Het (originele titel: It) is een horrorboek uit 1986 geschreven door Stephen King. De Nederlandse vertaling (Het) kwam in hetzelfde jaar uit. Met ongeveer 1000 bladzijden (afhankelijk van de druk) is het een van Kings omvangrijkere werken binnen één omslag (zoals ook Insomnia en The Stand).
Het verhaal
Het verhaal begint in 1957. In het fictieve stadje Derry vindt in korte tijd een grote reeks kindermoorden plaats. De politie van Derry gaat op zoek naar een moordenaar. Zeven buitenbeentjes, de 'Stumpers', komen er echter achter dat de moordenaar geen mens is, maar een oeroud monster. De Stumpers worden zelf meerdere malen geconfronteerd met het monster, dat in de vorm van hun grootste angsten aan ieder van hen verschijnt. Het monster verschijnt ook regelmatig in de vorm van een clown, Pennywise. De stumpers komen erachter dat het monster, dat ze 'Het' noemen, in de riolen woont. Op een dag worden ze door hun pestkoppen, Henry Bowers, Belch Huggins en Victor Criss op de hielen gezeten. De Stumpers vluchten het riool in. Wanneer het drietal hen achtervolgt, worden Criss en Huggins door 'Het' vermoord. Diep in de riolen worden de Stumpers geconfronteerd met 'Het', die een enorme spin blijkt te zijn. Door middel van een soort hypnose probeert 'Het' Bill Denbrough, de spil van de Stumpers, tot waanzin te drijven en te vermoorden. Dit mislukt, doordat Bills geest weerstand biedt. Door deze weerstand weet Bill 'Het' ernstig te verwonden. 'Het' vlucht weg als de Stumpers Bill oppeppen. De Stumpers willen 'Het' nog achternagaan, maar dan vallen Hets in webben gewikkelde slachtoffers naar beneden, waardoor de Stumpers gedwongen zijn te vluchten. Ze ontsnappen uit de riolen. Henry Bowers, die waanzinnig geworden is, wordt naderhand beschuldigd van de serie moorden. Bowers bekent dit uit krankzinnigheid. Omdat andere bewijzen ook tegen hem pleiten, wordt Bowers opgesloten in het gekkenhuis, Juniper Hill. De Stumpers beloven elkaar naar Derry terug te keren als 'Het' ooit terugkomt en opnieuw begint met moorden. Allen vertrekken in korte tijd uit Derry en vergeten de geschiedenis en elkaar, behalve Mike Hanlon, die in Derry blijft wonen.
Jaren later, in 1985, vinden er weer moorden plaats in Derry. Mike Hanlon raakt ervan overtuigd dat 'Het' nog leeft en opnieuw begonnen is met moorden. Hij belt zijn oude vrienden: Bill Denbrough, Ben Hanscom, Eddie Kaspbrak, Richie Tozier, Beverly Marsh en Stanley Uris op en vertelt hen het nieuws. Allen komen terug naar Derry, gebonden door hun belofte, behalve Stanley Uris. Uris pleegt zelfmoord door in zijn badkuip zijn polsen door te snijden. In Derry vernemen de vrienden al snel het nieuws over Uris. Toch besluiten ze door te gaan. Al snel hebben alle 'Stumpers' weer angstwekkende ervaringen met 'Het'. 'Het' probeert de Stumpers uit Derry te verjagen, wat niet lukt. 'Het' krijgt hulp van buitenaf. Met hulp van 'Het' weet Henry Bowers uit Juniper Hill te ontsnappen en in Derry te komen, vastbesloten om de Stumpers te vermoorden. Beverly's gewelddadige ex-man, Tom Rogan, komt er bovendien achter waar Beverly is. Hij verdenkt haar van vreemdgaan en reist naar Derry om haar 'ervan langs te geven'. Bills vrouw, Audra Phillips, gaat ook naar Derry om haar man te helpen. Henry valt in Derry Mike Hanlon aan en weet deze ernstig te verwonden. Henry raakt zelf ook gewond. Daarna gaat hij naar het Town House Hotel en valt daar Eddie Kaspbrak aan. Eddie weet Henry te vermoorden en belt daarna zijn vrienden.
