Vivian Jepkemoi Cheruiyot (Keiyo, 11 september 1983) is een Keniaanse langeafstandsloopster, die is gespecialiseerd in de 5000 m. Zij werd op dit onderdeel tweemaal wereldkampioene en eenmaal Gemenebestkampioene. Ook nam ze driemaal deel aan de Olympische Spelen en veroverde hierbij in totaal drie medailles. Daarnaast werd ze in 2011 wereldkampioene veldlopen. Ze staat op plaats vijf op de lijst van snelste vrouwen aller tijden op de marathon (peildatum oktober 2018).
Biografie Wereldkampioene bij de junioren Haar eerste succes boekte Cheruiyot in 1999 door op de Keniaanse kampioenschappen de 5000 m te winnen. In 2000 werd ze wereldkampioene veldlopen bij de junioren en in 2001 Afrikaans jeugdkampioene op de 5000 m. In de jaren die volgden was zij een vaste deelneemster aan de WK veldlopen, aanvankelijk nog bij de junioren en vanaf 2004 bij de senioren. Opvallend is dat zij sindsdien steeds als achtste is gefinisht, op de korte afstand zowel als bij de lange cross.
Zilver op WK In 2007 nam Cheruiyot deel aan de wereldkampioenschappen in Osaka, waar zij uitkwam op haar favoriete nummer, de 5000 m. In de finale was olympisch kampioene Meseret Defar een klasse apart en dus niet te verslaan, maar Cheruiyot slaagde erin om van de drie Keniaanse deelneemsters het beste in het spoor te blijven van de Ethiopische en finishte ten slotte als tweede in 14.58,50, 0,6 seconden achter winnares Defar.
OS 2008 Een jaar later plaatste Vivian Cheruiyot zich op de Olympische Spelen in Peking opnieuw voor de finale van de 5000 m, maar ditmaal viel ze met een vijfde plaats in 15.46,32 buiten de medailles. Het gevecht om het eremetaal was in Peking weggelegd voor de kersverse wereldrecordhoudster, de Ethiopische Tirunesh Dibaba (14.11,15 op 6 juni in Oslo) en haar landgenote Meseret Defar, die op 22 juli in Stockholm 14.12,88 had gelopen. Tussen deze twee mengde zich hun Turkse ex-landgenote Elvan Abeylegesse. Uiteindelijk trok Dibaba aan het langste eind, werd Abeylegesse tweede en werd regerend olympisch kampioene Defar verwezen naar de derde plaats.
Wereldkampioene in 2009 Na enkele knappe overwinningen op de 3000 m indoor in Valencia en Birmingham aan het begin van 2009, verraste Cheruiyot op 1 maart 2009 vriend en vijand door in Puerto Rico in de 'World's Best 10K' Lornah Kiplagat te verslaan, die deze wedstrijd in de voorafgaande jaren zes keer, waarvan vijf keer op rij, had gewonnen. De Nederlandse moest ditmaal echter ruim een halve minuut toegeven op de ontketende Keniaanse. Dat dit geen bevlieging was geweest, maar een voorbode van nog meer, bewees Cheruiyot vervolgens op de WK in Berlijn, een klein half jaar later. Ondanks een messcherpe demarrage van de Ethiopische Meseret Defar, die in de laatste ronde van de finale op de 5000 m in Berlijn de overheersing van de Keniaanse atletes meende te doorbreken, wist Vivian Cheruiyot haar in de laatste meters voor de finish buitenom voorbij te steken, terwijl landgenote Sylvia Kibet hetzelfde deed, maar binnendoor. Cheruiyot won in 14.57,97, voor Kibet die 14.58,33 liet noteren, terwijl Defar in 14.58,41 genoegen moest nemen met het brons.
thumb|Vivian Cheruiyot (rechts) wint de 5000 m tijdens de Memorial Van Damme 2010.
