De associatie van kraaihei en gewone dophei (Empetro-Ericetum) is een associatie uit het dophei-verbond (Ericion tetralicis). De associatie omvat plantengemeenschappen van natte heidevegetatie die gekenmerkt worden door kraaihei en gewone dophei. Deze associatie is in Nederland en Vlaanderen zeer zeldzaam en beperkt tot de Waddeneilanden en de Hoge Venen.
Naamgeving en codering Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r11Aa03 Natura2000-habitattypecode (EU-code): H2140
De wetenschappelijke naam Empetro-Ericetum is afgeleid van de botanische namen van respectievelijk kraaihei (Empetrum nigrum) en gewone dophei (Erica tertralix).
Fysiognomie De associatie van kraaihei en gewone dophei manifesteert zich altijd in de formatie van een dwergstruweel. De boomlaag is net als in de meeste heidevegetatie volledig afwezig. De kruidlaag is meestal zeer goed vertegenwoordigd, onder de vorm van dwergstruiken als de kraaihei, struikhei, gewone dophei, bremsoorten en kruipwilg. Verder vindt men verschillende zeggesoorten, tormentil en (op noordelijk gelegen hellingen) gewone eikvaren. Tussen de dwergstruiken, en vooral op de iets vochtiger plaatsen, kan een goed ontwikkelde moslaag met overwegend bladmossen voorkomen.
Ecologie Deze plantengemeenschap komt voor op kalkarme duingronden, met een droge tot min of meer vochtige bodem, en verder op zandige bodem op droge plaatsen in het hoogveen.
Subassociaties in Nederland en Vlaanderen Binnen de associatie van kraaihei en gewone dophei worden in Nederland en Vlaanderen twee subassociaties onderscheiden.
Subassociatie met riet Een subassociatie met riet (Empetro-Ericetum phragmitetosum) is ietwat verwant aan het veenmosrietland. Differentiërende soorten voor deze subassociatie zijn echt riet, duinriet, smalle stekelvaren, stekelbrem, wateraardbei, week veenmos en gewoon veenmos. De syntaxoncode voor Nederland (conform de rVvN) is r11Aa03.
Subassociatie met broedkelkje Een subassociatie met broedkelkje (Empetro-Ericetum gymnocoleetosum) komt alleen voor op de Waddeneilanden. Differentiërende taxa voor deze subassociatie zijn kleine veenbes, noordse rus, duinrus, broedkelkje en paars heideviltwier. De syntaxoncode voor Nederland (conform de rVvN) is r11Aa03.
Biogeografie De associatie van kraaihei en gewone dophei is een typische vegetatie van de Circumboreale provincie: Scandinavië en het noorden van Oost-Europa. Toch wordt ze in Nederland aangetroffen in de duinengordels van Noord-Holland en de Waddeneilanden, in België plaatselijk in de Hoge Venen.
Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen Er zijn geen echte kensoorten voor deze associatie, de kraaihei is een kensoort voor het verbond.
In de duinen van Noord-Holland en de Waddeneilanden is er een karakteristieke subassociatie van kraaihei met eikvaren, vooral op noordelijke duinhellingen.
In de onderstaande synoptische tabel staan per vegetatielaag de belangrijkste diagnostische plantentaxa voor de associatie van kraaihei en gewone dophei in Nederland en Vlaanderen.
Kruidlaag Kentaxon Diff.soort Abundantie Triviale naam Botanische naam Opmerking kV D kraaihei Empetrum nigrum kV A gewone dophei Erica tetralix F kruipwilg Salix repens subsp. argentea F verfbrem Genista tinctoria F blauwe zegge Carex panicea F tormentil Potentilla erecta F eikvaren Polypodium vulgare F zevenster Trientalis europaea dS gewoon riet Phragmites australis subassociatie met riet
Moslaag Kentaxon Diff.soort Abundantie Triviale naam Botanische naam Opmerking dS broedkelkje Gymnocolea inflata subassociatie met broedkelkje
Kraaihei en gewone dophei Categorie:Dwergstruweel Categorie:Heide