Als de vijf Stumpers horen dat Mike aangevallen is door Henry, besluiten ze 'Het' eens en voor altijd te stoppen. Inmiddels is Tom ook onder Hets invloed geraakt. 'Het' laat hem Audra ontvoeren en naar de riolen brengen, waar 'Het' Tom vermoordt en Audra tot waanzin drijft en inwikkelt. De Stumpers gaan de riolen in en worden daar weer geconfronteerd met angstwekkende beelden. Ze dringen door tot diep in de riolen en ontmoeten 'Het' daar opnieuw. 'Het' hypnotiseert Bill opnieuw en weet hem bijna te vernietigen. Richie schiet Bill te hulp en wordt zelf ook gehypnotiseerd door 'Het'. Eddie valt op zijn beurt 'Het' aan met zijn inhalator (hij lijdt aan astma). Hij weet 'Het' hiermee ernstig te verwonden, maar 'Het' vermoordt Eddie hierom. Richie en Bill ontwaken vervolgens uit hun hypnose. 'Het' vlucht wederom en weer dreigen Hets ingewikkelde slachtoffers de toegang te versperren. Nu achtervolgen Richie, Bill en Ben 'Het' echter. Ben vindt eieren afkomstig van 'Het' en begint deze te vertrappen. Richie en Bill weten 'Het' te achterhalen en te vermoorden, door Hets hart te vernietigen. Wederom weten de Stumpers, met de catatone Audra, uit de riolen te ontsnappen. Dan blijkt dat tegelijkertijd met Hets ondergang, Derry door heftige weersomstandigheden werd geteisterd, die een groot deel van de stad hebben vernietigd. Om beurten vertrekken de Stumpers weer uit Derry en beginnen ze de ervaringen en elkaar weer te vergeten. Behalve Bill, die samen met Audra, tijdelijk Mikes huis betrekt. Ten einde raad racet Bill, op zijn jongensfiets, samen met Audra, door Derry. Door de hoge snelheid ontwaakt Audra uit haar coma. Dit redt haar.
"Het" De verhaallijn wordt meerdere malen onderbroken door intermezzo's. Dit moeten stukken uit het dagboek van Mike Hanlon voorstellen. Hierin beschrijft hij de geschiedenis van Derry en Hets invloed daarop. In deze stukken schrijft Mike alles op: ook zijn toenemende vrees dat 'Het' opnieuw in Derry is. Er komen vijf intermezzo's in het boek voor, waardoor de volgende informatie over Hets invloed op Derry duidelijk wordt:
Achtergrond 'Het' leeft in een cyclus. Wanneer 'Het' ontwaakt begint het meteen met moorden en eten. Als dit een tijdje geduurd heeft, valt 'Het' weer in slaap. Deze slaap duurt steeds ongeveer 27 jaar, waarna 'Het' dus weer ontwaakt. Gemiddeld duurt een periode van activiteit anderhalf tot drie jaar. Voor Hets aanwezigheid zijn twee grote mensenoffers nodig: een om 'Het' te doen ontwaken en een om 'Het' weer in te laten slapen. Voor deze mensenoffers zorgen de inwoners van Derry zelf tijdens plotselinge golven van krankzinnigheid.
Hoewel incidenten pas zijn gedocumenteerd sinds de stichting van Derry, lijkt Het miljoenen jaren oud te zijn, vermoedelijk afkomstig uit het heelal. De angst van zijn menselijke slachtoffers is voor Het vergelijkbaar met slagroom op een taart: het maakt het voeden veel smakelijker. Het kan verschillende gedaanten aannemen, maar kiest meestal de gedaante die de grootste angst van zijn slachtoffer belichaamt. Hoewel Het vooral gedaantes aanneemt om zijn slachtoffers angst aan te jagen bij het moorden, gebruikt Het ze soms ook ter misleiding of afschrikking.
Hets macht gaat verder dan gedaanteverwisselingen alleen. Het lijkt erop dat Het een macht over Derry uitoefent, waardoor volwassenen met een passieve gelatenheid op de moorden reageren en waardoor de moorden niet worden opgelost of in de schoenen van onschuldigen worden geschoven. Mike Hanlon merkt op dat Derry een uitzonderlijk hoog moordcijfer heeft, zelfs tijdens Hets slaapperioden, met iedere 27 jaar vanwege Hets activiteiten een enorme piek. Hoewel dit zo duidelijk is dat het iedere statisticus zou moeten opvallen, gebeurt dit niet. Hoewel ook de vertrekcijfers iedere 27 jaar licht pieken groeit Derry gestaag en verdubbelt tussen 1958 en 1985 zijn inwonertal. Het lijkt erop dat in ruil voor een schuilplaats en een aanvoer van slachtoffers Het de stad laat opbloeien. Ook de Stumpers worden onbewust door Het beïnvloed: behalve Mike Hanlon krijgen ze allemaal succesvolle carrières buiten Derry en mettertijd vergeten ze de hele geschiedenis. Het wil op deze manier de Stumpers ver weg van Derry houden. Mike Hanlon, de enige die is gebleven, is dan ook de enige die geen succesvolle carrière heeft.
