS) organisaties zoals de ACLU die zich bezighouden met burgerrechten en privacy hebben de FAA gevraagd om de namen van de bedrijven met een ontheffing vrij te geven maar dat werd afgewezen.Drones over U.S. get OK by Congress Op 10 januari 2013 startte de EFF een Freedom of information act-rechtszaak waarna de FAA een lijst vrijgaf.EFF FAA drones lijst
Een belangrijke fabrikant van drones in de Verenigde Staten is General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI). Dit bedrijf produceert de MQ-9 Reaper-drones.
Europa In Europa heeft de Europese Commissie een stuurgroep opgericht om het Europese luchtruim open te stellen voor civiele drones in een Staff Working Paper op 4 september 2013 met de naam "Towards a European strategy for the development of civil applications of Remotely Piloted Aircraft Systems”,European RPAS Roadmap volgens de plannen zal er een European Steering Group (ERSG) ofwel Europese RPAS (Remotely Piloted Air Systems) stuurgroep opgericht worden met als doel het Europese luchtruim tegen 2016 open te stellen voor drones. De EU heeft CIRCABCEU - CIRCABC RPAS en een portal voor RPAS geopend.EU Enterprise UAS portal Op 8 april 2014 publiceerde de Europese Commissie Een nieuw tijdperk voor de luchtvaart.Een nieuw tijdperk voor de luchtvaart De PPS SESAR Joint UndertakingSESAR Joint Undertaking is bezig met Eurocontrol en ICAO (de air navigation service providers en Civil Air Navigation Services Organization) voor de toelating van RPAS in het luchtruim. De Europese UAV-industrie doet hiervoor aanbevelingen via organisaties zoals UVS-international.UVS-international
Op 31 maart 2014 deed de Europese dienst voor extern optreden een voorstel om de ERSG over te nemen voor de integratie van militaire RPAS in het Europese luchtruim.Document sets out EU "concept" for military drone useConcept for the contribution of remotely piloted Aircraft systems to EU-led military operations
De EASA is de organisatie voor de Europese regelgeving voor de civiele luchtvaart en deze werkt samen met de nationale luchtvaartorganisaties zoals de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer in België en de Inspectie Leefomgeving en Transport in Nederland. EASA-certificaten zijn geldig in alle Europese landen. Eurocae werkt aan de Europese standaard WG-73 UAV Systems.Eurocae De adviesorganisatie JARUSJarus publiceerde Certification Specification for Light Unmanned Rotorcraft Systems (CS-LURS)CS-LURS bestaande uit twee boeken – Boek 1 Airworthiness Code en boek 2 Acceptable Means of Compliance in oktober 2013. Op 16 december 2013 bracht de Italiaanse overheid via Ente Nazionale per l'Aviazione Civile (ENAC) de eerste versie van de richtlijn uit voor civiel gebruik in Italië. ENAC
In Nederland is de UAV-belangenorganisatie DARPASDARPAS actief en in België BeUAS.BeUAS
Nederland In ontwikkeling of in productie in Nederland: Higheye HE60, Cam helicopter Verhagen X2 Geocopter B.V.
Ook allerlei vormen van onderzoek, met als onderwerp of als middel de (R)UAV, profiteren van de nieuwste ontwikkelingen en mogelijkheden. Het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) National Aerospace Laboratory - NLR ondersteunt op nationaal en internationaal niveau alle ontwikkelingen op (R)UAV gebied, van technische ontwikkelingen en operaties tot regelgeving en certificatie.