Gemenebestkampioene in 2010 Met het winnen van de San Silvestre Vallecana, de 10 km-wedstrijd in het Spaanse Madrid, die sinds 1964 op oudejaarsdag wordt gelopen, sloot Cheruiyot het voor haar zo succesvolle jaar 2009 af. Tegelijk gaf ze er haar ambities voor het volgend jaar mee aan. In eerste instantie moest ze het in maart op de wereldindoorkampioenschappen ditmaal echter afleggen tegen Meseret Defar, die zij in Doha in de eindsprint niet kon afhouden van haar vierde achtereenvolgende wereldtitel op de 3000 m, al was de marge klein: 8.51,17 om 8.51,85. De Ethiopische haalde er haar gram mee terug voor de nederlaag, die zij het jaar ervoor in Berlijn had geleden.
In de Diamond League, de serie wedstrijden die vanaf 2010 de Golden League vervangt, won Vivian Cheruiyot vervolgens enkele belangrijke 5000 meters en ook veel prijzengeld, waardoor zij zich uiteindelijk op de Memorial Van Damme, op 27 augustus in Brussel, door een nieuwe overwinning op de 5000 m de ultieme winnares op deze afstand mocht noemen, wat haar behalve 40.000 dollar tevens een diamant opleverde.Ten slotte werd zij in oktober kampioene op de 5000 m tijdens de Gemenebestspelen in het Indiase Delhi in 15.55,12, met opnieuw Sylvia Kibet in haar kielzog, die tot een tijd van 15.55,61 kwam.
Opvallend waren Cheruiyots prestaties bij de wereldatletiekfinales, de jaarlijkse afsluiting van het baanseizoen. Vanaf 2004 tot en met 2009 is zij er, met uitzondering van 2005, steeds met één of twee medailles vandaan gekomen.
Cheruiyot wordt getraind door Ricky Simms.The Standard (Kenia), 28 januari 2007: Back with a ‘killer kick’
thumb|Op de WK van 2015 in Peking verovert Vivian Cheruiyot voor de tweede maal in haar loopbaan de wereldtitel op de 10.000 m.
Titels Olympisch kampioene 5000 m - 2016 Wereldkampioene 5000 m - 2009, 2011 Wereldkampioene 10.000 m - 2011, 2015 Wereldkampioene veldlopen - 2011 Gemenebestkampioene 5000 m - 2010 Wereldjeugdkampioene veldlopen - 2000 Afrikaans jeugdkampioene 5000 m - 2001 Keniaans kampioene 5000 m - 1999, 2007, 2010
Persoonlijke records Baan OnderdeelPrestatieDatumPlaats1500 m4.06,618 mei 2012Nairobi2000 m5.31,52 (NR)7 juni 2009Eugene3000 m8.28,6623 september 2007Stuttgart5000 m14.20,87 (ex-NR)29 juli 2011Stockholm10.000 m29.32,53 (NR)12 augustus 2016Rio de Janeiro
Weg OnderdeelPrestatieDatumPlaats10 km30.4726 februari 2012San Juan15 km47.5125 oktober 2015Portsmouth20 km1:06.2519 maart 2017Lissabonhalve marathon1:09.4419 maart 2017Lissabon30 km1:38.5023 april 2017Londenmarathon2:18.3122 april 2018Londen
Indoor OnderdeelPrestatieDatumPlaats3000 m8.30,53 (ex-NR)21 februari 2009Birmingham2 Eng. mijl9.12,35 (NR)20 februari 2010Birmingham
Prestaties Kampioenschappen JaarWedstrijdPlaatsResultaatExtra1998WK veldlopenMarrakesh 5eJunior race1999WK veldlopenBelfast 2eJunior raceAfrikaanse SpelenJohannesburg 3e5000 mWJKBydgoszcz 3e3000 m2000WK veldlopenVilamoura 1eJunior raceOSSydney 14e5000 m2001WK veldlopenOostende 4eJunior raceAfrikaans jeugdkamp.Réduit 1e5000 m2002WK veldlopenDublin 3eJunior raceWJKKingston 3e5000 m2004WK veldlopenBrussel 8eKorte afstandWereldatletiekfinaleStuttgart 3e3000 m2006WK veldlopenFukuoka 8eKorte afstandWereldatletiekfinaleStuttgart 3e3000 mWereldatletiekfinaleStuttgart 5e5000 m2007WK veldlopenMombasa 8eSeniorenWKOsaka 2e5000 mWereldatletiekfinaleStuttgart 2e3000 mWereldatletiekfinaleStuttgart 1e5000 m2008OSPeking 5e5000 mWereldatletiekfinaleStuttgart 2e3000 mWereldatletiekfinaleStuttgart 2e5000 m2009WKBerlijn 1e5000 mWereldatletiekfinaleThessaloniki 2e3000 mWereldatletiekfinaleThessaloniki 3e5000 m2010WK indoorDoha 2e3000 mGemenebestspelenDelhi 1e5000 m2011WK veldlopenPunta Umbria 1eLange afstandWKDaegu 1e10.000 m 2012OSLonden 2e5000 mOSLonden 3e10.000 m2015WKPeking 1e10.000 m 2016OSRio de Janeiro 2e10.000 mOSRio de Janeiro 1e5000 m
Golden League-podiumplekken JaarWedstrijdPlaatsResultaatExtraTijd2007Bislett GamesOslo 2e5000 m14.22,51ISTAFBerlijn 1e5000 m14.50,782008Memorial Van DammeBrussel 1e5000 m14.25,432009Bislett GamesOslo 2e5000 m14.37,01Memorial Van DammeBrussel 2e2000 m5.35,46
Diamond League-podiumplekken JaarWedstrijdPlaatsResultaatExtraTijd2010Eindzege Diamond Leaguenvt 20px5000 mnvtMeeting ArevaSaint-Denis 1e5000 m14.27,41London Grand PrixLonden 2e5000 m14.38,17AthletissimaLausanne 1e3000 m8.34,58Memorial Van DammeBrussel 1e5000 m14.34,132011Eindzege Diamond Leaguenvt 20px5000 mnvtShanghai Golden Grand PrixShanghai 1e5000 m14.31,92Prefontaine ClassicEugene 1e5000 m14.33,96DN GalanStockholm 1e5000 m14.20,87Weltklasse ZürichZürich 1e5000 m14.30,102012Eindzege Diamond Leaguenvt 20px5000 mnvtQatar Athletic Super Grand PrixDoha 1e3000 m8.46,44Golden GalaRome 1e5000 m14.35,62London Grand PrixLonden 1e5000 m14.48,86Birmingham Grand PrixBirmingham 1e3000 m8.41,22Memorial Van DammeBrussel 1e5000 m14.46,01
Overige wegwedstrijden 5 km 2008: 5 km van Carlsbad - 15.14 2009: Adidas Women's Challenge in Londen - 15.11 2010: Corsa Internazionale di San Silvestro Boclassic in Bolzano - 15.52,7 2011: Corsa Internazionale di San Silvestro Boclassic in Bolzano - 16.03,0
10 km 2003: São Silvestre da Amadora - 33.18 2006: Resolution Asset Management Women's Run in Glasgow - 32.26 2007: Resolution Asset Management Women's Run in Glasgow - 32.08 2007: San Silvestre Vallecana in Madrid - 31.50 2008: Resolution Asset Management Women's Run in Glasgow - 31.32 2009: World's Best in San Juan - 31.11,7 2009: Great Manchester Run - 32.01 2009: San Silvestre Vallecana in Madrid - 32.15 2010: World's Best in San Juan - 31.06,5 2012: World's Best in San Juan - 30.47,0
10 Eng. mijl 2015: Great South Run - 51.17
halve marathon 2016: Great North Run - 1:07.54 2017: halve marathon van Lissabon - 1:09.44 2018: Great North Run - 1:07.44 2019: halve marathon van Lissabon - 1:06.34
marathon 2017: 4e marathon van Londen - 2:23.50 2017: marathon van Frankfurt - 2:23.35
Onderscheidingen Laureus World Sports Award - 2012 Keniaans atlete van het jaar - 2015Kenya: Julius Yego, Vivian Cheruiyot Win 2015 Athlete of the Year Awards (11-12-15), gepubliceerd op allafrica-com
Categorie:Keniaans atleet Categorie:Keniaans olympisch kampioen Categorie:Keniaans middellangeafstandsloper Categorie:Keniaans langeafstandsloper Categorie:Keniaans marathonloper Categorie:Keniaans veldloper