Het is machtig, maar niet onkwetsbaar. Het kan worden gekwetst met bepaalde objecten, afhankelijk van Hets gedaante en de overtuiging van de gebruiker van het voorwerp. Zo neemt Het bij een gedaanteverandering ook de zwakheden van hetgeen waar hij in verandert over; in weerwolfgedaante is hij bijvoorbeeld kwetsbaar voor zilver. Stan weet in 1958 Het af te weren door zijn vogelboekje voor zich te houden en vogelnamen te schreeuwen. Het is verder kwetsbaar voor niespoeder en een katapult. Het gaat overigens meer om de overtuiging dan om het object zelf, waardoor deze objecten alleen in de handen van de juiste persoon een wapen of bescherming tegen Het vormen. In een speciaal ritueel, de Rite van Chüd, kan Het vernietigd worden.
De aartsvijand van Het is 'de Schildpad', een soortgelijk machtige entiteit. Hij geeft de Stumpers tips hoe Het vernietigd kan worden.
Tijdlijn 1714 - Het jaar waarin Derry begint te ontstaan. 'Het' ontwaakt en begint te moorden. 1740 - 1743 - 'Het' ontwaakt en zaait enkele jaren terreur in Derry, alvorens weer te verdwijnen. Driehonderd kolonisten verdwijnen spoorloos. 1769- 1770 - 'Het' ontwaakt en begint te moorden. Wat er in de cyclusjaren hiertussen gebeurt wordt niet bekendgemaakt in het boek. 1851 - Onbewust brengt de in Derry woonachtige John Markson het mensenoffer om 'Het' te doen ontwaken, door zijn vrouw en kinderen te vermoorden en vervolgens zelfmoord te plegen door een dodelijke paddenstoel op te eten. Hierdoor ontwaakt 'Het' en begint de terreur opnieuw. 1876 - 1879 - 'Het' ontwaakt als een stel houthakkers vermoord wordt aangetroffen en begint met moorden. 1904 - 1906 - Houthakker Claude Heroux wordt beschuldigd van de moord op een aantal mensen en vlucht de bossen in. Een tijdje later bezoekt Heroux een kroeg in Derry. Hij is dan al waanzinnig. Heroux vermoordt daar een aantal mensen met zijn bijl en doet 'Het' hiermee ontwaken. Heroux wordt opgesloten, maar later zonder proces gelyncht door de inwoners van Derry. 'Het' is aanwezig bij de lynchpartij in de vorm van Pennywise. De terreur herhaalt zich. In 1906 worden de kinderen van Derry uitgenodigd om in Kitcheners' ijzergieterij paaseieren te zoeken. Veel kinderen komen, begeleid door volwassenen. De ijzergieterij explodeert met alle kinderen er nog in en allen komen om. Dit gigantische mensenoffer doet 'Het' weer inslapen. 1929 - 1930 - Een groep gangsters terroriseert Derry. Wanneer deze bende op een dag terugkomt, worden ze door de inwoners van Derry in een hinderlaag gelokt en doodgeschoten. Dit mensenoffer doet 'Het' ontwaken. Een van de schutters ziet 'Het' tussen de andere schutters staan, in de vorm van Pennywise. Deze man merkt later op dat de clown 'geen schaduw' had. De terreur herhaalt zich. In 1930 wordt een "zwarte" nachtclub, genaamd The Black Spot, in brand gestoken door een groep klanleden. Veel mensen komen bij deze brand om. Een van de overlevenden is Will Hanlon, de vader van Mike Hanlon. Hij vertelt Mike hier later, op zijn ziekbed, over. 'Het' gaat weer slapen door dit mensenoffer. Will ziet 'Het' vlak na uit de brandende club ontsnapt te zijn, in de vorm van een reusachtige vogel, die een klanlid vastpakt. 1957 - 1958 - Als gevolg van een overstroming komen veel mensen in Derry om het leven. Door dit mensenoffer ontwaakt 'Het'. De moorden beginnen opnieuw. Hets terreur wordt voortijdig gestopt door de Stumpers, die het Ritueel van Chüd uitvoeren en 'Het' hiermee ernstig verwonden. Door zijn vele verwondingen is 'Het' genoodzaakt te slapen om te genezen. 1984 - 1985 - 'Het' ontwaakt als een homoseksueel door twee homofoben in elkaar geslagen wordt. De man wordt in het kanaal gegooid en onder de brug, door 'Het' (in de vorm van Pennywise) vermoord. Dit wordt niet in het politieverslag meegenomen. De moorden beginnen opnieuw. De Stumpers keren terug naar Derry om een einde te maken aan 'Het'. Uiteindelijk weten ze 'Het' te vermoorden in een tweede Ritueel van Chüd. Dit kost wel Eddies leven.
Hets gedaantes 'Het' neemt in het boek de volgende gedaantes aan: